Tibetan
སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར༔ འབད་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་ལུགས་ནི༔ དེ་ཉིད་ལས༔ འབད་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ༔ རང་གིས་གཉེན་པོ་མེད་པས་རང་གྲོལ་རང་ཉིད་ལ༔ རང་ག་མ་རིག་ཉིད་མ་རིག་པ་མལ་ནི་རང་གྲོལ་བས༔ ལྕགས་ཀྱིས་རང་གི་གཉེན་པོ་རང་ལྕགས་རྣམས་གཤོག་པ་དང་༔ རྡོ་ཡི་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་བཞིན༔ རང་གི་གཉེན་པོ་རང་ཉིད་ཆེ༔ རང་བཞིན་རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པ་ཆེ༔ འདི་ལྟར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པས༔ མ་བཙལ་བཞག་པས་དོན་རྣམས་རང་སྣང་རྙེད༔ མ་བསྒོམ་བར་ནི་བདེ་ཆེན་རང་བཞིན་རྒྱས༔ རང་བཞིན་ཉིད་དུ་དབྱིངས་རིག་མངོན་སུམ་རིག༔ འདི་ཉིད་སུ་དང་འཕྲད་པ་དེ༔ མཚམས་མེད་སྔར་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མི་བསྒྲིབ་བར་སྡིག་དང་ལྡན་པ་ཡང་༔ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླངས་བས་འདི་ཉིད་གོམས་པས་གྲོལ་བ་ནི༔ ཐེ་ཚོམ་ཉིད་མེད་གོམས་བྱུང་ཐབས་རང་བཞིན་དུ་ན་ར་ཀན༔ ཞེས་སོ༔ དོན་གཉིས་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་ལྟ་བ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནད༔ བསྒོམ་པ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་རག་མ་ལུས་པ་དང་༔ སྤྱོད་པ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་གཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་ཆེན་པོའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་དང་གསུམ་ལས༔ དང་པོ་ནི༔ སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཀུན་གཅིག་གིས་གཅིག་སེལ་བས་གང་ལ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྟེ༔ གཅིག་ཐ་དད༔ གཉིས་གཉིས་མིན་བཞི་དང་༔ ཡོད་མེད་སྣང་མི་སྣང་གཉིས་གཉིས་མིན་གྱི་མུ་བཞི་འགག་པའམ༔ གང་ལའང་མི་གནས་པས་མཐའ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ༔ ཡང་བེམ་ཤེས་སྟོང་པའི་རིགས་མཐུན་མི་མཐུན་གཉིས་གཉིས་མེད་སོགས་མཐའ་ཀུན་ལོག་པའི་མཐའ་གྲོལ་ལམ་མཐའ་བྲལ་དབུས་མ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ༔ དེ་ཡང་གཞི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་ཚུལ་ཡིན་པས་ན༔ དེའི་རྩལ་ལས་རོལ་བར་ཤར་བ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐའ་འམ་སྤྲོས་པ་གང་གིས་ཚུལ་དུ་སྣང་ཡང་༔ རང་དུས་དེ་ཉིད་ནས་མཐའ་གྲོལ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ༔ དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྣལ་འབྱོར་བའི་བློ་གང་ལ་ཡང་༔ འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་རྩིས་གདབ་དང་ལྟོས་པ་མི་འཆའ་བར་མཉམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ༔ ཕྱི་ཡུལ་དང་༔ ནང་སེམས་དང་༔ བར་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་བ་དེ་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོས་བཟུང་བའི་ངང་དུ་བཞག་པས་ཡུལ་ཤེས་སྣང་སྟོང་གང་ཡང་བློའི་མདུན་ན་མི་གནས་པར་གྲོལ་བས་ཀྱང་མཐའ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་ལ༔ སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་ལས་རྙེད་པས་ཀྱང་མཐའ་གྲོལ་ཞེས་བྱ་སྟེ༔ དེ་ནི་རྒྱལ་བ་སྲས་བཅས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་ན༔ ཡུམ་ལས༔ སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་སོགས་དང་༔ མུ་ཏིག་ཕྲེང་པ་ལས༔ མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས༔ ཞེས་དང་ཀུན་གསལ་ལས༔ གཞན་སེལ་ནི༔ རིག་པར་འདུག་པས་བེམ་པོ་སེལ༔ སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོ་སེལ༔ གཉིས་མེད་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་སེལ༔ རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ༔ ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས་སེལ༔ དག་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ༔ མེད་པའི་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ༔ ཡོད་པའི་མེད་པས་རྟག་མཐའ་སེལ༔ ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུངས་ཤིག༔ ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་གཞིའི་ཕྱི་མོ་ནི༔ རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ༔ རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའོ༔ དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ན༔ འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ༔ ངར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ༔ གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ལས་གྲོལ༔ སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ༔ ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ༔ སྟོང་བར་རིག་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ༔ རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ༔ བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ༔ ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ༔ རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ༔ རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པས་བེམ་པོ་མིན༔ སྟོང་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ༔ རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེས་ནི༔ གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ༔ གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ༔ ཞེས་དང་༔ སྒྲོན་མ་བརྩེགས་པ་ལས༔ མ་གྲོལ་བ་ནི་གྲོལ་བས་བཀྲོལ༔ གྲོལ་བ་མ་གྲོལ་བ་ཡིས་བཀྲོལ༔ གཉིས་ཀ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཀྲོལ༔ གཉིས་ཀ་མེད་པར་གཉིས་ཀ་བཀྲོལ༔ ཞེས་དང་༔ དེ་ལྟར་གཅིག་གིས་གཅིག་བཀྲོལ་བས༔ མུ་མཐའ་མ་ལུས་རང་སར་གྲོལ༔ གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་གཉིས་ལས་འདས༔ དམ་པ་དང་པོར་ཡེ་སངས་རྒྱས༔ ཞེས་སོ༔ འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པ་རྗེན་པར་མཐོང་བའི་རང་རིག་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་ཟིན་པའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་མཐའ་འམ་སྤྲོས་པ་གང་ལའང་མི་གནས་སུ་གྲོལ་བ་དང་༔ སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་བྱུང་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པའི་གནད་ལས༔ དུས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྐྱེ་གྲོལ་དུ་དུས་མཉམ་རིས་མེད་པ་དང་༔ སྣང་ཤེས་གཞི་མེད་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས༔ འབད་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བཞག་བྱར་མེད་དུ་གནས་པས་མཐའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ཐོག་ཏུ་ཁེལ་བ་སྟེ༔ དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྐུ་ཕྱོགས་བྲལ་ཆེན་པོ་བས་རྣམ་རྟོག་གི་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་གང་གི་གཡང་ས་ལ་མ་ལྟུང་བར་ཁྱུང་ནམ་མཁར་ལྡིང་བས་གཡང་ས་དང་རི་མཐོན་ལ་སོགས་པ་གང་ལའང་མ་ལྟུང་ཞིང་མ་རེགས་པ་ལྟར་བཞག་པས༔ མཐའ་ལ་མི་གནས་པར་མ་བཀག་རང་སར་གྲོལ་བ་སྟེ༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་ནི༔ གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད༔ དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད༔ འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད༔ ཅེས་དང་༔ ལྟ་བའི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི༔ ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ་བཞིན༔ བྱ་བྲལ་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོ་སྤྱད༔ ཅེས་གསུངས་སོ༔ གཉིས་པ་དགོངས་པ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་རང་གྲོལ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པས་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མའི་མན་ངག་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི༔ འདི་ལྟར་སྣང་གྲགས་ཀྱི་ཆོས་ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཡང་རང་ལས་བྱུང༔ གནས་ཀྱང་རང་གི་ངང་དུ་གནས༔ གྲོལ་ཀྱང་རང་གི་ངང་དུ་གྲོལ་བས༔ དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་སྤྲིན་བཞིན་རང་བྱུང་རང་གྲོལ་བ་ལ༔ ཤར་གནས་གྲོལ་གསུམ་གྱི་རང་དུས་དང་སྣང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡང་མེད་པས་རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་པ་སྟེ༔ རང་གིས་རང་ལ་གྲོལ་བའི་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན༔ རྐྱེན་གཞན་གྱིས་གྲོལ་བར་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར༔ སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ལས་རང་གྲོལ་བ་མ་གཏོགས་པའི་གྲོལ་རྒྱུའམ་གྲོལ་རྐྱེན་གཞན་མེད༔ དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གནས་རྟེན་གྱི་གཞི་རྩ་མེད༔ སེམས་ཉིད་རང་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལྡོག་པའམ་འགྲོ་ས་མེད་པས་ན༔ སྐྱེ་མ་མྱོང་༔ གང་ནས་བྱུང་བའི་ས་མེད་ཏེ༔ དེ་ཉིད་རང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོག་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ༔ གནད་བསྡུ་ན༔ དེ་ཡང་ཤར་གྲོལ་གང་གི་དུས་སུ་ཡང་དེའི་གཤིས་རང་གྲོལ་དུ་ཡོད་པའི་ཚུལ་རྟོགས་པས་གྲོལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་མི་དགོས་ཏེ༔ དཔེར་ན་དགྲ་རུ་འཁྲུལ་བའི་གཉེན་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར༔ དེ་དག་གནས་ལུགས་ཀྱི་རིག་པ་ཟང་ཀ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་གྲོལ་བར་ཡོད་པའི་དགོངས་པའི་རང་ངོ་ཤེས་ནས༔ རང་ས་བཟུང་བས་རྩལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བཀྲོལ་བར་རང་ཞིག་པ་བཞིན་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ༔ དགོངས་འདུས་ལས༔ གྲོལ་བ་རང་བྱུང་གཞན་ལས་མིན༔ ཞེས་དང་༔
Chinese
因为是导师的时代，所以无勤任运自解之理是，在那本身中说：无勤者是这样，自己没有对治，所以自解于自身，自己本来的无明，无明处所是自解，如铁以自身为对治，自身之铁皆断开，如石之石皆击碎，自己的对治是自己，自性大圆满证悟大，如此串习无论为何，不寻而住，则意义皆自显现，不修持时，大乐自性增长，于自性中，界智现量觉，此与谁相遇，无间先前之习气不遮蔽，纵然具有罪恶，于世俗中取舍，以此串习而解脱，毫无怀疑，串习生起之方便，自性中那拉坎。（藏文：ན་ར་ཀན，梵文天城体：नरक，梵文罗马拟音：naraka，汉语字面意思：地狱）。 第二，广说大自解之意，其中，见解是意义之行，大边解脱，是无所依赖之要诀；修持是意义之行，大自解没有对治，所以不依赖上师之口诀；行持是意义之行，依靠赤裸解脱大现量之要诀，不依赖续部、教言、口诀而宣说，共有三者。第一者是：以一遣除一切戏论之边，所以对任何事物都不依赖，即一异，二非二四，有无、显不显，二非二之四句止息，或不住于任何事物，故名边解脱。又，明空、本体、异体，二非二等，一切边皆返还之边解脱，或离边，无中之见解，是这样说的。那也是，以基、现、有、轮回、涅槃所摄持的一切法之实相，是自生智慧之安住方式，所以，从那的妙力中显现的轮回、涅槃一切，无论以何种边或戏论的方式显现，自那时起，即是边解脱，不离超离思言之法性，与此相符，瑜伽士之心，对任何事物，不作此是彼非之计较和依赖，而是平等安住，即对外境，对内识，对中阴无生之义，不作分别念，而是将明觉通透地，于当下直指之状态中安住，则境识显
English
Since it is the time of the Teacher, the principle of effortless self-liberation is, in that very itself it says: The effortless ones are like this, without an antidote of their own, so self-liberated in themselves, the original ignorance of oneself, the place of ignorance is self-liberated, like iron with itself as the antidote, the iron of oneself is all cut off, like stone breaking stones, one's own antidote is oneself, the great perfection of self-nature is great realization, whatever one is accustomed to like this, without searching and dwelling, all meanings are self-manifested, when not meditating, the great bliss of self-nature increases, in self-nature itself, the wisdom of space is manifestly aware, whoever encounters this, the previous habits without interruption do not obscure, even if one has sins, taking and abandoning in conventionality, liberation through being accustomed to this, without any doubt, the means of arising through habit, in self-nature, Naraka. (Tibetan: ན་ར་ཀན，Devanagari: नरक，Romanized Sanskrit: naraka，Literal Chinese meaning: Hell). Secondly, extensively explaining the meaning of great self-liberation, among them, the view is the action of meaning, great liberation from extremes, is the key to being without dependence; meditation is the action of meaning, great self-liberation has no antidote, so it does not depend on the guru's oral instructions; conduct is the action of meaning, relying on the key of naked liberation great manifestation, it is taught without depending on tantras, agamas, and oral instructions, there are three. The first is: eliminating all extremes of elaboration with one, so there is no dependence on anything, that is, one and different, two non-two four, existence and non-existence, appearance and non-appearance, the four extremes of two non-two cease, or not dwelling in anything, hence it is called liberation from extremes. Also, the liberation from extremes where all extremes such as inanimate and conscious, similar and dissimilar, two non-two, etc., are reversed, or the view of being without extremes, without a middle, is said to be. That is also, the reality of all phenomena encompassed by the basis, appearance, existence, samsara, and nirvana, is the way of abiding of self-born wisdom, therefore, all samsara and nirvana that arise as play from that power, no matter in what way they appear as extremes or elaborations, from that very moment, they are liberation from extremes, not moving away from the nature of reality beyond thought and expression, in accordance with this, the yogi's mind, towards anything, does not make calculations and dependencies of this is that and this is not that, but dwells equally, that is, towards external objects, towards inner mind, and towards the meaning of the unborn intermediate state, without making discriminating thoughts, but the clear awareness is directly pointed out in the state of being held, then the object-consciousness appears
Chinese
由于任何空性都不停留在意识之前而解脱，这也称为边解脱。由于从自身中获得了各个自证智慧的、超越言思表达的佛陀之意，这也称为边解脱。因为这是胜者及其眷属的道路。如《母续》所说：“不可言说、不可思议、不可表达”等等。如《摩尼宝鬘》所说：“由于边解脱，四边寂灭。”以及《普明》所说：“遣除他者是：安住于觉性而遣除物质，安住于空性而遣除事物，由于是无二而遣除二取，由于是自生而遣除因缘，由于是任运成就而遣除希冀与恐惧，由于是清净而遣除垢染，以无有的有而遣除断边，以有的无而遣除常边。金刚持，善加受持！真实意义之基的根本是：甚至从与自己同类者中也返回，从仅仅与觉性同类的八识聚中解脱。那又是如何解脱的呢？由于没有增减而从阿赖耶识中解脱，由于没有我执而从烦恼意中解脱，由于没有能取所取而从意中解脱，由于没有生灭而从五根识中解脱并返回。秘密主，从与空性见解相同者中也返回，不是那自性清净的、具有颜色的虚空，也不是具有习气的。大菩萨，也从不同类者中返回，由于觉性与种类不同而不属于物质，也不是由与空性种类不同的内外四元素组成和产生的物体。种姓之子，因此要知道从二者中返回。远离执着非二者的事物。如《明灯论》所说：“未解脱者以解脱而解脱，解脱者以未解脱而解脱，二者以无二而解脱，无二者以二者而解脱。”如是，以一者解脱一者，所有的边际都自然解脱，超越解脱与未解脱二者，最初的圣者本自成佛。如是，由于通达一切法皆为赤裸觉性所见的自证最初佛陀，不需要依赖解脱之行，而于任何边或戏论中不住而解脱，并且由于存在于不可分割的刹那生起中，对于时间的边际也...
English
Since any emptiness does not remain before the mind and is liberated, this is also called liberation from extremes. Since the intention of the Buddha, which is beyond speech, thought, and expression, is found from one's own individual self-cognizant wisdom, this is also called liberation from extremes. Because this is the path of the Victorious Ones and their heirs. As the Mother says: "Unspeakable, unthinkable, inexpressible," etc. As the Pearl Garland says: "Because of liberation from extremes, the four extremes cease." And as the All-Illuminating says: "Eliminating others is: by abiding in awareness, eliminating matter; by abiding in emptiness, eliminating things; since it is non-dual, eliminating dualistic appearances; since it is self-arisen, eliminating causes and conditions; since it is spontaneously accomplished, eliminating hope and fear; since it is pure, eliminating defilements; with the existence of non-existence, eliminating the extreme of nihilism; with the non-existence of existence, eliminating the extreme of eternalism. Vajra-holder, hold it well! The essence of the basis of true meaning is: turning away even from those similar to oneself, liberated from the eight aggregates that are merely similar in awareness. How is it liberated? Since there is no increase or decrease, it is liberated from the all-ground consciousness; since there is no self-grasping, it is liberated from the afflicted mind; since there is no grasping of subject and object, it is liberated from the mind; since there is no arising or ceasing, it is liberated and turns away from the five sense consciousnesses. O Lord of Secrets, it also turns away from those who are similar in understanding emptiness; it is not this naturally pure sky with color, nor is it with habitual tendencies. O Great Bodhisattva, it also turns away from those who are dissimilar; since awareness and kind are dissimilar, it is not matter, nor is it an object composed and produced from the four outer and inner elements that are dissimilar in kind to emptiness. Son of the lineage, therefore, know that you turn away from both. Free from grasping things that are not both. As the Lamp Array says: "The unliberated is liberated by liberation, the liberated is liberated by the unliberated, both are liberated as non-dual, the non-dual liberates both." Thus, by one liberating the other, all extremes are naturally liberated in their own place, transcending both liberation and non-liberation, the first holy one is primordially enlightened. Thus, since all phenomena are realized as the self-cognizant primordial Buddha who sees naked awareness, there is no need to rely on the act of liberation, and one is liberated without abiding in any extreme or elaboration, and since it exists in an indivisible instant of arising, even the extreme of time...