Tibetan
ལྟ་ཞིག་ག་ལ་རྟག །སྐྱེ་རྒ་ན་དང་འཆི་བ་ཡི། །འཁོར་བའི་མཐའ་ནི་ཟད་མི་ཤེས། །རེ་ཞིག་འདོད་པ་མ་གྲུབ་ན། །མྱ་ངན་གྱིས་ནི་གནོད་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་སྐྱོན་དུ་རབ་ཆེ་སྟེ། །ཉེས་པ་གཞན་ནས་འོང་བ་མིན། །ཁམས་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་བཅས་པ་ན། །ཡུལ་སྲིད་ཡིད་བརྟན་རུང་རེ་སྐན། །ཡོད་པ་ཡེ་ནས་མེད་པ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །དར་བ་ཡོད་ན་རྒུད་པ་ཡོད། །བདེན་པ་ངེས་པར་བརྫུན་འགྱུར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མཐའ་ཐོག་དག།སྒྱུ་མ་ལ་ནི་ཀུན་གནས་ཏེ། །ཁམས་གསུམ་ཅི་ལྟར་སྟོང་བཞིན་དུ། །ཡུལ་གྱི་སྲིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་མེད་དོ། །གདུག་པའི་སྦྲུལ་བཞི་ལ་གནས་ཏེ། །མ་རིག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ། །བདེ་བའི་གནས་སུ་ཀུན་འཛིན་ཏོ། །གཟུགས་ལ་རྟག་པའི་བདག་མེད་དེ། །སེམས་ལ་རྟག་པའི་ཁྱིམ་ཡོད་མིན། །ལུས་ དང་སེམས་ཀྱང་བྲལ་གྱུར་ན། །ཡུལ་སྲིད་ལྟ་ཞིག་ཡོད་རེ་སྐན། །དེའི་ཚེ་སུ་ཏ་སོ་མས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། དོན་ཡིད་ལ་བསམས་པ་བཞིན་དུ་དགའ་སྟེ། རྒྱལ་ཚབ་རྒྱལ་པོར་བཅུག་ནས། བློན་པོ་རྣམས་ལ་ཕྱི་ཕྱག་བྱས་ཏེ། འཐམས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འགྲོ་བར་བྱས་པ་ལས། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་རྐང་བཀྲས་མ་བསྙེངས་ཤིག་བདག་ཅག་གིས་བསམས་ན། རྒྱལ་པོ་སྐུ་བསྲུང་བའི་སླད་དུ་ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་བྱས་པའི་ནང་དུ་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་ན། རྐང་བཀྲ་དཔའ་མོད་ཀྱི་ཅི་བགྱིར་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་དང་མི་མང་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། མི་ཅི་སྐྱེས་པ་ལ་བརྫུན་མི་ཟེར་བའི་ཁྲེལ་ལྟས་དགོས་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་ན་གསོན་ཀྱང་དགའ་བ་མ་ཡིན་པས། ཐོག་མ་འཐམས་པ་བཞིན་དུ་ཚེ་འཕོས་ཀྱང་བླའི། བརྫུན་སྨྲས་ཏེ་གསོན་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཁྲེལ་ལྟས་བྱས་པའི་ལེགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་སྐྱོན་མང་པོ་སྨྲས་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་མྱ་ངན་གྱིས་བརྣངས་ཏེ། ཚིག་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་བསྐྱལ་ནས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོ་ངེས་བཏབ་སྟེ། བརྒྱལ་ཞིང་འཁམས་པར་གྱུར་ཏོ། །སུ་ཏ་སོ་མ་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་བའི་ཚེ། སྲིན་པོ་རྐང་བཀྲས་ཀྱང་སུ་ཏ་སོ་མ་འདིར་འོངས་པའི་དུས་ཡིན་ནོ་སྙམ་བསམས་ནས། རིའི་རྩེ་མོར་བྱུང་སྟེ་བལྟས་པ་དང་། སུ་ཏ་སོ་མ་ལམ་དུ་རྒྱང་མ་ནས་སྲོག་འདོར་དུ་འོང་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཉེ་བར་འོངས་ཏེ་བལྟས་ན་སྔོན་པས་ཀྱང་ལྷག་པར་དགའ་བའི་མདངས་ཡོད་པས་སྲིན་པོས་རྒྱལ་པོ་
Chinese
哪里有什么恒常？生老病死，轮回的边际无法穷尽。如果一时欲望无法满足，就会被忧伤所伤害。欲望的过失极大，罪过并非从他处而来。三界充满痛苦，国土政权哪里值得信赖？存在的事物原本就是没有的，由因和缘聚合而成。兴盛之后必有衰败，真实必定会变为虚假。各自的众生最终都会消亡，一切都存在于幻象之中。三界如何空虚，国土政权也是如此。意识没有形体，存在于凶猛的四条毒蛇之中，对于从无明中产生的，都执着为安乐之处。色蕴中没有恒常的“我”，心中没有恒常的家。身体和心识分离之后，国土政权哪里还值得留恋？当时，苏达索玛听到这些偈颂，心中如所思般欢喜，将摄政王立为国王，向大臣们告别，像拥抱一样离开。大臣们这样禀告道：‘国王啊，不要害怕食人鬼，我们认为，为了保护国王，如果住在用铁建造的房子里，食人鬼再勇猛也无计可施。’国王告诫大臣和众人：‘凡是人，都必须有不撒谎的羞耻心。如果说谎，即使活着也不快乐。宁愿像最初拥抱一样死去，也不愿说谎而苟活。’国王讲述了不撒谎的各种好处，以及说谎的诸多过失。大臣们也被悲伤所笼罩，无言以对。所有人都送别国王，所有人都放声痛哭，昏厥倒地。苏达索玛走上道路离去时，食人鬼食肉鬼也心想：苏达索玛应该就是这个时候来了。于是登上山顶观看，看到苏达索玛在远处就前来舍弃生命。然后走近一看，（国王）比以前更加容光焕发，食人鬼（心想）国王
English
Where is there anything permanent? Birth, old age, sickness, and death, the limits of samsara cannot be exhausted. If desires are not fulfilled for a time, one will be harmed by sorrow. The faults of desire are very great, and the faults do not come from elsewhere. In the three realms filled with suffering, what land or power is worthy of trust? What exists is originally non-existent, arising from causes and conditions. If there is prosperity, there is decline. Truth will surely turn into falsehood. Individual beings will eventually perish, and all exist in illusion. Just as the three realms are empty, so too is the realm of the country. Consciousness is formless, dwelling among the four venomous snakes, clinging to what arises from ignorance as a place of happiness. There is no permanent self in form, and there is no permanent home in the mind. When body and mind are separated, what land or power is worth longing for? At that time, having heard Sutasoma speak these verses, he was delighted as he had thought in his mind. After installing the regent as king, he bid farewell to the ministers and departed as if embracing them. The ministers then said, 'O King, do not fear the Rakshasa. We think that to protect the king, if the king resides in a house made of iron, the Rakshasa, no matter how brave, will be helpless.' The king admonished the ministers and many people, 'All people must have a sense of shame in not lying. If one lies, even living is not pleasant. It is better to die as in the first embrace than to live by lying.' The king spoke of the various benefits of not lying and the many faults of lying. The ministers were also overwhelmed with sorrow and became speechless. Everyone saw the king off, and everyone wept and fainted. As Sutasoma set out on the road, the Rakshasa also thought, 'Sutasoma should be coming here at this time.' So he went to the top of the mountain to look, and he saw Sutasoma coming from afar to give up his life. Then, coming closer, he saw that (the king) was even more radiant than before, and the Rakshasa (thought) the king