Chinese
以如是之俱生解脱大续，知晓无需勤作解脱之事的定解，当外境显现与内识相遇之时，以知晓无基而对任何都不作分别执着，安住于自成正觉之本性中，安住于现量认识觉性朗然生起的状态中，如《超越心意》中所说：自性大圆满之边际，诸法安住于自位，显现与觉性法性双运故，俱生解脱唯于当下安住中相遇。密意超越心识，有相于自位清净，空性与实有之边际解脱，动摇止息无分别，心识止息超越意念。又如《摩尼宝鬘》中所说：五大自性本净故，显现解脱为光明，五根如实安住故，所执五境自位解脱。又如《普明》中所说：自明觉智之行持，譬如珍宝之明镜，觉智自性无有阻碍，自显自现离贪嗔而行持。又如《大鹏》中所说：相好本净完全解脱之基，无勤无作遣除心识之障碍，三相相遇于境上享用之阻碍，任运而显不散乱，境与心识之间调伏。如是俱生大解脱，乃是对基、实物、本性之安住方式如实证悟的定解，除此之外，并非依赖观修而作解脱之事。第二，于道自解脱大，于无对治之自安住大中生起定解之行持，分二：总说自解脱大之含义，广说其密意。首先，总的来说，从共同乘和内外密咒等中，舍弃烦恼，以对治调伏，通过净化转变而放任自灭，或者安住于自性，成为法性，若不知这些烦恼从一开始就未曾存在而清净，则无法通过舍弃来舍弃。若以心来舍弃，则所舍与对治为一体，不可行；若以智慧来舍弃，则所舍与对治无法相遇，不合理；前后心识于时间上相违，故无法舍弃；于一相续中同时混杂，故不可行；并且心识如身体和影子般产生，故无有舍弃之时等。因此，如水中之纹般，自性自解脱。
English
With the great confidence of knowing that there is no need to engage in the act of liberation by entrusting oneself to the great continuum of such co-emergent great liberation, when the outer appearances and inner awareness meet and arise, by knowing that it is without basis, one does not engage in judgment or grasping of anything, and by abiding in the state of self-awakening, one abides in the state of recognizing the arising of pristine awareness, as it says in the *Thal 'Gyur*: "The ultimate of the Great Perfection of self-nature, is that all phenomena are left in their own place; because appearance and awareness, dharmata, are united, co-emergent liberation is encountered in the state of just resting. The intention transcends the mind, and the signs are purified in their own place; the extremes of emptiness and entity are liberated, and the movement ceases, without thought; the mind ceases, transcending the intellect." And as it says in the *String of Pearls*: "Because the five elements are primordially pure, appearances are liberated as clear light; because the five faculties are left just as they are, the five objects of grasping are liberated in their own place." And as it says in the *Kunsel*: "The conduct of self-cognizant wisdom is like a precious mirror; the nature of wisdom is unimpeded, and self-appearance and self-arising are practiced without attachment or aversion." And as it says in the *Great Garuda*: "The basis of signs being primordially pure and completely liberated, effortlessly and without activity, removes the obstacles of the mind; the meeting of the three encounters is the obstruction to enjoying objects; whatever arises, without distraction, binds the object and mind together." Thus, this great co-emergent liberation is merely the confidence of realizing the way the basis, entity, and nature abide, just as they are; it is taught that it does not depend on engaging in the act of liberation through view and meditation. Secondly, regarding the conduct of generating confidence in the great self-abiding of the great path of self-liberation, which is without antidote, there are two parts: generally explaining the meaning of the great self-liberation, and extensively explaining its intention. First, in general, from the common vehicle and the outer and inner tantras, etc., abandoning afflictions, subduing with antidotes, letting go of purification and transformation into self-pacification, or abiding in one's own nature, becoming dharmata, if one does not know that these afflictions are pure from the beginning, never having existed, then one cannot abandon them by abandoning them; if one abandons them with the mind, then the object to be abandoned and the antidote are the same substance, which is not permissible; if one abandons them with wisdom, then the object to be abandoned and the antidote cannot meet, which is not appropriate; the earlier and later minds contradict each other in time, so one cannot abandon them; they would simultaneously mix in one continuum, which is not permissible; and also, the mind arises like the body and shadow from that, so there is no time of abandonment, etc. Therefore, like a drawing in water, self-liberation of one's own.
Tibetan
་བའི་གནད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ༔ དེ་སྐད་དུའང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔ ཀྱེ་མ་ཉོན་ཅིག་ཐུབ་པ་ཆེན་པོ་ཁྱོད༔ ངས་བསྟན་པ་ཡི་ཚིག་རྣམས་ནི༔ སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཉོན་མོངས་བའི་ཚོགས་དེ་ཀུན་གནས༔ དེ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་བར་བཅིངས༔ བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྒྲིབས་པས༔ འདི་དག་རྣམས་ནི་སྤང་བ་མིན༔ དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་ན༔ རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་གྲིབ་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་རིག་པ་གཉིས་བཞིན༔ དེ་ལས་དེ་ཉིད་རང་གྱུར་བས༔ སྤངས་བས་སྤང་བ་མ་ཡིན་ནོ༔ དེ་བཞིན་གཞི་དེ་སྦྱངས་པས་ཀྱང་ཤེལ་ལ་དཀར་པོ་མི་སྦྱོང་བ་ལྟར་སྦྱང་བྱ་སྦྱོད་བྱེད་ཐ་མི་དད་ནི་མིན༔ གཡུ་ཁ་དོག་མི་འགྱུར་བ་ལྟར་བསྒྱུར་བས་ཀྱང་ནི་སེམས་ཀྱི་སེམས་མི་འགྱུར་རོ༔ འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་མི་རྟོགས་པས༔ ཤེལ་གྱི་བྲག་གམ་གཡུ་རྡོ་བཞིན༔ སྦྱང་ཞིང་ཞི་བར་ནུས་པ་མིན༔ རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་དང་ཏུ༔ རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ཡིས་ནི་བརྟག༔ དེ་བཞིན་དེ་བཞིན་རང་ཞིར་བཏང་བས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་མིན་ཏེ་གཏོང་མཁན་རྟོག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་སོ། །༔མངོན་སུམ་ལྷག་མཐོང་མ་ཤེས་པར༔ རི་རབ་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་བཞིན༔ སུས་ཀྱང་ཞིག་པར་ནུས་པ་མིན༔ གཉེན་པོ་ཡིས་ནི་གྲོལ་བ་མིན་ཏེ་ཆུ་དྭངས་བར་འདོད་པ་དབྱུག་པས་རྙོགས་པ་ལྟར་སྤང་གཉེན་བྱེད་པ་མཚུངས༔ མ་བཙལ་རང་དག་མ་ཤེས་པར༔ རྙོགས་མ་སངས་འདོད་ཆུ་རྙོགས་བཞིན༔ ཕྱི་ཕྱིར་སངས་པ་མ་ཡིན་ནོ༔ དེ་ཉིད་རང་ཡང་ཆོས་ཉིད་མིན༔ རང་སྣང་ལྷུག་པ་མ་ཤེས་པར༔ ཐ་མལ་བླུན་པོའི་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ་འཁོར་བ་འདའ་མི་ནུས་པའོ། །༔ མངོན་ཞེན་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ནོ༔ ཞེས་སོ༔ དེ་ལྟར་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་ལ་བློ་རིམ་གཉིས་ལས༔ འབད་བཅས་རང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་ནི༔ གནད་གསུམ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབྱིངས་དང་ཐིག་ལེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བརྟོལ་ཏེ༔ དག་སྣང་འཁོར་ཡུག་ཏུ་ཤར་བས་སྣང་བ་མ་དག་པ་ལས་ཉོན་དང་བཅས་པ་རང་གྲོལ་བ་དང་༔ འབད་མེད་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་ནི་རྟོག་པ་གང་སྐྱེས་དེ་ཚུགས་མི་ཐུབ་པར་རང་སངས་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས༔ ཐབས་གཞན་གྱིས་གྲོལ་བར་བྱ་མི་དགོས་པར་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱིས་གྲོལ་བ༔ དཔེར་ན་དུག་གིས་དུག་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར༔ ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ཡང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས༔ ཀྱེ་མ་ཐུབ་པ་ཡང་ཉོན་ཅིག༔ འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཏེ༔ འབད་བཅས་རྣམ་དང་འབད་མེད་དོ༔ ཅེས་དང་༔ དེ་ཡང་འདིར་ཁྲེགས་ཆོད་
Chinese
应当知晓此乃关键之处。如是《日月和合经》中也说到： 噫！谛听，大能仁！ 我所宣说之语者， 一切有情相续中， 烦恼之蕴皆存在， 彼等束缚于轮回， 遮蔽殊胜大乐故， 此等皆非应断者， 若未如是证悟之， 如瑜伽士身与影， 俱生无明与明智， 彼由此而自成故， 断除亦非真断除。 如是基之净治者， 亦如磨拭玻璃不净白， 所治能治非异体， 亦如绿松石色不变， 转变亦不能变心之心。 未悟不变之精髓， 如同玻璃之岩石，或如绿松石， 不能净治且寂灭， 自性即是安住处， 具瑜伽者当观察。 如是如是任其自寂亦非寂灭，以其舍弃者非离于分别故。 未知现量胜观者， 如同须弥山王般， 无人能够摧毁之。 亦非以对治而解脱，如欲水清以杖搅浑，断除对治亦相同。 未知不寻自净者， 如同欲清浊水般， 终究不能得清净。 彼即自性亦非法性， 未知自显任运者， 如同庸俗愚人之显现，不能超脱轮回也。 显现执着亦非遣除。如是。 如是于自处解脱之关键，由二种次第之智慧中，以勤作自解脱之道妥噶而言，三关键法性之轮的虚空与明点智慧之见，现量中顿然生起，清净显现如环绕般生起，由不清净显现之烦恼及俱生者自解脱，以无勤任运断除而言，任何生起之分别念皆不能成立而自消散，此乃法性之故，不需以其他方便而解脱，乃是自性力之解脱，譬如以毒攻毒等，烦恼彼即由彼而解脱故，称之为自解脱。 又是《日月和合经》中云： 噫！能仁亦谛听！ 此等乃是二种智慧次第， 勤作之相与无勤也。 如是说。于此切却
English
One should know that this is the key point. As it is also said in the "Union of Sun and Moon Sutra": Alas! Listen, Great Sage! These words that I have taught are: In the minds of all sentient beings, The collection of afflictions is present. These bind them to samsara, Obscuring the great bliss itself. These are not to be abandoned. If one does not realize it as it is, Like the yogi's body and shadow, Ignorance and wisdom arise together. Since it becomes itself from that, Abandoning is not true abandonment. Likewise, purifying that basis, Like polishing glass does not purify whiteness, The object of purification and the agent of purification are not different. Just as the color of turquoise does not change, Transforming also does not change the mind of the mind. Not realizing the unchanging essence, Like a crystal rock or a turquoise stone, One cannot purify and pacify. By its nature, it abides as it is, The one with yoga should examine. Likewise, likewise, letting it subside on its own is not pacification, because the one who lets go is not other than conceptualization. Without knowing manifest superior seeing, Like Mount Meru, king of mountains, No one can destroy it. It is not liberated by antidotes, like stirring muddy water with a stick when wanting it to be clear, applying antidotes is the same. Without knowing self-purification without seeking, Like wanting muddy water to clear, It does not clear by further and further means. That itself is not the nature of phenomena. Without knowing spontaneous manifestation, Like the appearance of an ordinary fool, one cannot transcend samsara. Manifest clinging is not reversed. Thus it is said. Thus, regarding the key to liberation in its own place, from the two stages of wisdom, through the path of Tögal, which is self-liberation with effort, the three keys, the expanse of the Dharmata wheel, and the vision of Bindu wisdom, burst forth manifestly. Because pure appearance arises like an aura, afflictions and co-emergent phenomena are self-liberated from impure appearance. Through effortless Trekchö, whatever thoughts arise cannot be sustained and are self-liberated, because this is the nature of phenomena. It is not necessary to liberate through other means, but liberation occurs spontaneously by its own nature. For example, like destroying poison with poison, afflictions themselves are liberated by themselves, therefore it is called self-liberation. Furthermore, in the "Union of Sun and Moon Sutra" it says: Alas! Listen also, Sage! These are the two stages of wisdom, The aspect of effort and the aspect of effortlessness. Thus it is said. And here, Trekchö