Tibetan
ང་པོར། ཞུམ་པ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་དག །བསྒོམས་པས་ཡངས་པ་ཉིད་ (༢༩༦)དུ་བྱ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གལ་ཏེ་དེས་བྱིང་བ་རགས་པ་སོང་ཡང་ཕྲ་བ་མ་སོལ་ན། སེམས་ངར་བསྐྱེད་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་བསྒྲིམས་ཏེ། ཞེ་འདོད་ཀྱི་གཏད་སོ་མེད་པར་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་ཧུ་རེ་བཞག །དེ་ཡུན་མི་རིང་ཙམ་ལ་ཤིགས་ཀྱིས་བཤིག །ཡང་ཀྲིམ་གྱིས་བསྒྲིམས་ནས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་ཡེངས་པར་ཙེན་གྱིས་འཇོག་པ་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྦྱངས་པས་སྔར་གྱི་སེམས་གནས་སྙོམ་མེ་བའམ་འཇམ་ཉལ་ལེ་བ་དེ་གྲུང་སང་ངེ་སོང་ནས་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་ཧྲིག་གེ་རྗེན་ནེ་ངོས་ཟིན་པ་ཞིག་དགོས་ལ། མདོར་ན་རྟོག་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་སྐྱོན་བྱུང་བའམ་འབྱུང་བ་ངོ་ཤེས་པའི་སེམས་ས་ལེ་ཧྲིག་གེ་པའི་སོ་ཚུགས་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། དབུགས་མཐའ་ལས། བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པ་དང་། །ཞེས་དང་། སྒོམ་རིམ་ཕྱི་མ་གཉིས་ལས། སེམས་བྱིང་ངམ་བྱིང་དུ་དོགས་པར་མཐོང་ན་ཞེས་དང་། སེམས་རྒོད་པའམ་རྒོད་དུ་དོགས་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཚུལ་འདིས་བློ་རྒོད་པའི་རིགས་འགའ་ལ་སེམས་ཀྱི་གསལ་ངར་སྐྱེས་ཀྱང་རྟོག་ (༢༩༧)མེད་དུ་གནས་པའི་ཡུན་ཐུང་དུ་སོང་ན་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ་བར་ཡུན་ཐུང་གྲངས་མང་དུ་སྦྱངས་པས་ཞི་གནས་སྐྱོན་མེད་འཆར་ལ། ཅི་ནས་ཀྱང་གནས་ཆ་ཆུང་ན་གསལ་ངར་མ་ཤོར་ཙམ་གྱི་གློད་ཚུལ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་བསྐྱང་ངོ་། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་གློད་པའི་རྣམ་དབྱེ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ནི་རྒོད་སྐྱོན་སེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྒོད་པ་ཉིད་ནི། ཡུལ་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལ་སྲེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་བཤད་ཀྱང་། འདིར་ནི་འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་དང་གནོད་སེམས་སོགས་སེམས་མ་ཞི་བར་འཕྲོ་བའི་རིགས་ཐམས་ཅད་རྒོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྡུས་ཏེ་དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིར་རྣམ་གཡེང་དང་ཁྱད་པར་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཉེས་སྐྱོན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཚུ་གསུངས་ཏེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མི་དགའ་ཞི་བར་བྱ། །ཆགས་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་ལ་སོགས་ལངས་པ་དེ་བཞིན་ཞི་བར་བྱ། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། གཡེངས་པ་གཡེངས་པའི་མཚན་མ་ལ། །ཉེས་དམིགས་བལྟ་བས་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞེས་པ་ (༢༩༨)ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་འཕྲོ་བའི་ཡུལ་ལ་སེམས་མི་རྟོག་ཅིང་བློ་དགག་སྒྲུབ་གློད་པའི་ངང་དུ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པར། རྒོད་པར་གང་ཚེ་གྱུར་པའི་ཡིད། །ཞི་གནས་ཚུལ་གྱིས་བཟློག་པ་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་གནད་སྔར་བཞིན་ལས་ལྟ་སྟངས་ཅུང་ཟད་འཕང་སྨད་ལ། འདི་སྒོམ་འདི་མི་སྒོམ་དང་གནས་ན་དགའ་བ་དང་འཕྲོ་ན་མི་དགའ་བ་སོགས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་མེད་པར་སེམས་གུ་ཡངས་སང་ངེ་བའི་ངང་དུ་ལྷོད་ཀྱིས་གློད། དེ་ལའང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བཅོས་སླད་མ་བྱས་པར་སེམས་ཀྱི་རང་བབས་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་དེའི་ངང་ལ་ཆམ་མེ་ལྷོད་དེ་བཞག །དེའི་ངང་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པ་བྱེད་སྙམ་པའི་དྲན་པ་ས་ལེ་བརྒྱ་བསྐྱེད་ལ་བསྐྱང་ངོ་། །དེ་ལྟར་བསྐྱངས་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རགས་པ་མངོན་ཚན་ཅན་དུ་ཐོལ་གྱི་འཆང་ན་དེ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་གཏོང་བ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཡེངས་སུ་ཡང་མི་གཞུག་འཆར་སྒོ་དགག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་ངུར་ངུར་པོ་ཡང་མི་བྱ་བར་དྲན་པའི་གསོས་བཏབ་ཀྱིན་མ་ཡེངས་པའི་རྒྱུན་འཚོ་མཁས་པར་བྱ། དྲན་བཞིན་པའི་རྟོག་པ་ཕྲ་བ་བན་བུན་རྣམས་ (༢༩༩)ལའང་འཁུ་ཕྲིག་དང་དགག་སྒྲུབ་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བར་བློ་ལྷོད་དེ་བའི་དྲན་པ་སོ་མ་ཤོར་ཙམ་གྱིས་ངང་བསྲིང་། ཡང་སེམས་དང་སིང་ངེ་ལྷན་ནེ་གནས་པ་དང་ཤིགས་བཤིག་ལ་ཅུང་ཟད་རེ་ངལ་གསོས་ལ་ཡང་གོང་བཞིན་དུ་བསྐྱངས་པས། སྔར་བསྒྲིམས་པའི་ཚེ་རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་བཀག་པ་ལྟར་སོང་ནས་སེམས་སིང་ངེ་ཡེ་རེ་བའི་རྟོག་མེད་ཅིག་ཏུ་རྩེ་གཅིག་པར་གཏུན་དགོས་པ་ལྟ་བུས་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་ལ། འདིར་གློད་པ་ན་མ་ཡེངས་པའི་དྲན་པ་སོ་མ་ཤོར་ཙམ་གྱི་ངང་ནས་སེམས་རང་ལུགས་ཅི་བདེར་བཞག་པས་ཆོག་པ་དང་། རྟོག་པ་ཕྲ་རགས་འཆར་བའི་ཚེ་ཡང་དྲན་པ་ཚོ་ཟིན་པ་ན་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཁ་ཡན་དུ་མི་འཆོར་བར་སྔ་ཕྱི་ཅི་རིགས་སུ་ལྷན་གྱིས་ཞི་ནས་གནས་པའི་སྟེང་དུ་ཆམ་གྱི་འགྲོ་བ་དང་། དྲན་འཛིན་མ་གཏོགས་པའི་གཞན་ཞེ་འདོད་མ་དགོས་པས་སེམས་ཀྱང་སྔར་བས་གུ་ཡངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། ཞེ་འདོད་ཤིགས་བཤིག་ལྷོད་གློད་པའི་སེམས་ཀྱང་ཤིག་གེ་ལྷོད་དེ་གནས་པའི་མཚང་རིག་ན་གློད་པའི་བོགས་ཐོན་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ར་ཧ་ལས། འཇུར་བུས་བཅིངས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གློད་ན་ (༣༠༠)གྲོལ་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་དང་། བཅིངས་པ་དག་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་འགྲོ་བར་རྩོམ། །ཐོངས་པར་གྱུར་ན་མི་གཡོ་བརྟན་པར་གནས། །གོ་ལོག་རྔ་མོང་ལྟ་བུར་བདག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་དང་། མཻ་ཏྲི་པས། སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ན་རྣལ་འབྱོར་པས། །རས་བལ་བཞིན་དུ་མ་བཅོས་གློད་ལ་ཞོག །ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །སྐབས་འདིར་ཁ་ཅིག་སྒྲུབ་བརྒྱུད་པ་དག་གིས་གློད་རབ་ལ་སྒོམ་རབ་ཅེས་
Chinese
如前所说：“收摄散乱心，修习广大境，即得心调柔（296）。”如果这样做了，粗品的掉举虽然消失了，但如果细微的掉举没有平息，就要提起精神，一刹那也不散乱地努力，不带任何期望地一心一意地保持清醒、警觉和专注。这样过不了多久，就会突然崩溃。然后，再次努力收摄，一刹那也不散乱地练习专注。这样练习后，以前那种昏昏沉沉、懒洋洋的心境就会变得清醒，需要达到一种清醒、警觉、专注、坦然的状态。总之，需要在无念的状态下，认识到掉举和昏沉的过失，或者能够认识到它们，需要建立起一种清醒、警觉的意识。如《气尽经》所说：“觉知昏沉与掉举。”《修次第后编》中说：“如果看到心昏沉或怀疑昏沉……”以及“如果看到心掉举或怀疑掉举……”就是这个意思。用这种方法，对于一些容易掉举的人来说，即使生起了心的明觉，但如果安住在无念状态的时间很短，也不认为是过失，通过多次短暂的练习，就能生起无过失的止观。无论如何，如果专注的时间很短，就要学会不失去明觉的放松方式，并加以练习。第三，一般来说，放松的方式有很多种，但这里是为了消除掉举的过失。掉举本身，虽然被描述为专注于可爱的事物并贪恋它，但在这里，是将后悔、怀疑和害人之心等所有未平息的散乱都归为掉举，并加以平息。也就是说，通常是通过忆念散乱的过患，特别是贪执等的过患来平息它们。如《经庄严论》中说：“为了看到散乱的过患，不喜悦它，从而平息它。同样，平息贪心、不悦等生起。”《中观心要论》中说：“通过观察散乱的特征，以及过患，来收摄它（298）。”就像这样。也就是说，对于散乱的对境，不作分别，在放下取舍的放松状态中平息它。如《摄波罗蜜多论》中说：“何时心生掉举，则……”
English
As previously stated, "By subduing the distracted mind and meditating on a vast object, one attains a state of mental pliancy (296)." If, after doing so, the gross dullness has subsided but the subtle dullness has not been resolved, one should arouse vigor and strive without a moment's distraction. Without any expectation, one should single-mindedly maintain alertness, vigilance, and focus. Before long, it will suddenly collapse. Then, one should again strive to gather oneself and practice focusing without a moment's distraction. By practicing in this way, the previous drowsy or sluggish state of mind will become alert, and one needs to attain a state of clarity, vigilance, focus, and openness. In short, one needs to recognize the faults of dullness and agitation in a non-conceptual state, or be able to recognize them, and establish a foundation of clear and vigilant awareness. As the *Breath-Ending Sutra* states, "Knowing dullness and agitation." And as the *Later Stages of Meditation* states, "If you see that the mind is dull or suspect it is dull..." and "If you see that the mind is agitated or suspect it is agitated..." This is the meaning. Using this method, for some who are prone to agitation, even if mental clarity arises, if the duration of abiding in a non-conceptual state is short, it is not considered a fault. By practicing many short sessions, faultless calm abiding will arise. In any case, if the duration of focus is short, one should learn how to relax without losing clarity and practice it. Third, generally, there are many ways to relax, but here it is for the purpose of eliminating the fault of agitation. Agitation itself, although described as focusing on a beloved object and being attached to it, here it encompasses all kinds of unrest that have not been pacified, such as regret, doubt, and harmful thoughts, and these are to be pacified. That is, generally, it is taught to pacify them by remembering the faults of distraction, especially the faults of attachment, etc. As the *Ornament of the Sutras* states, "To see the fault of distraction, dislike it, and thereby pacify it. Likewise, pacify the arising of attachment, displeasure, and so on." And as the *Essence of Madhyamaka* states, "By observing the characteristics of distraction and its faults, one should gather it in (298)." Like that. That is, one should not conceptualize the object of distraction, but pacify it in a relaxed state of letting go of acceptance and rejection. As the *Compendium of Perfections* states, "When the mind becomes agitated, then..."
Chinese
以相反的情况来扭转局势。就像这样，身体的姿势和以前一样，只是稍微降低视线。不要有“这个要修，那个不修”，“住在这里好，离开这里不好”等等的欲望，让心在宽广空旷的状态中放松。对于这种情况，也不要进行任何否定或肯定的改造，让心自然地处于它本来的状态，平静而放松地安住。在这种状态中，生起并保持一种念头，即不要从这种状态中分心。像这样保持下去，如果粗大的念头突然显现，就让它自然发生，不要追随它而分心，也不要像阻止念头产生那样让心变得紧张，而要用念力来滋养，熟练地维持不分心的状态。对于念诵时产生的微细念头（299），也不要进行任何挑剔或否定，只要保持放松的心，不失去念力即可。当心平静地安住时，稍微休息一下，然后再像之前一样保持。以前努力的时候，似乎所有的粗细念头都被阻止了，所以如果心要被迫集中于一种空虚的无念状态，会感到有些不舒服。而在这里，放松的时候，只要在不失去念力的状态中，让心自然地处于舒适的状态就可以了。当粗细念头产生时，如果能抓住念头，念头就不会失控，而是会自然地在先后顺序中平静下来，并且安住在这种平静的状态中。除了念和持之外，不需要其他的欲望，所以心也会比以前更加宽广。如果能意识到欲望、紧张、放松的心也处于紧张和放松的状态，那就是放松的益处显现了。正如萨ra哈所说：被线缠绕的心，如果放松（300），毫无疑问会解脱。被束缚的心，会试图向四面八方游走。如果被放开，就会不动摇地安住。我将它理解为像一只颠倒的骆驼。正如弥勒巴所说：如果心中生起分别念，瑜伽士，就像对待棉花一样，不要改造，放松就好。就像他们所说的那样。在这种情况下，一些噶举派的人说，最好的放松就是最好的禅修。
English
Reversing the situation with the opposite circumstance. Like that, the body posture is the same as before, just slightly lowering the gaze. Without any desires such as "this should be meditated on, that shouldn't be meditated on," "it's good to stay here, it's not good to leave here," etc., let the mind relax in a wide open state. For that situation, don't make any affirmative or negative modifications, but let the mind naturally rest in its natural state, calmly and relaxed. In that state, generate and maintain a mindfulness that thinks, "I will not be distracted from this." Keeping it like that, if coarse thoughts suddenly arise manifestly, let them happen naturally, without following them and becoming distracted, and without making the mind tense like preventing thoughts from arising, but nourish it with mindfulness, skillfully maintaining the state of non-distraction. For the subtle thoughts that arise while being mindful (299), don't make any picking or negating, just maintain a relaxed mind without losing mindfulness. When the mind rests peacefully, rest a little, and then maintain it as before. In the past, when striving, it seemed that all coarse and subtle thoughts were blocked, so if the mind had to be forced to concentrate on a single-pointed, empty, non-thought state, it would feel somewhat uncomfortable. But here, when relaxing, it is enough to let the mind naturally be in a comfortable state, just without losing mindfulness. When coarse and subtle thoughts arise, if you can catch the thought, the thought will not go out of control, but will naturally calm down in sequence, and abide in that state of calmness. Since no other desires are needed other than mindfulness and holding, the mind will also be wider than before. If you can realize that the mind of desire, tension, and relaxation is also in a state of tension and relaxation, then the benefit of relaxation will manifest. As Saraha said: The mind bound by thread, if released (300), there is no doubt that it will be liberated. The bound mind will try to go in all directions. If released, it will abide unmoving and stable. I understand it to be like an upside-down camel. As Maitripa said: If conceptual thoughts arise in the mind, the yogi, like cotton, do not modify it, just relax and leave it. Just like they said. In this case, some Kagyu people say that the best relaxation is the best meditation.