English
Emptiness Nirvana does not change. The virtues of all sentient beings tend to be supreme, Buddha's wisdom is supremely wonderful and supremely touching, Whoever wishes to give the supreme and excellent Dharma as a gift, Should rely on this supreme place of benefactors. If the guide fully speaks of these disciplines, Then among all disciplines, this is the most supreme and unsurpassed. Any wise person who wishes to cross to the other shore of all disciplines, Should study the Buddha's discipline of wisdom, the perfection of wisdom. This is the supreme Dharma treasure and the excellent Dharma store, It is the treasure of happiness and joy for beings of the Buddha lineage. The protectors of the past and future ten directions of the world, Although they are born from this, the Dharma realm is inexhaustible. Like the many trees, fruits, flowers, and forests, All of them truly arise and emerge from the earth. However, the earth neither increases nor decreases, It never decays, has no conceptualization, and no weariness. Buddha's sons, Shravakas, Pratyekabuddhas, gods, and, The many Dharma of happiness and joy for all beings, All of them arise from the supreme perfection of wisdom. Wisdom also neither increases nor decreases. The many inferior, intermediate, and supreme sentient beings, All of them arise from ignorance, as spoken by the Sugata. When causes and conditions gather, the wheel of suffering arises, The wheel of ignorance neither increases nor decreases. The many wisdom gates, methods, and roots, All of them arise from the supreme perfection of wisdom. When causes and conditions gather, the wheel of karma arises, The perfection of wisdom neither increases nor decreases. Any Bodhisattva who, regarding dependent origination, Knows this wisdom as unborn and unceasing, Like the sun without clouds, radiating light and dispelling darkness, Having destroyed the darkness of ignorance, one will attain self-arisen. Those endowed with great power also abide in the four Dhyanas, But they are not relying on them, and there is no abiding. However, these four Dhyanas with their limbs, Become the basis for attaining supreme Bodhi. Having attained supreme wisdom and abiding in these Dhyanas, One also experiences the four excellent formless absorptions. These Dhyanas benefit supreme Bodhi, The Bodhisattva does not study for the sake of exhausting defilements.
Tibetan
། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སྩོགས་པའི་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་སྟེ། །བསམ་གཏན་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་གནས་ནས་མཚན་མ་མེད། །དེ་ལ་གནས་རྣམས་གལ་ཏེ་ལུས་ནི་ཞིག་གྱུར་ན། །བསམ་པ་ཇི་བཞིན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཡང་སྐྱེའོ། །དཔེར་ན་འཛམ་གླིང་མི་ཞིག་སྔོན་ཆད་ལྷ་ཡུལ་གྱི། །ལྷ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་ཏུ་མ་ཕྱིན་ཕྱིས་སོང་སྟེ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཡུལ་དེ་རྣམས་མཐོང་ནས། །ཕྱིར་འདིར་འོང་བར་གྱུར་ན་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་འཆང་བ། །རྣལ་འབྱོར་བརྩོན་ཏེ་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་ལ་གནས་ནས། །ཕྱིར་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་གནས་ཏེ་ཆགས་པ་མེད། །ཆུ་ཡི་པདྨ་བཞིན་དུ་བྱིས་པའི་ཆོས་མི་གནས། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱ་དང་། །ཞིང་སྦྱོང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་རྫོགས་དོན་ བྱེད་ཁོ་ནར་ཟད། །བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཉམས་འགྱུར་འོང་ཞེས། །གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་མི་བྱེད། །དཔེར་ན་མི་ཞིག་རིན་ཆེན་གཏེར་རྣམས་རྙེད་གྱུར་ནས། །དེ་ལ་འདོད་པའི་བློ་ནི་བསྐྱེད་པར་མ་བྱས་ལ། །དེས་ཀྱང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེ་དག་ཡོངས་བླངས་ཤིང་། །བླངས་ནས་ཁྱིམ་དུ་སོང་སྟེ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་དགའ་བ་དང་། །བདེ་སྦྱིན་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་བཞི་ཐོབ་ནས། །བསམ་གཏན་བདེ་ལྡན་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་བཏང་སྟེ། །འགྲོ་ལ་སྙིང་བརྩེར་ལྡན་པ་ཕྱིར་ཡང་འདོད་ཁམས་འཇུག །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཏིང་འཛིན་བསམ་གཏན་གནས། །དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཐེག་པར་འདོད་པའི་བློ་སྐྱེད་ན། །མཉམ་པར་མ་བཞག་རྒོད་ཅིང་སེམས་གཡེངས་གྱུར་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་ཉམས་མཉན་པ་གྲུ་ཞིག་བཞིན། །གཞན་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི་དང་རོ། །རེག་དང་འདོད་ཡོན་ལྔ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་གྱུར་ཀྱང་། །དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཐེག་བྲལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དགའ་ན། །དཔའ་བོ་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་རྣམ་དག་པ། །བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་མངོན་བརྩོན་རྣམ་པར་སྤྱོད། །དཔེར་ན་བྲན་མོ་ཆུ་ཆུན་དབང་མེད་རྗེ་བོའི་དབང། །དེ་བཞིན་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དབང་གིས་འགྲོ། །སྤྱོ་བ་བྱས་སམ་འོན་ཏེ་རྟག་ཏུ་བརྡེགས་ཀྱང་རུང་། །བྲན་མོ་རྗེ་བོ་ལ་ནི་ཟློག་ཚིག་མི་སྨྲ་ཡི། །འདི་ཡིས་བདག་ནི་བསད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་ནས། །ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འཇིགས་བཅས་ཟིལ་གྱིས་གནོན།
Chinese
此乃功德等之稀有奇妙，安住于禅定三摩地而无相。若安住于彼者，身体坏灭，亦如其所愿生于欲界。譬如赡洲之人，先前未曾往赴天界之，天之妙城，其后往赴，彼见已完全执持之境彼等，若复还至此处，如是不生贪著。如是菩提萨埵怀有殊胜功德，瑜伽士精进安住于禅定三摩地，复又安住于欲界亦无贪著，如水中莲花般不住于孩童之法。大士唯作令诸有情成熟，净治刹土，圆满波罗蜜多之事。谓菩提功德波罗蜜多将退转故，不求生于无色界。譬如某人获得珍宝之藏，然未于彼生起贪欲之心，彼亦于异时取彼等一切，取已归家，如是不生贪著。如是菩提萨埵智者获得喜乐，施乐禅定三摩地寂止四者后，舍弃禅定具乐禅定三摩地，怀有悲悯之心，复又入于欲界。若菩提萨埵安住于三摩地禅定，生起欲求声闻缘觉乘之心，则非等住，乃是散乱放逸，如船坏般，将失坏一切佛陀功德。复次，纵然显着勤于色、声，以及香、味、触、五欲，若声闻缘觉远离，菩提心喜悦，当知勇士恒常处于等持。为利他有情众生，清净菩萨显着精勤行持波罗蜜多。譬如婢女水罐不由自主，受主人支配，如是勇士受一切有情支配而行。纵然遭受呵责或恒常殴打，婢女亦不向主人说反驳之语，心想此将杀我，以极度恐惧之心，怀着畏惧而被压伏。
English
This is the rare and wonderful of virtues and so on, abiding in meditative absorption without characteristics. If those abiding therein, should their bodies perish, they are also born in the desire realm as they wish. For example, a person from Jambudvipa, who had never before gone to the heavenly realm, the excellent city of the gods, goes there later. Having seen those realms that are completely held, if they return here, they do not become attached, just like that. Likewise, a Bodhisattva who possesses supreme virtues, a yogi who diligently abides in meditative absorption, and again abides in the desire realm without attachment, does not abide in the Dharma of children, like a lotus in water. The great being only acts to ripen all sentient beings, purify the fields, and perfect the pāramitās. Saying that the virtues of Bodhi and the pāramitās will decline, they do not seek to be born in the formless realm. For example, if a person finds a treasure of jewels, but does not generate a desire for them, they also take all of them at another time, and having taken them, go home, and do not become attached, just like that. Likewise, a Bodhisattva, a wise one, having obtained joy and the four peaceful states of meditative absorption that bestows bliss, abandons the meditative absorption that possesses bliss, and with a heart full of compassion for beings, again enters the desire realm. If a Bodhisattva abides in samādhi and meditation, and generates a desire for the vehicle of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, then they are not in equipoise, but are agitated and distracted, and like a broken boat, they will lose all the qualities of the Buddha. Furthermore, even if they are manifestly diligent in forms, sounds, and likewise smells, tastes, tactile sensations, and the five objects of desire, if the Bodhisattva is pleased to be free from the vehicle of Śrāvakas and Pratyekabuddhas, know that the hero is always in equipoise. For the sake of other sentient beings, the pure hero manifestly diligently practices the pāramitās. For example, a maidservant with a water pot is involuntarily under the control of her master, likewise, heroes go under the control of all sentient beings. Even if they are scolded or constantly beaten, the maidservant does not speak back to her master, thinking that this will kill me, with a very frightened mind, she is overwhelmed with fear and subdued.
Tibetan
།དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཞུགས་པ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྲན་གྱུར་བཞིན་དུ་གནས་པར་བྱ། །འདི་ལས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅིང་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པར་འགྱུར། །རྩྭ་དང་ཤིང་ལས་མེ་བྱུང་བས་ནི་དེ་ཉིད་སྲེག །བདག་གི་བདེ་བ་བཏང་ནས་རེ་བ་མེད་སེམས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དགོས་ལ་ཉིན་མཚན་མངོན་པར་བརྩོན། །བུ་གཅིག་པ་ལ་མ་ནི་ རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ལྟར། །བསམ་པ་ཐག་པས་རྣམ་པར་སྐྱོ་མེད་གནས་པར་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་འཁོར་འདོད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་དོན་དང་ཞིང་སྦྱོང་བརྩོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །སྐྱོ་བའི་བློ་ནི་རྡུལ་ཙམ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྡན་གཡེལ་བ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་མཁས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་བགྲང་། །གལ་ཏེ་རིང་བར་འདུ་ཤེས་སྡུག་བསྔལ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ། །ཡང་དག་ཆོས་སྒྲུབ་བྱེད་ཚེ་ཡུན་རིང་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །དེས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཉམས་ལེ་ལོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི་བར། །ཉིན་མཚན་གཅིག་ཙམ་དུ་ནི་ཡིད་ལ་སེམས་བྱེད་ན། །མཁས་པ་གསལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པར་རིག་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་རི་རབ་རི་བཤིག་པའི། །རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་བ་ལས། །ཅི་སྟེ་སྐྱོ་བའི་བློ་སྐྱེད་ཚད་ཀྱང་སེམས་བྱེད་ན། །དེ་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེ་ལོར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཇི་སྟེ་དེ་ནི་འདི་ཙམ་ཚོད་ལྟ་ཅི་དཀའ་ཞེས། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་རི་རབ་ཐལ་བར་རླག་སེམས་བསྐྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྟེ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་འདྲེན་པའི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར། །འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་ནས་དོན་བྱ་ཞེས། །གལ་ཏེ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་བརྩོན་བྱེད་ན། །བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་གནས་པས་ལེ་ལོར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལས་རིང་འགྱུར་གནམ་ས་བཞིན། །གང་ཚེ་ལུས་དང་སེམས་དང་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། །འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་ལོག་ནས་གཉིས་སུ་མེད་ཆོས་སྤྱོད། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་མི་ཉམས་མཆོག་འདོད་པའི། །བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅེས་ཕན་པ་མཛད་པས་གསུངས། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་ངན་བརྗོད་ཚིག་རྩུབ་ཐོས་གྱུར་ན། །བདག་བདེ་ཡིན་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་པ་དགའ། །སུ་སྨྲ་སུས་ཐོས་གང་གིས་གང་ ཞིག་གང་གི་ཕྱིར། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ལྡན་པ་མཛངས་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་
Chinese
如是为求菩提入胜菩提者，应如奴仆般利益安住一切众生。由此得菩提，功德亦圆满。如草木生火，反焚其自身。舍弃自身安乐，以无希求之心，昼夜精勤成办他有情之所需。如母侍奉独子般，以坚定之心安住无厌倦。若有菩萨欲长久流转轮回，为利有情及净佛土而精勤之瑜伽士，不起丝毫厌倦之心，则彼具足精进波罗蜜多，无有懈怠。不善巧之菩萨历经无数劫，若执著长远而行苦行求菩提，于修持正法时，亦成长期受苦。彼则退失精进波罗蜜多，成为懈怠者。从最初发起殊胜菩提心起，直至获得无上菩提之间，若于日夜之中，仅于心中作意一次，智者亦应知彼已开始精进。若有人说，须粉碎须弥山后方能获得殊胜菩提，若彼亦于心中生起些许厌倦之念，则彼菩萨即成懈怠者。若彼心想，此仅是尝试，有何难哉？于一刹那间生起将须弥山化为灰烬之心，此乃善巧菩萨之精进，不久即可获得引导者之殊胜菩提。若想圆满成熟一切有情后方成办利他之事，若以身语意三门精勤行事，因仍执著于我之故，即成懈怠者，其与一切智智相距犹如天地。何时无有身、心及有情之执著，颠倒执著，行无二之法行，此乃寂灭菩提，为欲求不退转之殊胜菩提，利益者宣说此乃精进波罗蜜多。若听闻他人恶语或粗语，智者菩萨应心想我真快乐。谁说、谁听、何人以何物为何而说，具足殊胜安忍波罗蜜多者，乃是贤善之人。菩提心
English
Likewise, one who enters the supreme Bodhi for the sake of enlightenment, should abide as a servant for the benefit of all beings. From this, one attains enlightenment and perfects qualities. Just as fire arises from grass and wood, it burns itself. Abandoning one's own happiness, with a mind without expectations, day and night diligently strive to accomplish the needs of other sentient beings. Like a mother serving her only child, abide with a firm mind, without weariness. If a Bodhisattva desires to wander in samsara for a long time, and is a yogi who diligently purifies the fields for the benefit of sentient beings, and does not generate even a speck of weariness, then that one possesses the perfection of diligence, without laziness. An unskilled Bodhisattva counts hundreds of thousands of eons. If one clings to the idea of a long time and practices suffering to attain enlightenment, then while practicing the true Dharma, one will also endure suffering for a long time. That one has diminished the perfection of diligence and is lazy. From the very beginning of generating the supreme Bodhicitta, until one attains unsurpassed enlightenment, if one thinks about it in the mind for just one day and night, the wise should know that one has begun diligence with clarity. If someone says that one will attain supreme enlightenment after crushing Mount Meru, if one also generates even a slight thought of weariness in the mind, then that Bodhisattva becomes lazy. If one thinks, "This is just a test, what is so difficult?" and generates the thought of turning Mount Meru into ashes in an instant, this is the diligence of a skillful Bodhisattva, and one will soon attain the supreme enlightenment of a guide. If one thinks of accomplishing the benefit of others after fully maturing all beings, if one diligently acts with body, speech, and mind, because one still clings to the self, one becomes lazy, and one is as far from omniscient wisdom as heaven and earth. When there is no clinging to body, mind, and sentient beings, reversing clinging, and practicing the non-dual Dharma, this is the peaceful enlightenment, for those who desire the supreme enlightenment that does not regress, the benefactor said that this is the perfection of diligence. If one hears harsh words or abusive language from others, the wise Bodhisattva should think, "I am truly happy." Who speaks, who hears, who says what, for what reason, one who possesses the supreme perfection of patience is wise. Bodhicitta.