Tibetan
བགྱི་བར་མིང་དུ་གདགས་པ་ནི་བདག་གིས་འགྱོད་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། མིང་དེའང་གནས་པ་མ་མཆིས་ཐུག་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེན་། མིང་དེ་མ་མཆིས་པས། དེ་ལྟར་ན་མིང་དེ་གནས་པ་མ་མཆིས། ཐུག་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པའི་ཚེ། སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར། ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ལ། འགྱོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང། མི་སྐྲག །མི་དངང་ལ། དངང་བར་མི་འགྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་མིག་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །སྒྲ་དང། དྲི་དང། རོ་དང། རེག་བྱ་དང། ཆོས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །རྣ་བ་དང། སྣ་དང། ལྕེ་དང། ལུས་དང། ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་སའི་ཁམས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེས་མ་རིག་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང། ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཟུགས་ཀྱི
Chinese
如果将之命名，我将会后悔的。这样祈请了。世尊，那个名字也是无处可住，无处可达的。那为何执着呢？因为那个名字不存在。因此，那个名字是无处可住，无处可达的。世尊，如果菩萨在宣说般若波罗蜜多时，内心不沮丧，完全不沮丧，不后悔，不害怕，不惊慌，不恐惧，那么，那位菩萨摩诃萨以不住于不退转地的方式安住，应当了知他必定会证得一切种智。世尊，此外，菩萨摩诃萨在修持般若波罗蜜多时，不住于色。不住于受、想、行，以及识。不住于眼。不住于耳、鼻、舌、身、意。不住于色。不住于声、香、味、触、法。不住于眼识。不住于耳、鼻、舌、身、意识。不住于眼触。不住于因眼触而生的感受。不住于耳、鼻、舌、身、意触。不住于因意触而生的感受。不住于地界。不住于水界、火界、风界、空界、识界。不住于无明。不住于行、识、名色、六处、触、受、爱、取、有、生、老死。那为何呢？世尊，因为如此，色以色性空，受、想、行，以及识以识性空。世尊，色的
English
To give it a name would cause me regret. Thus he requested. Blessed One, that name is also without abiding, without reaching. Why cling to it? Because that name does not exist. Therefore, that name is without abiding, without reaching. Blessed One, if a Bodhisattva, when speaking of the Perfection of Wisdom, does not become discouraged, does not become utterly discouraged, does not regret, does not fear, does not dread, and does not become terrified, then that Bodhisattva-Mahasattva, abiding in the manner of not abiding in the irreversible stage, should be known to necessarily arise into all-knowingness. Blessed One, furthermore, a Bodhisattva-Mahasattva, practicing the Perfection of Wisdom, does not abide in form. He does not abide in feeling, perception, formations, and consciousness. He does not abide in the eye. He does not abide in the ear, nose, tongue, body, and mind. He does not abide in form. He does not abide in sound, smell, taste, touch, and dharmas. He does not abide in eye-consciousness. He does not abide in ear, nose, tongue, body, and mind-consciousness. He does not abide in eye-contact. He does not abide in feeling caused by eye-contact. He does not abide in ear, nose, tongue, body, and mind-contact. He does not abide in feeling caused by mind-contact. He does not abide in the earth element. He does not abide in the water element, fire element, wind element, space element, and consciousness element. He does not abide in ignorance. He does not abide in formations, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, becoming, birth, and old age and death. Why is that? Blessed One, because in this way, form is empty of form, and feeling, perception, formations, and consciousness are empty of consciousness. Blessed One, the
Tibetan
་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་གཟུགས་མ་ལགས་ལ། གཟུགས་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཚོར་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ཚོར་བ་མ་ལགས་ལ། ཚོར་བ་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། ཚོར་བ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཚོར་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདུ་ཤེས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་འདུ་ཤེས་མ་ལགས་ལ། འདུ་ཤེས་ལས་གུད་ ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འདུ་ཤེས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་ལགས་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ལགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཚོར་བ་དང། འདུ་ཤེས་དང། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །ཁམས་དང། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །སའི་ཁམས་ནི་སའི་ཁམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། སའི་ཁམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་སའི་ཁམས་མ་ལགས་ལ། སའི་ཁམས་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། སའི་ཁམས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་སའི་ཁམས་ལགས་སོ། །ཆུའི་ཁམས་དང། མེའི་ཁམས་དང། རླུང་གི་ཁམས་དང། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་མ་ལགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་བ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལགས་སོ། །མ་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པས་སྟོང་སྟེ། མ་རིག་པའི་སྟོང་བ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་མ་རིག་པ་མ་ལགས་ལ། མ་རིག་པ་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། མ་རིག་བ་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་
Chinese
空性为何，彼非色，离色亦无空性，色即是空性，空性即是色。世尊，受之空性为何，彼非受，离受亦无空性，受即是空性，空性即是受。世尊，想之空性为何，彼非想，离想亦无空性，想即是空性，空性即是想。世尊，诸行之空性为何，彼非诸行，离诸行亦无空性，诸行即是空性，空性即是诸行。世尊，识之空性为何，彼非识，离识亦无空性，识即是空性，空性即是识。世尊，如是故，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不住于色，亦不住于受、想、诸行及识。界与处亦如是配之。地界以地界空，地界之空性为何，彼非地界，离地界亦无空性，地界即是空性，空性即是地界。水界、火界、风界、空界、识界以识界空，识界之空性为何，彼非识界，离识界亦无空性，识界即是空性，空性即是识界。无明以无明空，无明之空性为何，彼非无明，离无明亦无空性，无明即是空性，空性即是无
English
Emptiness, what is it, that is not form, and apart from form there is no emptiness, form itself is emptiness, and emptiness is form. Blessed One, the emptiness of feeling, what is it, that is not feeling, and apart from feeling there is no emptiness, feeling itself is emptiness, and emptiness is feeling. Blessed One, the emptiness of perception, what is it, that is not perception, and apart from perception there is no emptiness, perception itself is emptiness, and emptiness is perception. Blessed One, the emptiness of formations, what is it, that is not formations, and apart from formations there is no emptiness, formations themselves are emptiness, and emptiness is formations. Blessed One, the emptiness of consciousness, what is it, that is not consciousness, and apart from consciousness there is no emptiness, consciousness itself is emptiness, and emptiness is consciousness. Blessed One, in this way, a Bodhisattva Mahasattva, practicing the Perfection of Wisdom, does not abide in form, nor does he abide in feeling, perception, formations, and consciousness. The elements and sense bases are also to be applied in the same way. The earth element is empty of the earth element, the emptiness of the earth element, what is it, that is not the earth element, and apart from the earth element there is no emptiness, the earth element itself is emptiness, and emptiness is the earth element. The water element, the fire element, the wind element, the space element, the consciousness element is empty of the consciousness element, the emptiness of the consciousness element, what is it, that is not the consciousness element, and apart from the consciousness element there is no emptiness, the consciousness element itself is emptiness, and emptiness is the consciousness element. Ignorance is empty of ignorance, the emptiness of ignorance, what is it, that is not ignorance, and apart from ignorance there is no emptiness, ignorance itself is emptiness, and emptiness is igno-
Tibetan
རིག་པ་ལགས་སོ། །འདུ་བྱེད་དང། རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དང། མིང་དང་གཟུགས་དང། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང། རེག་པ་དང། ཚོར་བ་དང། སྲེད་པ་དང། ལེན་པ་དང། སྲིད་པ་དང། སྐྱེ་བ་དང། རྒ་ཤི་ན་རྒི་ཤིས་སྟོང་སྟེ། རྒ་ཤིའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་རྒ་ཤི་མ་ལགས་ལ། རྒ་ཤི་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། རྒ་ཤི་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒ་ཤི་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མ་རིག་པ་དང། རྒ་ཤིའི་བར་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས། འདི་ལྟར་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པས་སྟོང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་བ་རྣམས་མ་ལགས་ལ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལས་གུད་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་མ་མཆིས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་སྟོང་བ་ཉིད་ལགས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲན་བ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང། དབང་པོ་དང། སྟོབས་དང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང། ལམ་དང། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང། བསམ་གཏན་དང། ཚད་མེད་པ་དང། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང། སྟོང་པ་ཉིད་དང། མཚན་མ་མཆིས་པ་དང། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པ་དང། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང། སྟོབས་བཅུ་དང། མི་འཇིགས་པ་དང། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང། སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོ་དང། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པར་མི་བགྱིའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པས་སྟོང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་མ་ལགས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལས་གུད་ནའང་སྟོ
Chinese
是智慧啊！行和，识和，名色和，六处和，触和，受和，爱和，取和，有和，生和，老死乃老死所空。何为老死之空性，其非老死，亦非离老死另有空性，老死即是空性，空性即是老死。世尊，如是之故，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多不住于无明乃至老死之间。世尊，复次，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多不住于诸念住。何以故？世尊，如是，诸念住乃念住所空。世尊，何为诸念住之空性，其非诸念住，亦非离诸念住另有空性，诸念住即是空性，空性即是诸念住之故。世尊，如是之故，菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多不住于诸念住。如是正断和，神足和，根和，力，菩提分和，道和，圣谛和，静虑和，无量和，无色定和，八解脱和，渐次住定九和，空性，无相，无愿和，神通和，十力和，无畏和，种种别知和，大慈和大悲和，不住于不共佛法等。何以故？如是不共佛法乃不共佛法所空。何为不共佛法之空性，其非不共佛法，亦非离不共佛法另有
English
It is wisdom! Formations and, consciousness and, name and form and, six sense sources and, contact and, feeling and, craving and, grasping and, existence and, birth and, old age and death are empty by old age and death. Whatever is the emptiness of old age and death, that is not old age and death, nor is there emptiness apart from old age and death, old age and death itself is emptiness, emptiness is also old age and death. World-Honored One, therefore, Bodhisattva Mahasattvas, practicing the Perfection of Wisdom, do not abide between ignorance and old age and death. World-Honored One, furthermore, Bodhisattva Mahasattvas, practicing the Perfection of Wisdom, do not abide in the mindfulnesses. Why is that? World-Honored One, thus, the mindfulnesses are empty by mindfulnesses. World-Honored One, whatever is the emptiness of the mindfulnesses, that is not the mindfulnesses, nor is there emptiness apart from the mindfulnesses, the mindfulnesses themselves are emptiness, emptiness is also the mindfulnesses. World-Honored One, therefore, Bodhisattva Mahasattvas, practicing the Perfection of Wisdom, do not abide in the mindfulnesses. Likewise, the right abandonments and, the feet of magical power and, the faculties and, the powers and, the limbs of enlightenment and, the path and, the noble truths and, the meditations and, the immeasurables and, the formless absorptions and, the eight liberations and, the nine successive abiding absorptions and, emptiness and, signlessness and, wishlessness and, clairvoyance and, the ten powers and, fearlessness and, the separate correct knowledges and, great love and great compassion and, do not abide in the unshared qualities of the Buddhas, etc. Why is that? Thus, the unshared qualities of the Buddhas are empty by the unshared qualities of the Buddhas. Whatever is the emptiness of the unshared qualities of the Buddhas, that is not the unshared qualities of the Buddhas, nor is there