Tibetan
པ་བསྒོམ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བླང་བ་དང་། དོར་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྐྱོ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྲོག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། སྐྱེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། གསོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྐྱེས་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་། གང་ཟག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེད་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། བྱེད་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེས་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཐོང་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་གི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། འདྲིས་པ་ཤེས་པ་དང་། སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭོ་བརྒྱད་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་། ཇི་ལྟར་ན་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེ
Chinese
关于修习。是修习般若波罗蜜多。如何修习感受、认识、行、识，是修习般若波罗蜜多？如何修习处、界、缘起，是修习般若波罗蜜多？如何修习应取和应舍，是修习般若波罗蜜多？如何修习初禅、二禅、三禅、四禅、慈、悲、喜、舍、空无边处定、识无边处定、无所有处定、非想非非想处定，是修习般若波罗蜜多？如何修习念佛、念法、念僧、念戒、念施、念天、念寂静、念入出息、念死、念身相，是修习般若波罗蜜多？如何修习无常想、苦想、无我想、不净想、无物想、我所想、有情想、命想、生想、养想、士夫想、补特伽罗想、力者想、力主想、作者想、受者想、知者想、见者想，是修习般若波罗蜜多？如何修习常想、乐想、净想、我想，是修习般若波罗蜜多？如何修
English
On cultivation. It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of feelings, perceptions, formations, and consciousness? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of the sense bases, elements, and dependent origination? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of what should be taken and what should be abandoned? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of the first dhyana, the second dhyana, the third dhyana, the fourth dhyana, loving-kindness, compassion, joy, equanimity, the samadhi of the sphere of infinite space, the samadhi of the sphere of infinite consciousness, the samadhi of the sphere of nothingness, and the samadhi of the sphere of neither perception nor non-perception? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of mindfulness of the Buddha, mindfulness of the Dharma, mindfulness of the Sangha, mindfulness of discipline, mindfulness of generosity, mindfulness of the deities, mindfulness of tranquility, mindfulness of breathing in and out, mindfulness of death, and mindfulness of the aspects of the body? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of the perception of impermanence, the perception of suffering, the perception of no-self, the perception of unattractiveness, the perception of no substance, the perception of self, the perception of sentient beings, the perception of life, the perception of birth, the perception of nourishment, the perception of a person, the perception of an individual, the perception of strength, the perception of a lord of strength, the perception of a doer, the perception of a feeler, the perception of a knower, and the perception of a seer? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does one cultivate the complete cultivation of the perception of permanence, the perception of happiness, the perception of purity, and the perception of self? It is cultivating the Prajñāpāramitā. How does
Chinese
菩提之分法皆为如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是修习空性，以及无相、无愿之等持，八解脱，九次第住之等至，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是具伺察之等持，以及无伺察唯有寻思之等持，无寻思亦无伺察之等持，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是苦圣谛，以及集圣谛、灭圣谛、道圣谛，知苦，知集，知灭，知道，知尽，知不生，知法，知随行，知世俗，知熟悉，知如语，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是诸波罗蜜多，以及诸空性，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是六神通，以及诸等持，诸陀罗尼门，如来十力，四无畏，四无碍解，十八不共佛法，大慈，大悲，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。如何是预流果，以及一来果，不来果，阿罗汉，独觉，乃至一切种智之间，如何是舍断习气之连接诸烦恼，如是修习，修习乃修习般若波罗蜜多。薄伽梵开示道：善现，于此菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不应修习色为实有，受与想
English
All the dharmas of the aspects of enlightenment are cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How is the cultivation of emptiness, as well as the samādhi of no characteristics and no aspirations, the eight liberations, and the nine successive abidings of samāpatti, cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How is the samādhi with investigation and analysis, as well as the samādhi with only investigation and no analysis, and the samādhi with neither investigation nor analysis, cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How are the noble truths of suffering, as well as the noble truths of origin, cessation, and path, knowing suffering, knowing origin, knowing cessation, knowing the path, knowing exhaustion, knowing non-arising, knowing the dharma, knowing following, knowing the conventional, knowing familiarity, and knowing according to speech, cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How are all the perfections and all the emptinesses cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How are the six superknowledges, as well as all the samādhis, all the dhāraṇī gates, the ten powers of the Tathāgata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, the eighteen unshared dharmas of the Buddha, great love, and great compassion, cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. How are the fruit of stream-enterer, as well as the fruit of once-returner, the fruit of non-returner, Arhatship, solitary enlightenment, and even the state of omniscience, and how is the abandonment of all the afflictions that connect habitual tendencies, cultivated in this way, and cultivation is the cultivation of the Prajñāpāramitā. The Blessed One said: Subhūti, when a Bodhisattva-Mahāsattva practices the Prajñāpāramitā, he should not cultivate the notion that form is real, nor feeling and perception.
Tibetan
ས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །བླང་བ་དང་དོར་བ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་ བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། གཏོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སྐྱོ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དབུགས་ཕྱི་ནང་དུ་རྒྱུ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། འཆི་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྲོག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། སྐྱེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། གསོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྐྱེས་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་། གང་ཟག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེད་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེད་བདག་གི་འདུ་ཤེས་དང་། བྱེད་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཤེས་པ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཐོང་བ་པོའི་འདུ་ཤེས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་གི་འདུ་ཤེས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་བསྒོམ་མོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། རྟོག་པ་མེད་ཅིང
Chinese
不应修习地、受和识为实有。不应修习处、界和缘起为实有。不应修习取和舍为实有。不应修习初禅、第二禅、第三禅、第四禅、慈、悲、喜、舍、空无边处的等至、识无边处的等至、无所有处的等至、非想非非想处的等至为实有。不应修习佛随念、法随念、僧伽随念、戒随念、施随念、天随念、寂静随念、入出息随念、死亡随念、身相随念为实有。不应修习无常想、痛苦想、无我想、不净想、无物想、我之想、有情之想、命之想、生之想、养之想、士夫之想、补特伽罗之想、力者之想、力主之想、作者之想、受者之想、知者之想、见者之想为实有。不应修习常想、乐想、净想、我之想为实有。不应修习菩提分法诸法为实有。不应修习空性、无相、无愿之等持、八解脱、九次第住等至为实有。不应修习有寻有伺之等持、无寻唯伺之等持、无寻且
English
One should not meditate that earth, feeling, and consciousness are real. One should not meditate that the sense bases, elements, and dependent origination are real. One should not meditate that taking and abandoning are real. One should not meditate that the first dhyana, the second dhyana, the third dhyana, the fourth dhyana, loving-kindness, compassion, joy, equanimity, the samadhi of the sphere of infinite space, the samadhi of the sphere of infinite consciousness, the samadhi of the sphere of nothingness, and the samadhi of the sphere of neither perception nor non-perception are real. One should not meditate that mindfulness of the Buddha, mindfulness of the Dharma, mindfulness of the Sangha, mindfulness of morality, mindfulness of generosity, mindfulness of the gods, mindfulness of peace, mindfulness of breathing in and out, mindfulness of death, and mindfulness of the aspects of the body are real. One should not meditate that the perception of impermanence, the perception of suffering, the perception of no-self, the perception of unattractiveness, the perception of non-entity, the perception of self, the perception of sentient beings, the perception of life, the perception of birth, the perception of nourishment, the perception of a man, the perception of a person, the perception of a powerful one, the perception of a powerful lord, the perception of a doer, the perception of a feeler, the perception of a knower, and the perception of a seer are real. One should not meditate that the perception of permanence, the perception of happiness, the perception of purity, and the perception of self are real. One should not meditate that the dharmas that are aspects of enlightenment are real. One should not meditate that emptiness, signlessness, wishlessness samadhi, the eight liberations, and the nine successive abidings in samadhi are real. One should not meditate that the samadhi with investigation and analysis, the samadhi without investigation but with only analysis, and the samadhi without investigation and