Tibetan
་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཀུན་དགའ་བོ་རྣམ་པ་གང་དང་གང་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་ཕན་ཡོན་ཆེ་གཟི་ཆེ་རྒྱ་ཆེ། བདུད་རྩི་དང་མཚུངས་ཏེ། བདུད་རྩིས་ཀླས་ཤིང་བདུད་རྩིས་མཐས་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐའ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ན་གང་ངའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་མ་བསྟན་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་མཐའ་ཡང་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ན་ལུང་བསྟན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཐའ་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དུ་ཡང་རྟོགས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ངས་དོན་གྱི་དབང་འདི་མཐོང་ནས་གང་དག་ཁ་ཅིག་ངའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་སེམས་དང་བ་ཡང་སྐྱེད་ན། ཀུན་དགའ་བོ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་མ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ང་དེ་སྐད་སྨྲའོ། །ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བས་ན་མྱ་ངན་མ་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག །ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་དང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་ངས་བྱས་ཟིན་ཏེ་ཕན་ཆེན་པོ་ནི་བཏགས། བླ་ན་མེད་པའི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ལམ་ནི་བསྟན། བསྒྲུབ་པ་ནི་བཤད་ཟིན་གྱིས་ད་ཁྱེད་བག་ཡོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་
Chinese
以及智慧，以及解脱，以及解脱的智慧见，以及慈爱，以及悲悯，以及欢喜，以及舍，以及行为，以及行事，以及修行，从这些方面忆念如来，更何况是佛陀的一切功德呢？阿难陀，无论以何种方式忆念如来，那些方式都具有大神变、大利益、大光辉、大广大。如同甘露一般，被甘露所充满，被甘露所穷尽。阿难陀，我以前作为菩萨时，相续中存在的布施波罗蜜多的功德，我以佛陀的智慧也无法完全了知，更何况是我的持戒波罗蜜多、忍辱波罗蜜多、精进波罗蜜多、禅定波罗蜜多和智慧波罗蜜多呢？更何况是菩萨的其他功德呢？我未被授记为无上正等觉时，菩萨所具有的功德的边际，我也难以用佛陀的智慧来了知，更何况是被授记之后呢？更何况是佛陀的一切功德呢？那些功德的边际，即使在百千万亿劫中也难以了知。那是什么原因呢？因为如来、阿罗汉、正等觉的功德是不可思议的。阿难陀，我见到这个义的威力，如果有些人忆念我的菩萨行功德，并且生起欢喜心，阿难陀，所有那些善根的果报就是涅槃，最终我如是说为涅槃。阿难陀，因此不要悲伤，不要哀嚎。阿难陀，我已经为你和包括天神在内的世间做了大事，已经给予了巨大的利益。我已经展示了获得无上成就和安乐的道路，也就是获得涅槃的道路，我已经讲述了修持的方法，现在你们要精进于谨慎。
English
and wisdom, and liberation, and the wisdom vision of liberation, and loving-kindness, and compassion, and joy, and equanimity, and conduct, and actions, and practice, even from these aspects one should recollect the Tathagata, what need is there to mention all the qualities of the Buddha? Ananda, in whatever ways one recollects the Tathagata, those ways have great miracles, great benefits, great splendor, great vastness. Like nectar, filled with nectar, exhausted by nectar. Ananda, the qualities of the generosity paramita that existed in my continuum when I was previously a Bodhisattva, even with the wisdom of a Buddha, I cannot fully comprehend, what need is there to mention my discipline paramita, patience paramita, diligence paramita, concentration paramita, and wisdom paramita? What need is there to mention other qualities of a Bodhisattva? When I was not prophesied to be the unexcelled, perfect, complete enlightenment, even the limit of the qualities that a Bodhisattva possessed was not easy for me to comprehend with the wisdom of a Buddha, what need is there to mention after being prophesied? What need is there to mention all the qualities of a Buddha? The limit of those qualities is not easy to comprehend even in hundreds of thousands of billions of eons. Why is that? Because the qualities of the Tathagata, Arhat, perfectly complete Buddha are immeasurable. Ananda, having seen this power of meaning, if some people recollect the qualities of my Bodhisattva conduct and also generate joy, Ananda, the result of all those roots of virtue is Nirvana, ultimately I speak of it as Nirvana. Ananda, therefore do not grieve, do not lament. Ananda, I have already done great things for you and the world including the gods, I have bestowed great benefits. I have shown the path to attain the unexcelled accomplishment and happiness, that is, the path to attain Nirvana, I have explained the method of practice, now you should strive in mindfulness.
Tibetan
གྱིས་ཤིག །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དོ་མོད་ཀྱི་ནམ་གྱི་གུང་ཐུན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་དགེ་སློང་དག་ཚུར་ཤོག །དེང་དུ་ངས་ཁྱེད་མཐོང་བའི་ཐ་མ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་ཐ་མར་འགྱུར། དེང་དུ་ང་དང་ཁྱེད་མཐོང་བ་ཐ་མ་དང་ཕྲད་པ་ཐ་མར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་ཁྱེད་ཀྱིས་ཕྱིས་ང་མི་མཐོང་ངས་ཀྱང་ཁྱེད་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དགེ་སློང་དག་མྱ་ངན་མ་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཅིག །དགེ་སློང་དག་སྡུག་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཞིང་འགྱེས་ཏེ་འབྱེ་བར་འགྱུར་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་དག་གང་སྐྱེས་པ། བྱུང་བ་བརྟགས་པ། འདུས་བྱས་པ། མངོན་པར་བསམས་པ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་བྱུང་བ། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་དག་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ག་ལ་ཡོད་དེ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཇི་ལྟར་རིང་དུ་གནས་ཀྱང་ཚེ་ཕྱི་མར་ངེས་པར་འགྲོ་དགོས་སོ། །དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་པ་ནི་མི་འཆི་བ་མེད་དོ། །འདུ་བྱེད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྟག་པའམ། བརྟན་པའམ། ཐེར་ཟུག་གམ། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་སྐྱེས་པ་ དང་འཆི་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དགེ་སློང་དག་གང་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་བའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་གྱིས་ཤིག །འབད་པ་གྱིས་ཤིག །བརྩལ་བ་གྱིས་ཤིག །དགེ་སློང་དག་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། གང་དེ་ལས་གཞན་པའི་དགེ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་བག་ཡོད་པས་ཐོབ་ཀྱིས། བག་ཡོད་པ་ལ་བརྩོན་པར་གྱིས་ཤིག །དགེ་སློང་དག་འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་དེ་ན་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་དང་། ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་སྐྱོང་བ་ཇི་སྙེད་འདུས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཐོས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་ཡིད་མི་བདེ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མཆོག་དང་ལྡན་པར་གྱུར། མྱ་
Chinese
做吧！然后，世尊告诫所有具足的比丘僧团说：比丘们，今天午夜时分，如来将入涅槃，比丘们，过来吧！今天将成为我见你们的最后一次，也是最后一次教诲。今天我和你们的相见将是最后一次，也是最后一次相遇。比丘们，以后你们将见不到我，我也见不到你们了。因此，比丘们，不要悲伤，不要哭泣！比丘们，所有可爱和悦意的事物都将改变，都将分离，都将离别，都将分散。比丘们，凡是生起的，产生的，被考察的，被造作的，被思虑的，缘起而生的，具有彻底坏灭之性质的这些事物，哪里有不坏灭的地方呢？那是不存在的。比丘们，无论存活多久，都必定要前往后世。比丘们，凡是生者，没有不死的。对于成为有为法的事物来说，没有常恒，没有稳固，没有坚实，没有不变的性质。比丘们，出生和死亡是痛苦。比丘们，那些已经完全从痛苦中解脱的人是幸福的。为了获得未获得的，为了证悟未证悟的，为了现前未现前的，努力吧！精进吧！勤奋吧！比丘们，佛世尊的无上正等觉，以及其他一切善妙的菩提分法，都是通过不放逸而获得的。对比丘们，要精勤于不放逸。比丘们，这是对你们的最后教诲。当时，那个集会中有比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷、天、龙、夜叉、乾闼婆、阿修罗、迦楼罗、紧那罗、大腹行、帝释天、梵天和护世神等无数众生聚集，他们听闻了世尊这样的教诲和开示后，感到悲伤和不悦，充满了极度的悲伤和不悦。悲
English
Do it! Then, the Blessed One addressed the fully endowed community of monks, saying: Monks, at midnight tonight, the Thus-Gone One will pass into complete nirvana. Monks, come here! Today will be the last time I see you, and the last time I teach. Today, our meeting will be the last time we see each other, and the last time we meet. Monks, you will not see me again, and I will not see you again. Therefore, monks, do not grieve, do not lament! Monks, all that is dear and pleasing will change, will separate, will depart, will disperse. Monks, whatever is born, produced, examined, fabricated, contemplated, arising in dependence, having the nature of utter destruction, where is there a place where these things will not be destroyed? There is no such place. Monks, however long one lives, one must surely go to the next life. Monks, there is no one born who does not die. For those things that have become conditioned, there is no permanence, no stability, no solidity, no unchanging nature. Monks, birth and death are suffering. Monks, those who have completely passed into nirvana are happy. Strive to attain what has not been attained, to realize what has not been realized, to manifest what has not been manifested! Exert yourselves! Be diligent! Monks, the unsurpassed perfect and complete enlightenment of the Buddha, the Blessed One, and all other virtuous aspects of enlightenment, are attained through mindfulness. Monks, be diligent in mindfulness! Monks, this is my final teaching to you. At that time, in that assembly, there were monks, nuns, laymen, laywomen, gods, nagas, yakshas, gandharvas, asuras, garudas, kinnaras, mahoragas, Indra, Brahma, and world-protectors, as many as had gathered. Having heard this advice and teaching from the Blessed One, they were saddened and displeased, filled with the utmost sorrow and displeasure. Grief