Tibetan
་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ནམ་མཁའ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བར་སླར་ཟིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་བླ་ན་མེ་ད་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་པ་ཞིག་ན། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གཱའི་།གླུང་གི་ཕྱེ་མ་སྙེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་སྟེ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་བར་དཀའ་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པ་བུ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་ སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཅི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་
Chinese
证得圆满正等觉是极难出现的。那是什么缘故呢？具寿善现，虚空不会这样想：我要证得无上圆满正等觉。具寿善现，同样的，这些法也不是要证得的。那是什么缘故呢？具寿善现，一切法都和虚空一样。具寿善现，如果无上圆满正等觉再次出现，那么菩萨如恒河沙数般从无上圆满正等觉中退转。具寿善现，像这样，菩萨如恒河沙数般从无上圆满正等觉中退转。具寿善现，因此，无上圆满正等觉的出现是困难的，证得无上圆满正等觉是极难出现的，应当这样理解。说完这些话后，具寿善现对无上子这样说道。具寿舍利子，色，无论是什么，会从无上圆满正等觉中退转吗？舍利子说：具寿善现，不会的。善现说：具寿舍利子，从无上圆满正等觉中退转的法，是在色之外吗？舍利子说：具寿善现，不是的。善现说：具寿舍利子，受、想、行和识，无论是什么，会从无上圆满正等觉中退转吗？舍利子说：具寿善现，不会的。善现说：具寿舍利子，从无上圆满正等觉中退转的法，是在受、想、行之外吗？是在识之外吗？舍利子说：具寿
English
Attaining complete and perfect enlightenment is extremely difficult to occur. What is the reason for that? The venerable Subhuti, the sky does not think like this: I shall attain the unsurpassed, complete and perfect enlightenment. Venerable Subhuti, similarly, these dharmas are also not to be attained. What is the reason for that? Venerable Subhuti, all dharmas are like the sky. Venerable Subhuti, if the unsurpassed, complete and perfect enlightenment were to occur again, then Bodhisattvas as numerous as the sands of the Ganges would turn back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment. Venerable Subhuti, like this, Bodhisattvas as numerous as the sands of the Ganges turn back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment. Venerable Subhuti, therefore, the occurrence of the unsurpassed, complete and perfect enlightenment is difficult, and attaining the unsurpassed, complete and perfect enlightenment is extremely difficult to occur, it should be understood like this. After saying these words, the venerable Subhuti said this to the unsurpassed son. Venerable Shariputra, does form, whatever it is, turn back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Subhuti said: Venerable Shariputra, is the dharma that turns back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment, other than form? Shariputra said: Venerable Subhuti, it is not. Subhuti said: Venerable Shariputra, does feeling, perception, volition, and consciousness, whatever it is, turn back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment? Shariputra said: Venerable Subhuti, it does not. Subhuti said: Venerable Shariputra, is the dharma that turns back from the unsurpassed, complete and perfect enlightenment, other than feeling, perception, and volition? Is it other than consciousness? Shariputra said: Venerable
Tibetan
ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་གམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་གང་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་གཟུགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཆོས་དེ་ཚོར་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་ བུ་ཡང་ཅི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་བ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་བར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་དེ་གཟུགས་ལས་གཞན་ན་ཡོད་དམ། ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཡང་ཅི་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་དེ་
Chinese
具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道色之如是性为何，其从无上正等觉退转吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道受之如是性与想之如是性与诸行之如是性为何，与识之如是性为何，其从无上正等觉退转吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道从无上正等觉退转之法，其在色之如是性之外存在吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道从无上正等觉退转之法，其在受之如是性与想之如是性与诸行之如是性之外存在吗？在识之如是性之外存在吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道色为何，现证无上正等觉吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道受与想与诸行与识为何，现证无上正等觉吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道现证无上正等觉之法，其在色之外存在吗？舍利子说，具寿善现，并非如此。善现说，具寿舍利子，难道现证无上正等觉之法，其
English
That is not so, endowed with good fortune. Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the thusness of form, whatever it may be, turn away from the unsurpassed, perfect and complete enlightenment?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the thusness of feeling, the thusness of perception, the thusness of formations, whatever they may be, and the thusness of consciousness, whatever it may be, turn away from the unsurpassed, perfect and complete enlightenment?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the dharma that turns away from the unsurpassed, perfect and complete enlightenment exist outside the thusness of form?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the dharma that turns away from the unsurpassed, perfect and complete enlightenment exist outside the thusness of feeling, the thusness of perception, the thusness of formations, or does it exist outside the thusness of consciousness?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does form realize the unsurpassed, perfect and complete enlightenment?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, Do feeling, perception, formations, and consciousness realize the unsurpassed, perfect and complete enlightenment?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the dharma that realizes the unsurpassed, perfect and complete enlightenment exist outside of form?' Sariputra said, 'That is not so, venerable Subhuti.' Subhuti said, 'Venerable Sariputra, does the dharma that realizes the unsurpassed, perfect and complete enlightenment'