Tibetan
། །དུག་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་། དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་ལས་རྡུལ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ཁྲག །སྒོ་གསུམ་ལས་ལུས་འབྲས་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་རྐྱང་མར་གསུངས། །གཏི་མུག་མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ངག་གསུང་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་རོ་མར། ཞེ་སྡང་སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ་ཡིད་ཐུགས་རྡོ་རྗེའི་རྟེན་དབུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའོ། ། གསུམ་པ་གནས་ཚུལ་ངེས་པ་ལ། གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ངེས་པ། གཙོ་མོ་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་ངེས་པ། འཁོར་ལོ་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ངེས་པ། ནད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྩའི་གནས་ཚུལ་ངེས་པ། སྟོང་ཕྲག་དོན་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ངེས་པ། ཕྲ་མོ་གཞན་གྱི་གནས་ཚུལ་བཤད་པ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ། གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་གནས་ཚུལ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་བཤད་པ། གཙོ་མོའི་དོན་བཤད་པ། དེ་ཉིད་ལྷ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དབུ་མ་དབུས་དང་རོ་མ་གཡས། །རྐྱང་མ་གཡོན་དུ་གནས་པ་སྟེ། །གཏུམ་པོའི་རྒྱུད་ལས། །རྐྱང་མ་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ཏེ། །གཡོན་པའི་རྩ་རུ་རབ་ཏུ་གྲགས། །རོ་མ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི། །གཡས་པ་ལ་ནི་ཡང་དག་གནས། །རྐྱང་མ་རོ་མའི་དབུས་དག་ལ། །ཀུན་འདར་མར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་དབུ་མ་རོ་རྐྱང་གི་གནས་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་དོགས་སེལ་དང་བཅས་པ། མཚན་ཉིད། མཚོན་དཔེ། བྱེད་ལས། ཡོད་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། གཉིས་པ་ནི། རང་བཞིན་དུ་རོ་རྐྱང་གཉིས་ཀའི་དབུས་ན་ཡོད་པའི་མིང་ཡིན་ལ། ལམ་པས་དེར་རླུང་ཟིན་པས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བ་དབུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པ་འཆར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་བདེ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་མཚན་དེ་ལྟར་ཆགས་པ་སྟེ། སྡོམ་འབྱུང་ལས། དབུས་ཀྱི་ཆར་ནི་ཡང་དག་འཇུག །ཞེས་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དགའ་སྟེར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་འབར་པའི་རྒྱུད་ལས། ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་གཉིས་སུ་མེད། །ར་ལའི་ངོ་བོར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རྩ་རླུང་གི་བདེ་བ་ཀུན༵་ཏུ་བསྐྱེད་པ་དང་། སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པས་འད༵ར་མ་ཞེས་བརྗོད་ལ། གཟུང་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཀུན་སྤངས་པས་ཀུན་སྤངས་མ། ཚངས་པའི་ཐོག་གི་ལམ་བསྒོམ་པའི་གནས་དང་། ཚངས་བུག་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་ཟུག་པས་ཚངས་པའི་དབྱུག་པ། བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་སུ་མ་ན་ཞེས་བདེ་བའི་སྡོམ་པ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་མཚོན་པའི་ཕྲ་མོའི་གཟུགས་
Chinese
从三种毒中生起贪欲，从白红风三种生起尘垢苦，即血。从三门中，身之果为法身金刚之所依，说是仅为单独的（རྐྱང་མ）。愚痴黑暗，舍弃，语为语金刚之所依，为肉（རོ་མ）。嗔恨勇气，安乐，意为意金刚之所依，显示为中脉（དབུ་མ）。第三，关于确定处所，有确定三主母的处所，确定其他主母的处所，确定各个脉轮的处所，确定疾病和烦恼之根的处所，确定两万四千的处所，以及讲述其他细脉的处所等六个方面。第一方面中，有总的说三主母的处所，分别说各自的处所，说主母的意义，以及将此与本尊结合。第一，中脉位于中央，肉色脉位于右侧，单脉位于左侧。忿怒尊续部中说：单脉是智慧的自性，在左脉中广为人知。肉色脉是方便的自性，真实地位于右侧。单脉和肉色脉的中央，被称为遍动脉（ཀུན་འདར་མ）。如是说。第二，关于中脉、肉色脉、单脉的处所。第一方面中，有体性、词义、差别（包括遣除疑惑）、相、譬喻、作用、存在方式。第一，体性已在前述中讲完。第二，词义是，其自性存在于肉色脉和单脉二者的中央。行者在那里获得风，因此生起俱生喜乐，中脉显现不可思议的法身之义。就法性而言，是超越有无二边的乐空无二的体性，因此得名。律经中说：于中央之处真实进入。又说：给予俱生喜乐。珍宝炽燃续部中说：阿瓦都帝（ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་）无二，应知为拉拉（ར་ལ）之体性。如是说。名称的类别是，生起一切脉风之乐，普遍周遍，故称遍动脉（འད༵ར་མ་）。断除一切能取所取的分别，故称一切断除母（ཀུན་སྤངས་མ）。是修习梵天顶之路的处所，从梵天孔穴到脚底贯穿，故称梵天杖。生起安乐智慧，故称苏摩那（སུ་མ་ན་），即安乐之总持。以及象征不可思议之义的细微之形。
English
From the three poisons arises desire, and from the three white and red winds arises the suffering of dust, which is blood. From the three doors, the result of the body is said to be the Dharmakaya Vajra's support, which is solely the single one (kyang ma). Ignorance is darkness, equanimity is speech, the support of speech Vajra is the flesh (ro ma). Hatred is courage, bliss is mind, the support of mind Vajra is shown to be the central channel (dhū ma). Third, regarding the determination of location, there is the determination of the location of the three main consorts, the determination of the location of other consorts, the determination of the location of each chakra, the determination of the location of the root of diseases and afflictions, the determination of the location of the seventy-two thousand, and the explanation of the location of other subtle channels, etc., in six aspects. In the first aspect, there is the general explanation of the location of the three main consorts, the separate explanation of each location, the explanation of the meaning of the main consorts, and the combination of this with the deity. First, the central channel is located in the center, the flesh-colored channel is located on the right, and the single channel is located on the left. In the Wrathful Tantra, it is said: The single channel is the nature of wisdom, and is widely known in the left channel. The flesh-colored channel is the nature of skillful means, and truly resides on the right. In the center of the single and flesh-colored channels, it is known as the all-moving channel (kun 'dar ma). Thus it is said. Second, regarding the location of the central, flesh-colored, and single channels. In the first aspect, there are essence, definition, difference (including dispelling doubts), characteristics, metaphor, function, and mode of existence. First, the essence has already been explained in the previous section. Second, the definition is that its nature exists in the center of both the flesh-colored and single channels. The practitioner obtains wind there, therefore the co-emergent bliss arises, and the central channel manifests the meaning of the inconceivable Dharmakaya. In terms of Dharma-nature, it is the nature of indivisible bliss and emptiness that transcends the extremes of existence and non-existence, hence the name. The Vinaya Sutra says: In the central place, one truly enters. It also says: It gives co-emergent joy. The Jewel Blazing Tantra says: The Avadhuti (ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱི་) is non-dual, one should know it as the essence of Lala (ར་ལ). Thus it is said. The categories of names are: it generates all the bliss of the channels and winds, and it is universally pervasive, therefore it is called the all-moving channel ('dar ma). It abandons all grasping and clinging, therefore it is called the all-abandoning mother (kun spangs ma). It is the place for meditating on the path of Brahma's top, and it penetrates from Brahma's aperture to the soles of the feet, therefore it is called Brahma's staff. It generates the wisdom of bliss, therefore it is called Sumana (སུ་མ་ན་), which is the total retention of bliss. And the subtle form that symbolizes the inconceivable meaning.
Tibetan
ལ་སོགས་པར་བརྗོད་ལ། དུས་འཁོར་ལས་སྒྲ་གཅན་གྱི་རླུང་རྒྱུ་བ་གདོང་མཇུག་ཏུ་ཁམས་ཀྱི་དྭངས་མས་ཉི་ཟླ་འཇུག་པས་ན་སྒྲ་གཅན་གྱི་རྩར་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་དབྱེ་བ་དོགས་སེལ་དང་བཅས་པ་ལ། ཀུན་རྫོབ་གནས་པ་ཐབས་ཀྱི་དབུ་མ་དང་། དོན་དམ་འབྲས་བུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབུ་མ། ཟུང་འཇུག་རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མ་དང་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི་སྲོག་པ་རྩ་དང་། གཉིས་པ་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་བཞི་བྱེ་བྲག་དྲུག་དང་བརྒྱད་དཀྱིལ་ན་དྭངས་མའི་རྩ་དཀར་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། ༼ གསང་ཐིག་ལས་མཆན། ༽དུས་འཁོར་ལས་དུས་ཀྱི་རྩ་ལ་མཐོང་བར་གསུངས་པའི་དུས་ཀྱི་རྩ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་དུ་འདི་ཡིན་པས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་དཀར་འཇམ་རྩའི་སྒྲོན་མ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཡང་ལུགས་གཞན་དུ་གཞིའི་དབུ་མ་ནི་མ་དག་པའི་དབུ་མའམ་སྲོག་རྩ་ལ། འབྲས་དུས་ཀྱི་དབུ་མའི་རིགས་སམ་རྒྱུའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་དབུ་མ་ནི་སོར་སྡུད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པས་ནང་གི་དབུ་མའི་སྒོར་རླུང་ཅུང་ཟད་ཚུད་པས་ཕྱི་རོལ་སྟོང་གཟུགས་ལྟར་འཆར་བ་སྟེ། དུས་ཀྱི་རྩ་དང་རེ་ཁ་ཞེས་རི་མོའི་རྣམ་པ་སྐྲའི་ཚད་ཙམ། འབྲས་བུའི་དབུ་མ་ནི་གཞན་མཆོག་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་གནས་པ་སྒྲིབ་བྲལ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཀརྨ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ཡང་རེ་ཁ་ནག་པོ་ནི་འཆར་ཆ་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་རྩ་ནི་འཆར་བའི་གཞིའམ་ལམ་ཀྱང་ཡིན་པས་དུས་འཁོར་ལས། དུས་ཀྱི་རྩལ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་རི་མོ་དེ་དུས་ཀྱི་རྩ་ཡིན་ན་དུས་ཀྱི་རྩ་ནི་ཞེས་གསུངས་རིགས་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དུས་ཀྱི་རྩ་འདི་ལམ་སྣང་འཆར་བའི་གཞི་ལམ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབུ་མར་གནས་ཤིང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀཱརྨ་བདུན་པས་བསྒོམ་པའི་དབུ་མ་དང་འདི་༼ ཟུང་འཇུག་རང་བྱུང་གི་དབུ་མ་མཆན། ༽གཉིས་དཔྱད་གསུམ་དག་པའི་རྒྱུད་ལུང་དང་མི་མཐུན་གསུངས་ཞིང་སྲོག་རྩ་གཅིག་པུ་དེ་ལས་གཞན་དབུ་མ་ཞིག་མེད་པར་འདོད་པས་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཀོད་པའང་། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཀུན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པ་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོར་འབོད་པ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དབུ་མ་དང་། འཁོར་བའི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྲོག་རྩ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་མི་ཕྱེད་པ་སྒྲ
Chinese
等等。时轮中说，罗睺的运行，首尾以界的光明进入日月，因此说是罗睺的脉。第三，关于分类及消除疑惑：世俗安住是方便的中脉，胜义果是智慧的中脉，俱生自性法性的中脉，共有三种。第一是命脉，第二是果无自性。第三是，四种，六种和八种支分中间，有白色的光明脉。 （《秘密滴》中的注释。）时轮中说，在时脉中可以见到，时脉是究竟的意义，因此与大圆满的白柔脉灯意义相同。另外，其他学派认为，基础的中脉是不清净的中脉或命脉。果时中脉是种姓或因界遍布的本身。道的中脉是通过修习手指收摄等，使少许气进入内部中脉之门，从而显现外境如空幻之色。时脉和瑞卡，即线条的形状，如头发般细微。果的中脉是安住于他胜金刚身，是无垢的自性。噶玛不动金刚说：黑色的瑞卡是显现的部分，时脉是显现的基础或道路，因此时轮中说“时之脉”，如果线条是时脉，则应该说“时脉是”。这是没有区分细节。这里，时脉是道路显现的基础和道路两者，因此安住于法性中脉，这样说的。第七世噶玛巴说，修习的中脉和这个（俱生自性中脉的注释）与三观察清净的续部和教证不一致，认为除了唯一的命脉之外没有其他中脉，因此作为其论证而陈述：一切智慧的根本是阿赖耶识的智慧，一切识的根本是阿赖耶识的识。这两者无差别，对于普通的意识，从作为成佛之因的部分来说，称为如来藏。同样，一切智慧之根本的根本是中脉，一切轮回之根本的根本是命脉，因此这两者不可分离。
English
Etc. In the Kalachakra, it is said that the movement of Rahu, with the clarity of the elements entering the sun and moon at the beginning and end, is therefore said to be the pulse of Rahu. Third, regarding the classification and elimination of doubts: Conventional abiding is the central channel of skillful means, ultimate fruit is the central channel of wisdom, and coemergent natural Dharmata is the central channel, there are three types. The first is the life-force channel, and the second is the fruit of no self-nature. The third is that in the middle of the four, six, and eight divisions, there is said to be a white clear channel. (Note from "Secret Drop.") In the Kalachakra, it is said that the time channel can be seen, and the time channel is the ultimate meaning, so it has the same meaning as the lamp of the white smooth channel of Dzogchen. Also, other schools believe that the basis of the central channel is the impure central channel or life-force channel. The fruit-time central channel is the nature of the lineage or the pervasiveness of the causal sphere itself. The path of the central channel is that by practicing finger mudras, etc., a little air enters the door of the inner central channel, so that the outer appearance appears like an empty form. The time channel and Rekha, which is the shape of a line, as thin as a hair. The fruit of the central channel is abiding in the Other Supreme Vajra Body, which is the nature of being free from obscurations. Karma Mikyö Dorje said: The black Rekha is the part that appears, and the time channel is the basis or path of appearance, so in the Kalachakra it says "time channel," but if the line is the time channel, then it should say "the time channel is." This is not distinguishing the details. Here, the time channel is both the basis and the path of the appearance of the path, so it abides in the Dharmata central channel, so it is said. The Seventh Karmapa said that the central channel of practice and this (commentary on the coemergent natural central channel) are inconsistent with the tantras and scriptures of the three examinations, and it is believed that there is no other central channel other than the single life-force channel, so it is stated as its proof: The root of all wisdom is the wisdom of the alaya, and the root of all consciousness is the consciousness of the alaya. These two are inseparable, and for ordinary consciousness, from the aspect of being the cause of enlightenment, it is called the Tathagatagarbha. Similarly, the root of all wisdom is the central channel, and the root of all samsara is the life-force channel, so these two are inseparable.