Tibetan
གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་གི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུའི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སློབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྒྲའི་ཚིག་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྒྱན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ཚིག་གིས་དོན་གསལ་བར་སྟོན་མི་ནུས་པ་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཚིག་མི་ཉམས་པས་ང་རྒྱལ་གྱིས་མི་ཤིགས་པ་དང་། ངན་པར་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་མཁས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲའི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སློབ་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་མི་དགེ་བའི་ནད་བརྒྱ་རྩ་བཞི་དང་དབྲལ་བར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་ཤིང་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ནད་དང་བྲལ་བས་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་པས། རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་རིག་པའི་བསྟན་བཅོས་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་བཟོའི་རིག་པ་སློབ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནོར་ཟང་ཟིང་རྙེད་སླ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཀུན་ཤེས་པས་ང་རྒྱལ་གཞོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གདུལ་བར་བྱ་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཀུན་བསལ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོའི་རིག་པ་སློབ་པར་བྱེད་དོ། ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔར་མ་བསླབས་ན་ནམ་དུ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རིག་པའི་དངོས་པོ་ལྔ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དྲིན་ཤེས་པ་དང་། དྲིན་ལན་བསབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་བཤད་པའི་དངོས་པོ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ཅེ་ན། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རིག་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །བཤད་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།
Chinese
为了区分逝者所说之义与世俗之语的意义，菩萨应学习因明论著。菩萨为何要学习声明论著呢？因为以完全清净的语词来庄严，不完全清净的语词不能清晰地阐释意义，为了通晓并领会一切意义，为了以正确的语词不因傲慢而崩坏，为了从邪见中扭转，以及为了巧妙地了解调伏众生的方法，菩萨应学习声明论著。菩萨为何要学习医方明论著呢？为了使众生脱离一百零四种不善之疾病，以及为了对一切众生怀有慈爱与悲悯，为了使众生生起信心，如此脱离疾病而生起喜悦之心，如此生起喜悦之心，则将恒常忆念佛陀，为了以大悲使众生度越到彼岸，菩萨应学习医方明论著。菩萨为何要学习世间的工巧明呢？为了利益众生，因为容易获得财物，从而使众生生起信心，以及因为通晓世间的一切事物而摧毁傲慢，为了调伏众生，以及为了消除一切为有生之法所蒙蔽之处，菩萨应学习工巧明。 如果菩萨不学习这五明，则无论何时也无法在无上正等觉中获得一切智智。因此，为了获得无上菩提，应当学习五明。菩萨应讲述并展示知恩与报恩是为众生宣说的内容。如何宣说呢？为了获得无上正等觉，应宣说具备五明。宣说也有两种方式。
English
In order to distinguish the meaning of what the departed has spoken from the meaning of worldly words, Bodhisattvas should study treatises on the science of reasoning. Why should Bodhisattvas study treatises on the science of language? Because adorning with completely pure words, impure words cannot clearly explain the meaning, in order to know and comprehend all meanings, in order to not be destroyed by arrogance with correct words, in order to turn away from wrong views, and in order to skillfully understand the methods of taming sentient beings, Bodhisattvas should study treatises on the science of language. Why should Bodhisattvas study treatises on the science of medicine? In order to separate sentient beings from one hundred and four non-virtuous diseases, and in order to have love and compassion for all sentient beings, in order to cause sentient beings to generate faith, and thus to generate a joyful mind by being free from disease, and thus having generated a joyful mind, they will constantly remember the Buddha, in order to bring sentient beings to the other shore with great compassion, Bodhisattvas should study treatises on the science of medicine. Why should Bodhisattvas study worldly crafts? In order to benefit sentient beings, because it is easy to obtain wealth, thereby causing sentient beings to generate faith, and because knowing all worldly affairs destroys arrogance, in order to tame sentient beings, and in order to eliminate all that is obscured by all phenomena of existence, Bodhisattvas should study crafts. If Bodhisattvas do not study these five sciences, then at no time will they be able to obtain the omniscient wisdom in unsurpassed perfect complete enlightenment. Therefore, in order to obtain unsurpassed enlightenment, one should study the five sciences. Bodhisattvas should speak and show that knowing kindness and repaying kindness is the content spoken for sentient beings. How should it be spoken? In order to obtain unsurpassed perfect complete enlightenment, it should be spoken as possessing the five sciences. There are also two ways of speaking.
Tibetan
རིམ་གྱིས་བཤད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་རིམ་གྱིས་བཤད་པ་ཞེ་ན། སྔར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བཤད་པ་དང་། དྲིན་ཤེས་པ་དང་། དྲིན་བསབ་པའི་ཕྱིར། དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་རིམ་གྱིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཉན་པ་འདུག་ལ་འཆད་པ་འགྲེང་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་ཆོས་ལ་སྐྱོན་ཚོལ་ལམ་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་ཚོལ་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་གང་ཟག་ལ་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་མི་རྟེན་ན་ཆོས་ལ་མི་རྟེན་པས་དེ་ལ་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉན་པ་ཡི་གེ་ལ་རྟེན་ལ་དོན་ལ་མི་རྟེན་ན་བཤད་པར་མི་བྱ་བ་ནས་བཀྲི་བའི་དོན་ལ་རྟེན་གྱི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་བར་ལ་མི་རྟེན་ན་བཤད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་ཟག་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཆོས་ལ་མ་གུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཤད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་ཆོས་ལ་བཀུར་སྟི་བྱེད་ལ། ཆོས་ཉན་པ་གང་གུས་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་ཅིང་ང་རྒྱལ་གྱི་སེམས་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རིམ་གྱིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་བཤད་པའོ། །ཐམས་ ཅད་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ནས་ཚིག་གཅིག་གམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གམ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚིག་གི་སྒྲ་དང་། དོན་དང་། ཆོས་སུ་ལྡན་ལ། ཆོས་དང་དོན་བསྟན་པ་ཡང་སྤྲོ་བ་དང་། གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་སུ་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཤེ་ཞིང་སྤྱོ་བ་དང་། དུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་དྲང་པོར་ཐད་ཀར་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་དཔེ་རྣམས་བསྟན་ཏེ་ཅི་དང་འཕྲོད་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་བས་ཉེ་ཞིང་སླ་བར་བསྟན་པ་དང་། དུས་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་སླ་བ་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲིན་ཤེས་པ་དང་། དྲིན་བསབ་པ་ལ་མཁས་པའི་མཆོག་ཆོས་རིམ་གྱིས་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དགྲ་སྡང་བ་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་སྒོམ་སྟེ། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། གང་ཟག་བག་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་ཅན་དག་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་མང་པོ་ནས་ཆོས་བ
Chinese
次第宣说和完全清净地宣说。其中，什么是次第宣说呢？首先宣说布施波罗蜜多，然后在它之后宣说持戒波罗蜜多，直到智慧波罗蜜多。为了知恩和报恩，心中忆念意义并如法安住，这称为次第宣说。其中，什么是称为完全清净地宣说呢？听者坐着而讲者站着，则不应为之宣说。如果听者挑剔法的过失或者挑剔讲者的过失，则不应为之宣说。如果听者依赖补特伽罗而不依赖法，因为不依赖法，则不应为之宣说。如果听者依赖文字而不依赖意义，则不应宣说，乃至不依赖引导的意义而依赖确定意义之间，则不应宣说。为什么呢？因为那个人对佛和菩萨们的完全清净之法不恭敬。如果讲说和开示者也对法恭敬，并且听法者以恭敬之心一心听闻且没有傲慢之心，这称为完全清净地宣说。另外，称为次第宣说的是全部宣说。称为全部宣说的是从十二部经中宣说一句、一个偈颂或半个偈颂，那也具备词语的声音、意义和法，并且为了欢喜、赞叹和高兴而按时开示法和意义，有时呵斥和责备，有时正直地直接开示，有时开示譬喻，如其所应地开示，有时比那更接近和容易地开示，有时如其所愿地容易进入地开示，这是菩萨善于知恩和报恩的最殊胜之法，称为次第宣说。另外，称为完全清净地宣说的是，菩萨摩诃萨对怨敌修持慈悲心，以慈悲心对具有罪业的众生、放逸的补特伽罗和懒惰者，以多种方法施与法。
English
Gradual explanation and completely pure explanation. Among them, what is gradual explanation? First, explain the perfection of generosity, and then after that, explain the perfection of discipline, up to the perfection of wisdom. For the sake of knowing kindness and repaying kindness, keeping the meaning in mind and abiding in accordance with the Dharma is called gradual explanation. Among them, what is called completely pure explanation? If the listener is sitting and the speaker is standing, then one should not explain to them. If the listener finds fault with the Dharma or finds fault with the speaker, then one should not explain to them. If the listener relies on the individual and does not rely on the Dharma, then because they do not rely on the Dharma, one should not explain to them. If the listener relies on the letters and does not rely on the meaning, then one should not explain, and even between relying on the guiding meaning and the definitive meaning, one should not explain. Why is that? Because that person does not respect the completely pure Dharma of the Buddhas and Bodhisattvas. If the one who speaks and teaches also respects the Dharma, and the one who listens to the Dharma listens attentively with a respectful mind and without arrogance, this is called completely pure explanation. Furthermore, what is called gradual explanation is explaining everything. What is called explaining everything is explaining from the twelve categories of scriptures, even a single word, a single verse, or half a verse. That also possesses the sound, meaning, and Dharma of the words, and explaining the Dharma and meaning at the right time for the sake of joy, praise, and delight, and sometimes rebuking and scolding, and sometimes directly and straightforwardly explaining, and sometimes explaining examples, explaining as appropriate, and sometimes explaining it more closely and easily, and sometimes explaining it in an easy-to-enter way according to one's wishes, this is the most excellent Dharma of the Bodhisattva who is skilled in knowing kindness and repaying kindness, called gradual explanation. Furthermore, what is called completely pure explanation is that the Bodhisattva Mahasattva cultivates a mind of loving-kindness towards enemies, and with a mind of loving-kindness, bestows the Dharma on sentient beings with sins, negligent individuals, and lazy ones through various methods.