Tibetan
་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དྲུག་ལ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་འདྲ་བར་ཁྱད་མེད་པར་རྟོགས་སོ།། །།བམ་པོ་སུམ་ཅུ་གཅིག་པ། གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་གཞན་དག་གི་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གདུངས་པར་བྱེད་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་དང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་གདུངས་པར་བྱེད་དོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་ད་ལྟར་གྱི་ནོར་འབའ་ཞིག་འཕྲོག་ནུས་ཀྱི། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དུས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ནོར་ཀུན་འཕྲོག་གོ །དགྲ་ ཆེན་པོ་དྲུག་ནི་ཉི་མ་ནུབ་ན་དགའོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ལ་གནས་ན་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་ནི་དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དབབ་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དབབ་ནུས་སོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་དེས་འཕྲོག་པར་བསམས་ན་བཟང་པོ་དང་། ཆོ་རིགས་བཟང་པོ་དང་། དབང་པོ་རྣོ་བ་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། རྒྱས་པར་སློབ་པ་དང་། ལང་འཚོ་བ་དང་། བཙུན་པ་དང་། དབུལ་བ་དང་། དམའ་བ་མི་འདམ་མོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕྲོག་པར་བསམས་ན། བཟང་པོ་ནས་དབུལ་ཞིང་དམའ་བའི་བར་དུ་མི་འདམ་མོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་ལ་རྒྱལ་པོ་དག་གིས་རྐང་ལག་བཅད་ཀྱང་དེའི་སེམས་ནི་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དག་གིས་རྐང་ལག་གཏུབས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་འཕྲོག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དཔའ་བོ་དག་གིས་ནི་དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་གདུལ་ཞིང་དབབ་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་ཆེན་པོ་གདུལ་ཞིང་དབབ་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ཕ་ཚན་ཆེ་ཞིང་རགས་པ་ལ་ནི་དགྲ་དྲུག་པོས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོད་ན་ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་པོ་དེས་གལ་ཏེ་མིའི་ནོར་མཐོང་ན་གཟོད་རྐུའམ་འཕྲོག་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ངམ། ཤེས་སམ། ཐོས་སམ། དྲི་བྲོའམ། རེག་གམ། ཚོར་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་འཕྲོག་ནུས་སོ། །དགྲ་ཆེན་པོ་
Chinese
不再存在了。因此，菩萨应了知六境与六大仇敌无有差别。第三十一品。此外，种姓之子，六大仇敌能使其他众生的身心为痛苦所折磨。六境之敌亦是如此，恒常以三种痛苦折磨众生的身心。六大仇敌只能抢夺当下的财物，而六境之敌则恒常抢夺众生三世的善财。六大仇敌喜欢太阳西沉，六境之敌凶暴者亦是如此，喜欢安住于无明的黑暗中。六大仇敌可被国王们制伏，六境之敌凶暴者亦是如此，可被佛陀和菩萨们制伏。六大仇敌若想抢夺，则不会选择好人和高贵种姓，也不会选择根器敏锐者、博闻者、广学者、年轻力壮者、持戒者、贫穷者和低贱者。六境之敌亦是如此，若想抢夺善法，则从好人到贫穷低贱者都不会选择。六大仇敌即使被国王们砍断手脚，也无法平息其心。六境之敌凶暴者亦是如此，即使是入流者、一来者、不还来者砍断手脚，也无法阻止其抢夺善法。勇敢的士夫能够调伏和制伏六大仇敌。佛陀和菩萨们也是如此，能够调伏和制伏六境之大敌。譬如，对于父系强大且粗壮者，六敌不会去抢夺。众生也是如此，若有善知识，则不会被六境之敌凶暴者所抢夺。六大仇敌如果看到人的财物，才能偷盗或抢夺。六境则不是这样，仅仅是看到、知道、听到、闻到、触到或感觉到，就能抢夺。大敌
English
no longer existed. Therefore, Bodhisattvas should realize that the six realms are no different from the six great enemies. Thirty-first chapter. Furthermore, sons of good family, the six great enemies can cause the bodies and minds of other beings to be tormented by suffering. The enemies of the six realms are also like that, constantly tormenting the bodies and minds of sentient beings with three kinds of suffering. The six great enemies can only plunder present wealth, but the enemies of the six realms constantly plunder all the virtuous wealth of sentient beings in the three times. The six great enemies like the sun to set, and so do the fierce enemies of the six realms, who like to dwell in the darkness of ignorance. The six great enemies can be subdued by kings, and so can the fierce enemies of the six realms, who can be subdued by Buddhas and Bodhisattvas. If the six great enemies want to plunder, they will not choose good people or noble families, nor will they choose those with sharp faculties, the learned, the widely learned, the young and strong, the virtuous, the poor, or the lowly. The enemies of the six realms are also like that, if they want to plunder virtue, they will not choose from the good to the poor and lowly. Even if the six great enemies have their hands and feet cut off by kings, their minds cannot be pacified. The fierce enemies of the six realms are also like that, even if those who have entered the stream, those who return once, and those who do not return cut off their hands and feet, they cannot prevent them from plundering virtue. Brave men are able to tame and subdue the six great enemies. The Buddhas and Bodhisattvas are also like that, able to tame and subdue the great enemies of the six realms. For example, the six enemies will not plunder those who have a strong and robust father. Sentient beings are also like that, if they have a virtuous friend, they will not be plundered by the fierce enemies of the six realms. If the six great enemies see the wealth of men, they can steal or plunder it. The six realms are not like that, they can plunder merely by seeing, knowing, hearing, smelling, touching, or feeling. Great enemy
Tibetan
དྲུག་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་མིའི་ནོར་རྫས་འབའ་ཞིག་འཕྲོག་ནུས་ཀྱི། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འཕྲོག་མི་ནུས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་གི་དགྲ་མ་རུངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་དགེ་བའི་ནོར་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡུལ་དྲུག་ལ་ དགྲ་དྲུག་པས་ལྷག་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ །དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་ལྡོག་པ་ནི། ཇི་ལྟར་འཇིགས་པ་དེ་སྦྲུལ་གདུག་པ་བཞི་དང་། རིགས་ངན་ལྔ་དང་། ཉེ་བ་ལྟར་སྒྱུས་འཆོས་པ་གཅིག་དང་། དགྲ་ཆེན་པོ་དྲུག་དང་། གྲོང་ཁྱེར་སྟོང་པས་འཇིགས་ཤིང་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སོང་བ་དང་འདྲའོ། །ལམ་དུ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་ཅེ་ན། ཆུ་དྲག་པོས་སྤོས་ཀྱི་བལ་གླང་ཡང་ཁྱེར་ཞིང་གཡེང་ནུས་པ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་དྲུག་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། རང་སངས་རྒྱས་གཡེང་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཆུ་དྲག་པོ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་རྟོག་གོ །དེ་ལ་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བས་ན་ཆུའི་ཀླུང་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་ཐུག་པ་མེད་པས་ཆེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ནང་ན་རེག་བྱ་མ་རུངས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་གཏིང་ལ་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབའ་ཞིག་གིས་མཐར་གཏུགས་པའི་ཕྱིར་ཡངས་ཤིང་ཆེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བའི་ཕྱིར་རེག་བྱ་མ་རུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལ་ཆུ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ །ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་ནི་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་། ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་ནུས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀླུང་ཆེན་པོའི་ཆུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྐྱེད་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་རྟོག་གོ །དཔེར་ན་མི་ཞིག་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོར་ལྷུང་ན་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཆུར་ལྷུང་ན་ཁྲེལ་བ་དང་འཛེམ་པ་མེད་དོ། །ཆུ་ཆེན་པོར་ལྷུང་ན་གཏིང་དུ་མ་ཕྱིན་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ
Chinese
第六，只能抢夺欲界众生之财物，不能抢夺色界和无色界之财物。六境之恶敌非如此，能抢夺三界一切善妙珍宝。是故菩萨于六境，当较六敌尤为善加了知。如是知已，于修习八圣道精进而不颠倒，譬如畏惧彼四毒蛇、五种恶族、如亲近般之伪装者、六大敌、空城而入道而去。所谓途中遇大水者，乃烦恼也。云何菩萨了知彼烦恼如大水耶？譬如猛水能漂走香之棉象，烦恼之水亦如是，能漂走独觉。是故菩萨当了知烦恼如猛水。以其深且难测故，名曰水之渊。以其无有边际故，名曰大，其中有不可触者等种种。烦恼之大渊亦如是，唯佛与菩萨能至其底故，名曰甚深。唯佛与菩萨能至其边故，名曰宽广。以其常害一切众生故，名曰不可触者。是故菩萨当了知烦恼如大水。大渊之水能生草、木、森林一切。烦恼之大渊水亦如是，能生众生之二十五有。是故菩萨当了知烦恼如大渊。譬如人若堕入大河，则无惭愧与顾忌。众生亦如是，若堕入烦恼之水，则无惭愧与顾忌。若堕入大水，则未及至底便已命终。烦恼之水
English
Sixth, it can only plunder the wealth of beings in the desire realm, but it cannot plunder the wealth of beings in the form and formless realms. The fierce enemy of the six objects is not like that; it can plunder all the precious treasures of virtue in the three realms. Therefore, a Bodhisattva should understand the six objects even more thoroughly than the six enemies. Having understood this, he will diligently practice the eight noble paths without reversing them, just like being afraid of those four poisonous snakes, five kinds of evil clans, a pretender who seems close, six great enemies, and an empty city, and then entering the path and leaving. The so-called encountering a great river on the road is affliction. How does a Bodhisattva understand that affliction is like a great river? Just as fierce water can carry away a cotton elephant made of incense, the water of affliction is also like that, it can carry away a Pratyekabuddha. Therefore, a Bodhisattva should understand affliction as fierce water. Because it is deep and difficult to measure, it is called a river of water. Because it has no end, it is called great, and there are various things in it such as untouchables. The great abyss of affliction is also like that; only Buddhas and Bodhisattvas can reach its bottom, so it is called very deep. Only Buddhas and Bodhisattvas can reach its edge, so it is called vast and great. Because it always harms all sentient beings, it is called untouchable. Therefore, a Bodhisattva should understand affliction as a great water. The water of a great abyss can produce all grass, trees, and forests. The water of the great abyss of affliction is also like that; it can produce the twenty-five existences of sentient beings. Therefore, a Bodhisattva should understand affliction as a great abyss. For example, if a person falls into a great river, he has no shame or hesitation. Sentient beings are also like that; if they fall into the water of affliction, they have no shame or hesitation. If one falls into great water, one will die before reaching the bottom. The water of affliction