Tibetan
ར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རེག་བྱའི་ཁམས་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་བརྩོན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་བརྩོན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་ཞེས་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ནི་གཟུགས་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོན་པ་ཡོད་ ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཞེས་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་བྱང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ནམ། འགག་པའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་རྟག་ཅེས་བྱ་བའམ། མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་བདེ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་བདེ་ཞེས་བྱ
Chinese
而且，对于色蕴，身蕴，触蕴，身之识蕴，意蕴，法蕴，意之识蕴，精进叫做精进，不精进叫做不精进，也不能如实照见。同样，对于苦精进叫做精进，不精进叫做不精进，也不能如实照见。同样，对于集、灭、道精进叫做精进，不精进叫做不精进，也不能如实照见。同样，对于无明精进叫做精进，不精进叫做不精进，也不能如实照见。 同样，对于行、识、名色、六处、触、受、爱、取、有、生、老死精进叫做精进，不精进叫做不精进，也不能如实照见。舍利子，菩萨摩诃萨如是精进，叫做精进于般若波罗蜜多。舍利子，此外菩萨摩诃萨精进于般若波罗蜜多，也不能如实照见色是常还是无常。同样，也不能如实照见受、想、诸行、识是常还是无常。也不能如实照见色是乐还是苦。同样，也不能如实照见受、想、诸行、识是乐还是苦。也不能如实照见色是我还是无我。同样，也不能如实照见受、想、诸行、识是我还是无我。也不能如实照见色是空还是不空。同样，也不能如实照见受、想、诸行、识是空还是不空。也不能如实照见色是有相还是无相。
English
Moreover, regarding the element of form, the element of body, the element of touch, the element of consciousness of body, the element of mind, the element of phenomena, and the element of consciousness of mind, one does not truly see whether exertion is called exertion or non-exertion. Similarly, one does not truly see whether exertion towards suffering is called exertion or non-exertion. Similarly, one does not truly see whether exertion towards origin, cessation, and path is called exertion or non-exertion. Similarly, one does not truly see whether exertion towards ignorance is called exertion or non-exertion. Similarly, one does not truly see whether exertion towards formations, consciousness, name and form, the six sense bases, contact, feeling, craving, grasping, existence, birth, aging, and death is called exertion or non-exertion. Sharadvatiputra, a Bodhisattva-Mahasattva who exerts himself in this way is said to be exerting himself in the Perfection of Wisdom. Sharadvatiputra, furthermore, when a Bodhisattva-Mahasattva exerts himself in the Perfection of Wisdom, he does not truly see whether form is permanent or impermanent. Similarly, he does not truly see whether feeling, perception, formations, and consciousness are permanent or impermanent. He does not truly see whether form is pleasure or suffering. Similarly, he does not truly see whether feeling, perception, formations, and consciousness are pleasure or suffering. He does not truly see whether form is self or non-self. Similarly, he does not truly see whether feeling, perception, formations, and consciousness are self or non-self. He does not truly see whether form is empty or not empty. Similarly, he does not truly see whether feeling, perception, formations, and consciousness are empty or not empty. He does not truly see whether form has signs or is without signs.
Chinese
也不如实地随见于色。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为有相或称为无相，也不如实地随见。色称为有愿或称为无愿，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为有愿或称为无愿，也不如实地随见。色称为寂静或称为不寂静，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为寂静或称为不寂静，也不如实地随见。色称为空寂或称为不空寂，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为空寂或称为不空寂，也不如实地随见。色称为遍染或称为遍净，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为遍染或称为遍净，也不如实地随见。色称为生法或称为灭法，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为生法或称为灭法，也不如实地随见。色称为实有或称为非实有，也不如实地随见。同样，感受、认识、行蕴们和识，称为实有或称为非实有，也不如实地随见。眼称为常或称为无常，也不如实地随见。同样，耳、鼻、舌、身、意称为常或称为无常，也不如实地随见。眼称为乐或称为苦，也不如实地随见。同样，耳、鼻、舌、身、意称为乐
English
Nor do they truly see form accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called having characteristics or called without characteristics, are not truly seen accordingly. Form, whether called having aspiration or called without aspiration, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called having aspiration or called without aspiration, are not truly seen accordingly. Form, whether called peaceful or called not peaceful, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called peaceful or called not peaceful, are not truly seen accordingly. Form, whether called solitary or called not solitary, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called solitary or called not solitary, are not truly seen accordingly. Form, whether called completely defiled or called completely purified, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called completely defiled or called completely purified, are not truly seen accordingly. Form, whether called of the nature of arising or of the nature of ceasing, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called of the nature of arising or of the nature of ceasing, are not truly seen accordingly. Form, whether called existent or called non-existent, is not truly seen accordingly. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness, whether called existent or called non-existent, are not truly seen accordingly. The eye, whether called permanent or called impermanent, is not truly seen accordingly. Likewise, the ear, nose, tongue, body, and mind, whether called permanent or called impermanent, are not truly seen accordingly. The eye, whether called pleasure or called suffering, is not truly seen accordingly. Likewise, the ear, nose, tongue, body, and mind, whether called pleasure
Tibetan
་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་བདག་ཅེས་བྱ་བའམ། བདག་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་མཚན་མ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། མཚན་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་སྨོན་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྨོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཞི་ཞེས་བྱ་བའམ། མ་ཞི་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་དབེན་ཞེས་བྱ་བའམ། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དབེན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་དབེན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། འགག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའམ། འགག་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །མིག་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །གཟུགས
Chinese
，或者说痛苦，也不如实照见。眼睛是“我”或者说“无我”，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是“我”或者说“无我”，也不如实照见。眼睛是空或者说非空，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是空或者说非空，也不如实照见。眼睛是有相或者说无相，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是有相或者说无相，也不如实照见。眼睛是有愿或者说无愿，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是有愿或者说无愿，也不如实照见。眼睛是寂静或者说不寂静，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是寂静或者说不寂静，也不如实照见。眼睛是寂寞或者说不寂寞，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是寂寞或者说不寂寞，也不如实照见。眼睛是完全烦恼或者说完全清净，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是完全烦恼或者说完全清净，也不如实照见。眼睛是生或者说灭，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是生或者说灭，也不如实照见。眼睛是有事物或者说无事物，也不如实照见。同样地，耳朵和鼻子和舌头和身体和意识是有事物或者说无事物，也不如实照见。色
English
, or suffering, is not truly seen. The eye is "I" or "no-I", and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are "I" or "no-I", and they are not truly seen. The eye is empty or not empty, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are empty or not empty, and they are not truly seen. The eye has characteristics or is without characteristics, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind have characteristics or are without characteristics, and they are not truly seen. The eye has aspirations or is without aspirations, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind have aspirations or are without aspirations, and they are not truly seen. The eye is peaceful or not peaceful, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are peaceful or not peaceful, and they are not truly seen. The eye is solitary or not solitary, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are solitary or not solitary, and they are not truly seen. The eye is completely afflicted or completely purified, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are completely afflicted or completely purified, and they are not truly seen. The eye is born or ceases, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are born or cease, and they are not truly seen. The eye has things or is without things, and it is not truly seen. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind have things or are without things, and they are not truly seen. Form