Tibetan
་རྣམས་རྟག་ ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཟུགས་རྣམས་བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་བདག་ཡོད་པའམ། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་སྟོང་པའམ། མི་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་སྐྱེ་བའམ། འགག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་དུ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའམ། བདག་ཅེས་ བྱ་བའམ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའམ། ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། ཀུན་
Chinese
诸色是常恒之义，或者无常之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是安乐之义，或者痛苦之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是有我之义，或者无我之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是空性之义，或者非空性之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是有相之义，或者无相之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是有愿之义，或者无愿之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是寂静之义，或者非寂静之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是寂寞之义，或者非寂寞之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是完全烦恼之义，或者完全清净之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是生起之义，或者灭亡之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。诸色是有事物之义，或者无事物之义，都不能如实照见。同样，对于诸法之间也应如此运用。同样，对于眼界和色界，以及眼识界，也应如此运用。直到意界和法界，以及意识界之间，是常恒之义，或者无常之义，是安乐之义，或者痛苦之义，是有我之义，或者无我之义，是空性之义，或者非空性之义，是有相之义，或者无相之义，是有愿之义，或者无愿之义，是寂静之义，或者非寂静之义，是寂寞之义，或者非寂寞之义，是完全
English
Forms are regarded as permanent or impermanent, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as pleasurable or painful, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as having a self or being without a self, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as empty or not empty, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as having signs or being without signs, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as having aspirations or being without aspirations, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as peaceful or not peaceful, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as solitary or not solitary, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as completely afflicted or completely purified, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as arising or ceasing, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Forms are regarded as having substance or being without substance, but are not truly seen. Similarly, this should be applied to the intervals between all dharmas. Similarly, this should be applied to the eye element and the form element, and the eye consciousness element. Up to the mind element and the dharma element, and the mind consciousness element, as permanent or impermanent, as pleasurable or painful, as having a self or being without a self, as empty or not empty, as having signs or being without signs, as having aspirations or being without aspirations, as peaceful or not peaceful, as solitary or not solitary, as completely
Tibetan
ནས་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་ཞེས་བྱ་བའམ། སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། འགག་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་སྟེ། སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྒ་ཤིའི་བར་དུ་སྔ་མ་ཇི་ལྟ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་དག་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ཆེར་སྦྱར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །གཟུགས་དང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ དང་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་
Chinese
或者称为烦恼，或者称为清净，或者称为生，或者称为灭，或者称为实有，或者称为非实有，都不能如实照见。同样，对于圣谛，或者称为常，或者称为无常，也不能如实照见，应当如前所述那样结合。同样，对于无明，或者称为常，或者称为无常，也不能如实照见。同样地结合，直到老死，都如前面一样，像在蕴的章节中所说的那样，广泛地结合。舍利弗之子，再者，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，进入并且安住于一切法自性空性之中，也不与色结合或分离。同样，也不与受、想、行、识结合或分离。不与色和过去际结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见过去际本身。同样，也不与受、想、行、识和过去际结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见过去际本身。同样，不与色和未来际结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见未来际本身。同样，也不与受、想、行、识和未来际结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见未来际本身。不与色和现在生起结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见现在生起本身。同样，也不与受、想、行、识和现在生起结合或分离。那是什么原因呢？因为他不能如实照见现在生起本身。舍利弗之子，再者，菩萨
English
or called affliction, or called purification, or called birth, or called cessation, or called existent, or called non-existent, one does not truly see accordingly. Similarly, one does not truly see the noble truths as permanent or impermanent. One should combine them as previously shown. Similarly, one does not truly see ignorance as permanent or impermanent. Combine them similarly, up to old age and death, as before, and combine them extensively as shown in the context of the aggregates. Sharadvatiputra, furthermore, when a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he enters and abides in the emptiness of all dharmas' own nature, and does not combine or separate with form. Similarly, he does not combine or separate with feeling, perception, formations, and consciousness. He does not combine or separate with form and the past extreme. Why is that? Because he does not truly see the past extreme itself. Similarly, he does not combine or separate with feeling, perception, formations, consciousness, and the past extreme. Why is that? Because he does not truly see the past extreme itself. Similarly, he does not combine or separate with form and the future extreme. Why is that? Because he does not truly see the future extreme itself. Similarly, he does not combine or separate with feeling, perception, formations, consciousness, and the future extreme. Why is that? Because he does not truly see the future extreme itself. He does not combine or separate with form and the present arising. Why is that? Because he does not truly see the present arising itself. Similarly, he does not combine or separate with feeling, perception, formations, consciousness, and the present arising. Why is that? Because he does not truly see the present arising itself. Sharadvatiputra, furthermore, a Bodhisattva
Tibetan
སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་མིག་དང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་སྦྱར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་ཁམས་དང་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ཡང་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ཁམས་དང་། སྒྲའི་ཁམས་དང་། རྣ་བའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྣའི་ཁམས་དང་། དྲིའི་ཁམས་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་ཁམས་དང་། རོའི་ཁམས་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བར་མི་སྦྱོར་མི་འབྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར
Chinese
大菩萨行般若波罗蜜多时，对于眼与过去际不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到过去际的缘故。同样，对于耳、鼻、舌、身、意与过去际不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到过去际的缘故。同样，对于眼与未来际不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到未来际的缘故。同样，对于耳、鼻、舌、身、意与未来际不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到未来际的缘故。对于眼与现在生起不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到现在生起的缘故。同样，对于耳、鼻、舌、身、意与现在生起不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到现在生起的缘故。如同对内处结合一样，对外处也应当结合。同样，对于眼界与过去际不结合也不分离。同样，对于未来际也不是，对于现在生起也不结合也不分离。为什么呢？因为他不能如实地见到过去际、未来际和现在生起的缘故。同样，对于色界、眼识界、耳界、声界、耳识界、鼻界、香界、鼻识界、舌界、味界、舌识界、身界、触界、身识界、意界、法界、意识界，以及过去际、未来际和现在生起，不结合也不分离。为什么呢？
English
When a great Bodhisattva practices the Perfection of Wisdom, he neither combines nor separates the eye with the past extreme. Why is that? Because he does not truly see the past extreme. Similarly, he neither combines nor separates the ear, nose, tongue, body, and mind with the past extreme. Why is that? Because he does not truly see the past extreme. Similarly, he neither combines nor separates the eye with the future extreme. Why is that? Because he does not truly see the future extreme. Similarly, he neither combines nor separates the ear, nose, tongue, body, and mind with the future extreme. Why is that? Because he does not truly see the future extreme. He neither combines nor separates the eye with the present arising. Why is that? Because he does not truly see the present arising. Similarly, he neither combines nor separates the ear, nose, tongue, body, and mind with the present arising. Why is that? Because he does not truly see the present arising. Just as the internal sense bases are combined, so too should the external sense bases be combined. Similarly, he neither combines nor separates the eye element with the past extreme. Similarly, it is not with the future extreme, nor does he combine or separate with the present arising. Why is that? Because he does not truly see the past extreme, the future extreme, and the present arising. Similarly, with the form element, the eye consciousness element, the ear element, the sound element, the ear consciousness element, the nose element, the smell element, the nose consciousness element, the tongue element, the taste element, the tongue consciousness element, the body element, the touch element, the body consciousness element, the mind element, the dharma element, the mind consciousness element, and the past extreme, the future extreme, and the present arising, he neither combines nor separates. Why is that?