Tibetan
། བདག་མ་ཡིན། མི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་བདག་དང་མི་མ་ཡིན་ན། ཟོར་བ་ཡང་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མི་ལ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྩྭ་ཐོགས་པ་དང་། ཟོར་བ་ཐོགས་པའོ། །ཟོར་བ་ཐོགས་པ་ནི་གཅོད་པའི་ལས་འབའ་ཞིག་བྱེད་དེ། སེམས་ཅན་གྱིས་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ཡང་འདུས་ཤིང་ཚོགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པ་ལས་མཐོང་ན་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་བདག་ཡོད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨྲ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་ནས་བདག་ཅེས་བྱ་བས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་སེམས་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་ རྟེན་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་ལས་བྱས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་སྦྱིན་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་མ་མཐོང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ལ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྐྱེན་གྱིས་དབང་གིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཁྱོད་ལ་སོགས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཚོལ། ཁྱོད་ཀྱི་ལུས་སྔ་ནས་ཡོད་ལ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མི་དགོས་པར་ལུས་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཤེས་པ་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་མེད་པའི་བདག་གིས་ནི་ལུས་ཐོབ་པར་བགྱིད་དོ། །ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་བདག་གིས་ནི་ལུས་སྤོང་བར་བགྱིད་དོ། །དཔེར་ན་རྫ་མ་སོ་མ་བཏང་བ་བསྲེགས་ན་ཁ་དོག་རྙིང་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སླར་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་མ་མཆིས་པར་བགྱིས་པའི་འོག་ཏུ་ནམ་དུ་ཡང་སླར་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་སམ། བདག་ཅེས་བྱ་བས་ཤེས། ཇི་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ། ཇི་སྟེ་བདག་གིས་ཤེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཐབས་མཁས་པས་ཡེ་ཤེས་ཚོལ་དགོས་པར་འགྱུར། ཅི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ཡང་མེ་ཏོག་གི་དཔེ་མི་རུང་བ་དང་འདྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཤིང་ཚེར་མ་ཅན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་འཛུག་པ་ཡིན་གྱི། ཤིང་གི་ཚེར་མ་ཐོགས་ཏེ་འཛུགས་སོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེ་ན། ཤེས་པ་མེད་པའི་བདག་གིས་ཐོབ་བམ། ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་བདག་གིས་ཐོབ། ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་མེད་པས་ཐོབ་ན་ད་དུང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་ཐོབ་ན། ད་དུང་ཡང་ ཤེས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དང་བཅས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་ལྔ་ལས་ཤེས་པ་གཞན་མེད་དེ། ཇི་སྟེ་དབང་པོ་རྣམས་དང་བཅས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ། ཇི་སྟེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ལ་དབང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་ལོ་ཞེ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་ཡང་ཁྱབ་བོ་ཞེས་སྨྲ་ཞིང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མི་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལ་ཚེར་མ་འབྱིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཅད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ། ཅི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིད་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་ཞེ་ན་ཡང་བྱོལ་སོང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་གྲོལ། ས་ནིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ན་དྲན་པར་བགྱིད་པ་སུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་སྟེ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗེད་པ་ཡོད་པར་འགྱུར། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་སྟེ་དྲན་པ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དྲན་ཞིང་མི་དྲན་པ་དྲན་ལ། དྲན་པ་མི་དྲན། ས་ནིས་གསོལ་པ། གལ་ཏེ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ན་མཐོང་བ་ནི་སུ་ཐོས་པར་བགྱིད་པ་ནི་སུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ནང་གི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དྲུག་སྟེ། ཕྱི་ནང་ཕྲད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྐྱེའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པ་ལས་མིང་དུ་བཏགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་མེ་གཅིག་པུ་ཡང་ཤིང་གི་དབང་གིས་མིང་ཁྱད་ཐོབ་སྟེ་ཤིང་གི་མེ་དང་། རྩྭའི་དབང་གིས་རྩྭའི་མེ་དང་། ཕུབ་མའི་དབང་གིས་ཕུབ་མའི་མེ་དང་། ལྕི་བའི་དབང་གིས་ལྕི་བའི་མེ་ཞེས་འདོགས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མིག་དང་གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། འདོད་པའི་དབང་གིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་མིག་གི་ནང་ན་མེད་པ་ནས་འདོད་པའི་བར་དུ་མེད་དེ། རྐྱེན་བཞི་ཕྲད་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་ དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་ན། མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་ནི་མཐོང་བ་དག་ལ་བདག་ཅེས་མི་སྨྲ་བ་ནས། རེག་བྱའི་བར་དུ་ཡང་བདག་ཅེས་མི་སྨྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ངས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་ཞེ་ན། སྔོན་མེད་པ་ལས་ད་ཡོད་དེ། ཡོད་ནས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མར་དང་། བག་ཕྱེ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། བཅའ་ལྒ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། ན་ལེ་ཤམ་དང་། དགུན་འབྲུ་དང་། བལ་པོ་སེའུ་དང་། འུ་སུའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་ན་ལ་དུ་ཞེས་བྱའོ། །བསྡུས་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པར་ལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་གུད་ན་མེད་དོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ། སེམས་ཅན་དང་། བདག་དང་། གང་ཟག་དང་། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མ་གཏོགས་པར་ལོགས་ཤིག་ན་སེམས་ཅན་དང་། བདག་དང་། གང་ཟག་དང་། སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་བདག་ཅེས་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་བདག་མཐོང་། བདག་ཐོས། བདག་སྡུག་བསྔལ། བདག་བདེ། བདག་དགའ། བདག་མྱ་ངན་བྱེད་ཅེས་བརྗོད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་སྟེ་བདག་གིས་མཐོང་། བདག་གིས་ཐོས་པ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉེས་པ་བྱ་བས་བདག་གིས་མ་མཐོང་ངོ་། །མ་ཐོས་སོ་ཞེས་བརྗོད། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཚོགས་བཞི་འདུས་ན་དམག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚོགས་བཞི་པོ་ཡང་གཅིག་ཅེས་བྱར་མི་རུང་སྟེ། འོན་ཀྱང་ངའི་དམག་དཔའོ། །ངའི་དམག་ཕ་རོལ་པོ་བས་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འདུས་ནས་བྱེད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། གཅིག་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་བདག་གིས་བྱས་སོ། ། བདག་གིས་མྱོང་ངོ་། །བདག་གིས་མཐོང་ངོ་། །བདག་གིས་ཐོས་སོ། །བདག་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བདག་བདེའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་གསུང་བ་ལྟར་ཕྱི་ནང་འདུས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་བདག་གིས་བྱས། བདག་གིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་ བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་བ་སུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྲེད་པ་དང་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་སྐྱེས་སོ། །ལས་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེས་སོ། །སྲེད་པ་ལས་ཚད་མེད་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་སོ། །སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་རླུང་བསྐྱེད་དོ། །རླུང་སེམས་ལ་རེག་ནས་དཀན་དང་། ལྕེ་དང་། མཆུ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྒྲ་བྱུང་བས་བདག་གིས་བྱས། བདག་གིས་མྱོང་། བདག་གིས་མཐོང་། བདག་གིས་ཐོས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་དྲིལ་བུ་བཏགས་ན་རླུང་གི་དབང་གིས་སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །རླུང་ཆེ་ན་སྒྲ་ཡང་ཆེ། རླུང་ཆུང་ན་སྒྲ་ཡང་ཆུང་སྟེ་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ལྕགས་བསྲེགས་པ་ཆུའི་ནང་དུ་བཅུག་ན་སྒྲ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བུས་པ་མ་རབས་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོ་འདི་ལྟ་བུ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་པས། བདག་དང་། བདག་གི་བ་དང་། བདག་གིས་བྱས་པ་དང་། བདག་གིས་མྱོང་ངོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་བདག་དང་བདག་གི་བ་མཆིས་ན། ཅིའི་སླད་དུ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པའོ་ཞེས་མ་གསུངས་ཀྱི། ངས་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འགགས་པ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྟག་པས་ན་བདག་ཅེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་པ་དང་བདག་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རིགས་ཀྱི་བུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་དེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་སྤོང་བའི་དབང་དུ་གྱུར་པས་བདག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ངས་ནི་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོས་བདག་ལ་བསྟན་དུ་གསོལ། བདག་གིས་ཇི་ལྟ་བགྱིས་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་ཏེ། ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས་ལས་སུ་འགྱུར་བ་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་ང་རྒྱལ་གྱི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་སྨིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པས་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་མ་ཐོབ་བོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འདོད་ན། ང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱའོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པའི་བཀའ་བཞིན་ཏེ་བདག་ལ་ང་རྒྱལ་མཆིས་པས་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་མ་སྨོས་ཏེ་གཽ་ཏ་མ་ཞེས་སྨྲས་ནས་ང་མ་ཁྱོད་ཀྱང་སྨྲས་སོ། །ད་ནི་བདག་གིས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ་དེ་བས་ན་ཡང་དག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་འཚལ་ན་ཇི་ལྟར་རྟག་པ་དང་བདེ་བ་དང་བདག་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཤིན་ཏུ་བརྟགས་པར་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱོས་ཤིག་དང་། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཆོས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །ས་ནིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ནི་རྟོགས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཀྱང་ཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ན་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཐོབ་བོ་ཞེས་སྨྲ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་ཞེས་བགྱི་བ་གཞན་མ་ལགས། བདག་མ་ལགས། སེམས་ཅན་མ་ལགས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མིག་ཐོབ་བོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པར་མོས་ན་གནང་བར་མཛད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་འོངས་སོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པས། དགེ་སློང་དུ་གྱུར་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་དགྲ་བཅོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་མུ་སྟེགས་ཅན་དེ་དག་གི་ནང་ན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་འོད་སྲུང་གི་རིགས་ཅན་ཞིག་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གཽ་ཏ་མ་ལུས་ཉིད་སྲོག་ལགས་སམ། ལུས་དང་སྲོག་གཉིས་ཐ་དད་པ་ལགས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅང་མི་གསུང་བར་བཞུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་གསོལ་ཀྱང་ཅང་མི་གསུང་ངོ་། །ཀུན་ཏུ་རྒྱུས་ཡང་གསོལ་པ། གཽ་ཏ་མ་མི་ཞིག་ཚེ་འཕོས་ནས་ལུས་ཕྱི་མ་མ་བླངས་པའི་བར་དུ་ལུས་ཀྱང་ཐ་དད་ལ། སྲོག་ཀྱང་ཐ་དད་ཅེས་མི་བགྱིའམ། ཇི་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཞིག་ལགས་ན། གཽ་ཏ་མ་ཅིའི་སླད་དུ་ཅ
Chinese
不是我，也不是非人。如果既不是我，也不是非人，那么连斧头也不需要了。善男子，有些人有两种形态：一种是拿着草，一种是拿着斧头。拿着斧头的人只是做砍伐的工作。众生见到法也是如此，眼睛见到色也是由聚集和组合而产生的。如果从因和缘的聚集而见，那么有智慧的贤者为什么说有我呢？善男子，你认为身体所做的事情，被称作我的东西所感受，是这样想的吗？这也是不行的。为什么呢？因为世间上，天授做了的事情，没有见到被佛授感受果报的。如果说不是身体所做，也不是被称作我的东西因缘所感受，那么你等为什么寻求从因和缘中解脱呢？你的身体本来就存在，如果不是从因和缘产生，那么解脱后也不需要因和缘，身体也会再次产生。身体怎么样，所有的烦恼也和它一样。萨尼请问：乔达摩，被称作我的东西有两种形态：有知觉的和没有知觉的。没有知觉的我获得身体。有知觉的我舍弃身体。比如没有烧过的陶器，烧了之后旧的颜色就没有了，它不可能再次产生。有智慧的贤者的烦恼也和它一样，在消失之后，无论何时也不可能再次产生。世尊开示说：善男子，知觉是被智慧所知，还是被称作我的东西所知？如果是被智慧所知，为什么说我知？如果是被我所知，为什么需要用方便来寻求智慧？你认为被称作我的东西，因智慧的力量而知，这样说也像花朵的比喻一样不恰当。善男子，比如有刺的树木，也是自然而然地刺入，不能说拿着树的刺来刺入。智慧也是如此
English
It is not self, nor is it non-self. If it is neither self nor non-self, then even an axe is not needed. Son of good family, some people have two forms: one holding grass, and one holding an axe. The one holding an axe only does the work of cutting. Sentient beings seeing the Dharma is also like this, and the eye seeing form also arises from gathering and combination. If seeing arises from the gathering of cause and condition, then why do wise and intelligent people say there is a self? Son of good family, do you think that what the body does is felt by what is called self? That is also not right. Why? Because in the world, when Devasdatta does something, it is not seen that Buddhasdatta experiences the result. If you say that it is not what the body does, nor is it felt by what is called self due to conditions, then why do you and others seek liberation from cause and condition? Your body already exists, and if it did not arise from cause and condition, then even after liberation, it would not need cause and condition, and the body would arise again. Just like the body, all the afflictions are the same. Sani asked: Gautama, what is called self has two forms: with consciousness and without consciousness. The self without consciousness obtains the body. The self with consciousness abandons the body. For example, if an unbaked clay pot is burned, the old color will disappear, and it is impossible for it to arise again. The afflictions of a wise and intelligent person are also the same, after they have disappeared, it is impossible for them to arise again at any time. The Blessed One said: Son of good family, is consciousness known by wisdom, or is it known by what is called self? If it is known by wisdom, why say I know? If it is known by self, why is it necessary to seek wisdom with skillful means? If you think that what is called self knows by the power of wisdom, then saying so is also like the analogy of a flower, which is not appropriate. Son of good family, for example, a thorny tree naturally pierces, but it cannot be said that one takes the thorns of the tree to pierce. Wisdom is also like that.
Chinese
诶！如果智慧本身就能知晓，为何说我执著于智慧才能知晓呢？种姓之子，你自己的法中，所谓的“我”是否已经解脱了呢？是没有知觉的“我”获得解脱，还是具有知觉的“我”获得解脱？如果说没有知觉的“我”获得解脱，那么还应被理解为仍然与烦恼相伴。如果说具有知觉的“我”获得解脱，那么仍然应被理解为与具有知觉的五根相伴。这是为什么呢？因为除了五根之外没有其他的知觉。如果与诸根相伴，为何又称为解脱呢？如果说所谓的“我”自性清净，并且脱离了五根，那么为何五道也遍布其中呢？为何为了希求解脱而努力修持善法呢？种姓之子，譬如有人想从虚空中拔出荆棘一样。如果所谓的“我”是清净的，为何还要断除一切烦恼呢？难道你认为从非因非缘中获得解脱吗？如果是这样，那么一切旁生为何没有解脱呢？萨尼问道：乔达摩，如果所谓的“我”不存在，那么是谁在忆念呢？世尊回答说：如果所谓的“我”存在，为何会有遗忘呢？种姓之子，如果忆念就是“我”，为何会忆念罪恶，忆念不该忆念的，不忆念该忆念的呢？萨尼问道：如果所谓的“我”不存在，那么是谁在看，是谁在听呢？世尊回答说：种姓之子，内在的六根和外在的六境，内外相遇就会产生六种识。这六种识是依缘起而安立名称的。种姓之子，譬如一堆火，因为木头的缘故而有不同的名称，称为木柴之火，因为草的缘故称为草之火，因为糠秕的缘故称为糠秕之火，因为粪便的缘故称为粪便之火。众生的意之识也是如此，因为眼和色，显现和欲望的缘故，称为眼识。种姓之子，如此眼识