Tibetan
བདེན་པ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་དེས་ལྷའི་གཟུགས་སུ་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དབང་གི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པོའི་ཞེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་བྱེད་པས་དབང་ངོ༌། །དེ་ཡང་གོས་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །དེ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པས་ན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ། དབང་གི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་པའོ། །བཞི་པ་རྫོགས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བས་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སྔགས་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བས་གསུང་རྡོ་རྗེ། ལྷའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བས་ཐུགས་རྡོ་རྗེ། དབང་བསྐུར་བའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བས་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་བཞི་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་རིམ་པས་གཏུམ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཐ་མི་དད་པས་སོ། །དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ལས་དབང་བསྐུར་པའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའོ།། །། ལྔ་པ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ། ད་ནི་དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་སྟེ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་རིགས་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །སྔགས་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ལྷའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། ། དབང་བསྐུར་པའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་བསྟན་ནས་བཞི་པོ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་ཐོགས་སུ་བར་མ་ཆད་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི། དེ་ཉིད་གསུངས་པ། ངོ་བོ་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ། གང་དང་གང་གི་ངོ་བོ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཀྱང༌། གང་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ༌། །ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོང་བ་ཡང་མཐོང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་དང་པོའོ། །སྒྲ་མེད་ཐོས་པ་པོ་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །སྒྲ་ནི་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ལ། ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པ་པོ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། སྔགས་ཀྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །དྲི་མེད་སྣོམ་པ་པོ་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དྲི་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ནཱ་ད་ལ་ཐིམ་པར་གྱུར་པ། །ནཱ་ད་ལ་ཞོན་པ་ནི་སེམས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་པོ་དེས་ལྷའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་ལྷའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །རོ་མེད་མྱོང་བ་པོ་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་ནི་རོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དབང་བསྐུར་པའི་རིམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །རེག་མེད་རེག་པ་པོ་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་བསྡུས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རེག་པ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དགའ་བ་ལ་ཐུག་པར་རོ། །སེམས་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད། །ཅེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སེམས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའོ། །ཡང་ན། ངོ་བོ་གཟུགས་མེད་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་བཞིའོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། རེག་མེད་རེག་པ་པོ་ཡང་མེད། །སེམས་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད། །ཅེས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རིམ་པའི་དངོས་པོས་ཡུལ་དྲུག་གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམས་དང༌། མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་དེ་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་སོ། །འདིའི་རང་བཞིན་ཡང་ཁམས་གསུམ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེད་བྱེད་མ་དང་སྲིང་མོ་ཉིད། །རྣལ་འབྱོར་རིག་པས་རྟག་ཏུ་མཆོད། །བར་མ་ཚོས་མ་རྡོ་རྗེ་མ། །གདོལ་མ་དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་མ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆོ་ག་ཡིས། །དེ་ཉིད་འདོད་པས་རྟག་ཏུ་མཆོད། །ཅེས་པའི་དོན་ནི་གོ་སླ་བ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་སྐྱེད་བྱེད་མའི་སྒྲས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། གང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། །བསྐྱེད་མ་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཕལ་ཆེར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་དམིགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་བསྐྱེད་པའོ། །སྲིང་མོའི་སྒྲས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་སྐལ་པ་སྟོན་པ་ཡི། །ཤེས་རབ་སྲིང་མོར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལྔའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་སྦྱོར་བ་རིག་བས་རྣལ་འབྱོར་རིག་གོ །རྟག་ཏུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དབྱེར་མེད་པའི་རྣམ་པས་སོ། །མཆོད་ཅེས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སྟེ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་པདྨ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །འདིས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། ཡུལ་དང་དབང་པོ་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ལུས་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གར་མ་ཚོས་མ་རྡོ་རྗེ་མ། །གདོལ་མ་དེ་བཞིན་བྲམ་ཟེ་མ། །རིགས་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་གནས་པའོ། །མཆོད་པ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆོ་ག་ཡིས། །ཞེས་པ་སྟེ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡུལ་དང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་རིགས་པས་ཞེས་པ་ ནི་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཆགས་པའོ། །རྒྱུ་འདིའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས། ངོ་བོས་གཟུགས་མེད་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ། །སེམས་མེད་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད། །ཅེས་པའི་མཐར་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཐ་མི་དད་པ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཤེས་པ་ལྔ་དབྱེར་མེད་པས་མཁའ་འགྲོ་མ་བཅོ་ལྔའི་རང་བཞིན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་དང་དབྱེར་མེད་པས་ཡང་ཡུལ་དྲུག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དེས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅོ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱང་ངོ༌། །ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བར་མི་ཤེས་པ། །དེ་ལྟར་འབད་པས་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འགལ་བ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཞེན། གསུངས་པ། ཇི་ལྟར་ཕྱེད་པར་མི་ཤེས་པ། །ཞེས་པ་སྟེ་ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རབ་ཏུ་འབད་པས་ནི། འབད་རྩོལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་ཁུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །ཡང་ན་བསྟེན་པར་བྱ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། འབད་པས་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་མི་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། མི་ཕྱེད་མཚན་ཉིད་དངོས་གྲུབ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་ཕྱག་རྒྱས་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཕྱེད་པར་གྱུ
Chinese
以二谛之体性安立为天神之形象，意为生起金刚持之果位。名为灌顶品第四，意为无有任何障碍而作灌顶。其中，衣服即是障碍。取而持之，故为次第分，即灌顶之次第分第四。第四圆满，意为俱生之自性。金刚部之次第分是身金刚，明咒之次第分是语金刚，天神之次第分是意金刚，灌顶之次第分是金刚三者无别之第四。欢喜业手印等次第。法手印是以四轮之次第修拙火瑜伽。大手印是四手印无有差别。誓言手印是证得一切相智之现证菩提。于极明之合修广释中，灌顶之次第分即第四品。 第五，真如品。 现在从彼之后宣说真如品，其中真如有四种，即我之真如、明咒之真如、天神之真如、智慧之真如。金刚部之次第分是我之真如。明咒之次第分是明咒之真如。天神之次第分是天神之真如。 灌顶之次第分是智慧之真如。如是宣说四种真如后，以四者无有差别之故。为了证悟法界极清净之体性之智慧真如金刚持而宣说。从彼之后，意为随后无有间断。将要宣说真如之次第分，即是宣说彼真如。说“自性无色”等，自己的自性即是自己的自性，任何和任何的自性，即彼和彼的自性，是彼之自性。因此，彼是不存在的。如是于般若波罗蜜多中也说，任何色即是色之自性空。感受和，认识和，行和任何
English
Having established the nature of both truths as the image of a deity, it means to generate the state of Vajradhara. The fourth chapter, called Empowerment, means empowerment by making it free from all obscurations. Among them, clothing is the obscuration. Taking and holding it, it is divided into stages, that is, the fourth of the stages of empowerment. The completion of the fourth is the meaning of the nature of being born together. The division of the Vajra family is the body Vajra, the division of mantras is the speech Vajra, the division of deities is the mind Vajra, and the division of empowerment is the fourth inseparable from the three Vajras. The joy of karma mudra and so on are in order. The Dharma mudra is the practice of Tummo yoga in the order of the four wheels. The great mudra is the non-difference of the four mudras. The samaya mudra is the manifestation of complete enlightenment with all aspects of knowledge. In the extensive commentary on the union of perfect clarity, the division of the stages of empowerment is the fourth chapter. Fifth, the Chapter on Suchness. Now, from then on, the chapter on Suchness will be explained. There are four kinds of Suchness: the Suchness of Self, the Suchness of Mantra, the Suchness of Deity, and the Suchness of Wisdom. The division of the Vajra family is the Suchness of Self. The division of mantras is the Suchness of Mantra. The division of deities is the Suchness of Deity. The division of empowerment is the Suchness of Wisdom. Having thus shown the four Suchnesses, because the four are non-different. It is said for the sake of realizing the Vajradhara, the Suchness of Wisdom, the nature of the Dharma Realm, which is extremely pure. From then on, it means without interruption afterwards. The division of Suchness will be explained, that is, that Suchness will be explained. Saying "nature is formless" etc., one's own nature is one's own nature, whatever and whatever's nature, that and that's nature, is that's nature. Therefore, it does not exist. Thus, in the Prajnaparamita, it is also said that any form is empty of the nature of form. Feeling and, recognition and, action and any
Chinese
所谓的“以自性空之方式来认知”等等。所见之物也并非以见者自性而存在，这是我之真如次第的第一部分。无声亦无听者。如是，一切皆应以自性存在的方式来结合。声音并非以声音的自性而存在，听觉也并非以听者自性而存在，这是咒语的真如，是咒语的次第划分。无垢亦无嗅者。应如是结合，因为气味是鼻识的所取境，所以鼻识也融入那达（nāda，梵文天城体：नाद，梵文罗马拟音：nāda，声音）之中。心依附于那达，这三个真如是天神的真如，是天神的次第划分。无味亦无尝者。这是体验味道的特征，也是智慧真如灌顶的次第划分。无触亦无触者。因为这是包含四个真如的自性，触觉的喜悦等最终会达到极度的喜悦。无心亦无心所生。因为俱生喜超越了心，所以第六是金刚持。或者，以“本体无形，无可见者”等四句来表示四种真如。因为方便和智慧不可分离。无触亦无触者。无心亦无心所生。这是包含四种真如。如此次第的事物，即六境：色、声、香、味、触、法界，以及眼、耳、鼻、舌、身、意这六根。此之自性亦是三界。为了舍弃分别念。生母与姐妹。瑜伽智者恒时供养。中间女性金刚母。贱女亦如婆罗门女。以方便和智慧之仪轨。恒时以欲求来供养彼。此之意义显而易见。或者，生母之声指色等五境，因为其能产生行者。以“生母”之词来表示。大多数是
English
So-called "recognizing in the manner of emptiness of self-nature" and so on. What is seen is also not existent by the self-nature of the seer, this is the first part of the sequence of suchness of myself. There is no sound, and no hearer either. Likewise, everything should be combined as being by its own self-nature. Sound does not exist by the self-nature of sound, and hearing is also not existent by the self-nature of the hearer, this is the suchness of mantra, it is the division of the sequence of mantra. There is no taint, and no smeller either. It should be combined in this way, because smell is the object to be taken by the nose consciousness, so the nose consciousness also dissolves into Nada (nāda，梵文天城体：नाद，梵文罗马拟音：nāda，Sound). The mind is mounted on Nada, these three suchness are the suchness of the deity, it is the division of the sequence of the deity. There is no taste, and no taster either. This is the characteristic of experiencing taste, and it is also the division of the sequence of empowerment of wisdom suchness. There is no touch, and no toucher either. Because this is the nature of containing four suchness, the joy of touch and so on will eventually reach extreme joy. There is no mind, and no mental events either. Because co-emergent joy transcends the mind, so the sixth is Vajradhara. Alternatively, the four suchness are expressed by the four sentences such as "The entity is formless, there is no seer". Because skillful means and wisdom are inseparable. There is no touch, and no toucher either. There is no mind, and no mental events either. This is containing four suchness. Such sequential things, namely the six objects: form, sound, smell, taste, touch, and the realm of phenomena, as well as the six faculties of eye, ear, nose, tongue, body, and mind. The nature of this is also the three realms. In order to abandon conceptualization. The birth-giving mother and the sister. Yogic awareness always worships. The intermediate woman, the colored woman, the Vajra woman. The outcaste woman is the same as the Brahmin woman. By the ritual of skillful means and wisdom. Always worship that very one with desire. The meaning of this is easy to understand. Or, the sound of the birth-giving mother refers to the five objects such as form, because it produces beings. It is expressed by the word "birth-giving mother". Mostly it is
Chinese
是为了生起对所缘处有强烈执着的诸根。姐妹之语是指眼等五根。因为是显示福分的缘故，称为智慧姐妹。这是用词句来说明的。因此，眼等五根的色等五境是应该执取的，因此，以二者的结合来理解，就是瑜伽的理解。恒常是指在一切时侯，以不间断、无分别的方式。供养是指亲近享用，这表示金刚和莲花已被加持。这也表示眼等已被加持。由于是从境和根的结合所生的智慧，所以也表示身体已被加持。嘎玛措玛金刚母，旃陀罗女同样是婆罗门女，种姓以五种形式存在。供养是应该习惯的。如何呢？以方便和智慧的仪轨。这是说，以方便和智慧的自性来了解境和根的差别。所谓“彼性理智”，是指执着于唯一之性。以这种原因的自性如实了知，自性无色不可见等，无心无从心生等，最后金刚三者无差别，即是彼性，五境和五根以及五识无别，是空行母十五尊自性的坛城。与金刚萨埵无别，又是六境和六识的自性，也就是蕴、界、处十八界。如何不分别呢？因此应该努力显示。这些与世间相违背，如何依止呢？说：如何不分别呢？就是说，如何谁也不知晓，就应该那样依止。极度努力是指殊胜的努力。金刚此乃变为精液。这是用词句来说明的。或者说，应该依止就是应该习惯，努力却不察觉它是如何做的。如是世尊也曾说过：不可分别之相成就，瑜伽士以手印成就。如是说。如果分别