Tibetan
བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཏོང་དཀའ་བ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེད་དཀའ་བ་བྱེད་ཅིང་བཟོད་དཀའ་བ་ལ་བཟོད་དེ། གཏོང་དཀའ་བ་གཏོང་ཡང་། འདི་ལྟར་ངས་བྱས་སོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇོག་གོ །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ཕ་མ་བུ་གཅིག་བདོག་པ་ཤིན་ཏུ་བྱམས་ཏེ། གོས་བཟང་པོ་དང་། ཟས་ཞིམ་པོས་དུས་སུ་གསོ་ཞིང་བསྙོད་དེ། ཅིས་ ཀྱང་མི་བྲེལ་བར་བྱེད་དོ། །བུ་དེས་གལ་ཏེ་ཕ་མ་ལ་སྨད་པའི་སེམས་སྐྱེ་སྟེ། ཁ་ངན་པས་སྤྱོས་ཀྱང་ཕ་མས་བྱམས་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་ཞིང་མི་དགའ་བ་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་ངས་གོས་དང་ཟས་བྱིན་ནོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་ལྟར་ལྟའོ། །གལ་ཏེ་བུ་ན་ན་ཕ་མ་ཡང་ན་སྟེ། སྨན་དང་སྨན་པ་ཚོལ་ཞིང་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་ནད་གསོའོ། །ནད་སོས་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ངས་བུའི་ནད་གསོས་སོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་མཐོང་ནས། བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཐོས་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་ངས་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་བཅད་དོ་སྙམ་མི་སེམས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སེམས་ན་ནམས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གཅིག་ཀྱང་བདག་གིས་ཆོས་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་བཅད་དོ་སྙམ་སེམས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྡང་མི་བྱམས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རབ་ཏུ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པས་སུ་ལ་སྡང་ཞིང་སུ་ལ་བྱམས་པ་སྐྱེད། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ནགས་ཚལ་ལ་མེས་ཚིག་གམ། མིས་བཅད་དམ། ཆུས་གཡེངས་ན་ཡང་ཚལ་གྱི་ཤིང་དེ་སུ་ལ་གཤེ་ཞིང་སུ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཤེ་བ་ཡང་མེད། དགའ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་མཐོ་བཙུན་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའམ། སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་
Chinese
又如菩萨行难舍之舍，菩萨行难行之事，忍难忍之事，舍难舍之物，却不生起“我做了这些事”的念头。善男子，譬如父母只有一个孩子，非常疼爱，用好的衣服和美味的食物按时喂养和照顾，千方百计不让他受苦。如果这个孩子对父母生起嗔恨之心，用恶语辱骂，父母因为疼爱他，也不会生气和不高兴，也不会想“我给了他衣服和食物”。菩萨摩诃萨也是如此，看待一切众生如同独子。如果孩子生病，父母也会生病，寻找药物和医生，尽力医治。病好之后，也不会想“我治好了孩子的病”。菩萨也是如此，看到众生被烦恼之病所折磨，以慈悲之心宣说佛法。因为听闻佛法，而断除一切烦恼。断除烦恼之后，也不会想“我断除了众生的烦恼”。如果这样想，就永远无法获得无上正等正觉，不会想“我为众生宣说了佛法，断除了他们的烦恼”。菩萨摩诃萨对众生不嗔恨也不慈爱。为什么呢？因为精勤修习空性三昧。菩萨修习空性三昧，对谁生起嗔恨，对谁生起慈爱呢？善男子，譬如森林被火烧毁，或者被人砍伐，或者被水淹没，森林里的树木会对谁责骂，对谁喜欢呢？菩萨摩诃萨也是如此，对一切众生既没有责骂，也没有喜欢。为什么呢？因为修习空性三昧的缘故。之后，菩萨摩诃萨普贤高贵吉祥王向世尊请教说：世尊，一切法是自性空，还是通过修习空性而空？如果自性
English
Furthermore, the Bodhisattva practices the giving of what is difficult to give. The Bodhisattva does what is difficult to do and endures what is difficult to endure. Even when giving what is difficult to give, they do not harbor the thought, "I have done this." Son of good family, for example, parents who have an only child cherish them greatly. They nourish and care for them with fine clothes and delicious food in due season, doing everything possible to prevent them from suffering. If that child develops a mind of animosity towards their parents and reviles them with harsh words, the parents, out of love, will not become angry or displeased. They will not think, "I gave them clothes and food." The Bodhisattva-Mahasattva is also like this, regarding all sentient beings as if they were their only child. If the child becomes ill, the parents also become ill, seeking medicine and doctors, striving diligently to cure the illness. Once the illness is cured, they do not think, "I cured my child's illness." The Bodhisattva is also like this. Seeing sentient beings tormented by the illness of afflictions, they teach the Dharma with a mind of loving-kindness. Through hearing the Dharma, they completely cut off all afflictions. Having cut off afflictions, they do not think, "I have cut off the afflictions of sentient beings." If they were to think in this way, they would never attain the unexcelled, perfect, and complete enlightenment. They do not think, "I have taught the Dharma to even one sentient being and cut off their afflictions." The Bodhisattva-Mahasattva neither hates nor loves sentient beings. Why is that? Because they diligently meditate on the Samadhi of Emptiness. Having meditated on the Samadhi of Emptiness, who would the Bodhisattva hate, and towards whom would they generate love? Son of good family, for example, if a forest is burned by fire, or cut down by people, or flooded by water, towards whom does the tree in the forest express anger, and towards whom does it express joy? The Bodhisattva-Mahasattva is also like that. Towards all sentient beings, there is neither anger nor joy. Why is that? Because they meditate on the Samadhi of Emptiness. Then, the Bodhisattva-Mahasattva, All-Illuminating, Noble and Glorious King, said to the Bhagavan: Bhagavan, are all phenomena empty by their own nature, or are they empty through meditating on emptiness? If by their own nature...
Tibetan
གྱིས་སྟོང་ན། སྟོང་པ་བསྒོམས་ པས་གཟོད་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་མི་རིགས་ན། ཇི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་སྟོང་པ་མཐོང་ཞེས་གསུངས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་སྟོང་ན། ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་བསྒོམས་ཀྱང་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ། རང་བཞིན་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་བུས་པ་མ་རབས་གླེན་པ་མཐོང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞི་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དངོས་པོ་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོག་མ་ནས་སྟོང་པ་ཞི་བ་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་ངམ། བྲམ་ཟེ་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ན། དེ་དག་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་འཐོབ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མི་མཐོང་སྟེ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་པ་བསྒོམས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པས་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་ན་བསྐྱེད་ པས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། འགགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་ན་འགགས་པས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེར་ན་ལན་ཚྭ་ནི་བྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ
Chinese
如果空，通过修习空性，才能真正见到空性。如果世尊说通过修习空性才能见到空性，那么，如果自性不空，无论如何修习空性也不会变成空性。世尊开示说：善男子，一切法自性为空。为什么呢？因为一切法的自性不可得。善男子，色的自性不可得。什么是色的自性呢？所谓的色，不是地、水、火、风，也不是地、水、火、风之外的其他。不是蓝色、黄色、红色、白色，也不是蓝色、黄色、红色、白色之外的其他。不是有，也不是没有。为什么说色具有自性呢？因为自性不可得，所以说空性。一切法也是如此，因为体性相同，持续不断，愚蠢的下等人见到后，就说一切法的自性不是空性寂静。菩萨摩诃萨因为具有五种事物，所以见到法的自性从一开始就是空性寂静。善男子，如果沙门或婆罗门见到一切法的自性不是空性，那么他们不是沙门，不是婆罗门，不能获得般若波罗蜜多，不能完全从痛苦中解脱，不能亲眼见到佛和菩萨，应当知道他们是魔的眷属。善男子，一切法自性为空，菩萨通过修习空性，见到一切法为空性。善男子，一切法自性无常，因此灭亡会阻止其继续存在。如果不是无常，那么灭亡就不会阻止其继续存在。有为法具有生起的特性，因此产生会导致生起，具有灭亡的特性，因此灭亡会导致阻止。一切法都具有痛苦的特性，因此痛苦会导致痛苦。善男子，例如盐具有味道的特性
English
If it is empty, then by meditating on emptiness, one can truly see emptiness. If the Bhagavan says that by meditating on emptiness, one sees emptiness, then if the nature is not empty, no matter how one meditates on emptiness, it will not become empty. The Bhagavan taught: Son of good family, all dharmas are empty by nature. Why is that? Because the nature of all dharmas is unattainable. Son of good family, the nature of form is unattainable. What is the nature of form? The so-called form is not earth, water, fire, or wind, nor is it other than earth, water, fire, or wind. It is not blue, yellow, red, or white, nor is it other than blue, yellow, red, or white. It is not existent, nor is it non-existent. Why do you say that form has a nature? Because the nature is unattainable, it is said to be emptiness. All dharmas are the same, because the characteristics are the same and continuous. When foolish and inferior people see this, they say that the nature of all dharmas is not emptiness and peace. Bodhisattva Mahasattvas, because they possess five things, see that the nature of dharmas is empty and peaceful from the beginning. Son of good family, if any renunciant or Brahmin sees that the nature of all dharmas is not emptiness, then they are not renunciants, not Brahmins, they will not attain the Perfection of Wisdom, they will not completely escape from suffering, and they will not directly see the Buddhas and Bodhisattvas. Know that they are the retinue of Mara. Son of good family, all dharmas are empty by nature. Bodhisattvas, by meditating on emptiness, see all dharmas as empty. Son of good family, all dharmas are impermanent by nature, therefore cessation will prevent their continued existence. If they were not impermanent, then cessation would not prevent their continued existence. Conditioned dharmas have the characteristic of arising, therefore production will cause arising, and having the characteristic of ceasing, therefore cessation will cause prevention. All dharmas have the characteristic of suffering, therefore suffering will cause suffering. Son of good family, for example, salt has the characteristic of taste.