Tibetan
།དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱི་འཛིན་ཏོ། །རང་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་ སུ་མྱི་འཛིན་ཏོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཡོང་ས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱི་འཛིན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་འདོར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདོར་བ་མ་ཡིན་ན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་སྤྲོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན། འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཆོས་གང་ཡང་སྐྱེད་པ་མ་ལགས། འགོག་པ་མ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བགྱི། ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བ་གྱི། ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བ་གྱི། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བ་གྱི། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བ་གྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། བཟོད་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་དམྱིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ཏེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས
Chinese
不执着于阿罗汉之位，不执着于独觉菩提，不执着于通达道之相，不执着于一切种智。为了完全执着于成为声闻和独觉，所以不是近住。此般若波罗蜜多，不能使菩萨摩诃萨完全获得无上正等菩提。不是舍弃声闻地，不是舍弃独觉地，不是与一切种智相违。如是，以法之住处为准，此般若波罗蜜多，不生任何法，也不灭任何法。请问。世尊，如是此般若波罗蜜多不生任何法，也不灭任何法，那么，世尊，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，如何行布施？如何持戒？如何修忍辱？如何精进？如何入禅定？如何修智慧？世尊开示说：应缘于一切种智而行布施，应缘于一切种智而持戒，应缘于一切种智而修忍辱，应缘于一切种智而精进，应缘于一切种智而入禅定，应缘于一切种智而修智慧。并且，应将那些善根与一切众生共同回向于无上正等菩提。如是，菩萨摩诃萨的那些善根回向于无上正等菩提后，修习六度波罗蜜多才能圆满。菩萨摩诃萨所修的慈心是，一切
English
One does not cling to the state of an Arhat. One does not cling to solitary enlightenment. One does not cling to the knowledge of the aspects of the path. One does not cling to omniscience. One does not abide closely in order to fully grasp becoming a Hearer or a Solitary Buddha. This Perfection of Wisdom does not cause a Bodhisattva Mahasattva to fully attain unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. It is not abandoning the level of a Hearer. It is not abandoning the level of a Solitary Buddha. It is not contrary to omniscience. Thus, if the abiding of Dharma is taken as the standard, this Perfection of Wisdom does not generate any Dharma, nor does it eliminate any. Asked: Blessed One, if this Perfection of Wisdom does not generate any Dharma, nor does it eliminate any, then, Blessed One, how does a Bodhisattva Mahasattva, practicing the Perfection of Wisdom, give alms? How does one maintain discipline? How does one cultivate patience? How does one exert effort? How does one enter into meditative concentration? How does one cultivate wisdom? The Blessed One replied: One should give alms focusing on omniscience. One should maintain discipline focusing on omniscience. One should cultivate patience focusing on omniscience. One should exert effort focusing on omniscience. One should enter into meditative concentration focusing on omniscience. One should cultivate wisdom focusing on omniscience. And, having made those roots of virtue common with all sentient beings, one should dedicate them entirely to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Thus, when those roots of virtue of a Bodhisattva Mahasattva are dedicated entirely to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, the cultivation of the six perfections will be completely fulfilled. The loving-kindness that a Bodhisattva Mahasattva cultivates is all
Tibetan
་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་མ་བྲལ་བ་དེ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཇི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་བརྩོན་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཚོར་བ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདུ་བྱེད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱིག་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣ་བ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྣ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལྕེ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལུས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡིད་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཟུགས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྒྲ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། དྲི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་། རོ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། རེག་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཆོས་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མྱིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལྡན་པ་ཡང་མ
Chinese
是为一切智智。菩萨摩诃萨若不离六波罗蜜多，则不离一切智智。是故菩萨摩诃萨欲现证无上正等菩提者，应修习六波罗蜜多。修习六波罗蜜多之菩萨摩诃萨，圆满一切善根，当得一切智智。善现，是故菩萨摩诃萨应勤修六波罗蜜多。请问：世尊，菩萨摩诃萨当云何勤修六波罗蜜多？世尊告曰：善现，于此菩萨摩诃萨，如是色亦非有，非无有；受亦非有，非无有；想亦非有，非无有；行亦非有，非无有；识亦非有，非无有；眼亦非有，非无有；耳亦非有，非无有；鼻亦非有，非无有；舌亦非有，非无有；身亦非有，非无有；意亦非有，非无有；色亦非有，非无有；声亦非有，非无有；香亦非有，非无有；味亦非有，非无有；触亦非有，非无有；法亦非有，非无有；眼识亦非有，非无有；耳识亦非有，非无有；鼻识亦非有，非无有；舌识亦非有，非无有；身识亦非有，非无有；意识亦非有，非无有；眼触亦非有，
English
is the All-Knowingness itself. That Bodhisattva-Mahasattva who is inseparable from the six perfections is inseparable from the All-Knowingness itself. Therefore, a Bodhisattva-Mahasattva who wishes to be fully awakened to the unsurpassed, perfect, and complete enlightenment should practice the six perfections. A Bodhisattva-Mahasattva who practices the six perfections, having completely perfected all roots of virtue, will attain the All-Knowingness itself. Subhuti, therefore, a Bodhisattva-Mahasattva should diligently practice the six perfections. Asked: Blessed One, how should a Bodhisattva-Mahasattva diligently practice the six perfections? The Blessed One said: Subhuti, in this regard, a Bodhisattva-Mahasattva should understand that form is neither existent nor non-existent; feeling is neither existent nor non-existent; perception is neither existent nor non-existent; formation is neither existent nor non-existent; consciousness is neither existent nor non-existent; eye is neither existent nor non-existent; ear is neither existent nor non-existent; nose is neither existent nor non-existent; tongue is neither existent nor non-existent; body is neither existent nor non-existent; mind is neither existent nor non-existent; visible form is neither existent nor non-existent; sound is neither existent nor non-existent; smell is neither existent nor non-existent; taste is neither existent nor non-existent; tactile sensation is neither existent nor non-existent; phenomena are neither existent nor non-existent; eye consciousness is neither existent nor non-existent; ear consciousness is neither existent nor non-existent; nose consciousness is neither existent nor non-existent; tongue consciousness is neither existent nor non-existent; body consciousness is neither existent nor non-existent; mind consciousness is neither existent nor non-existent; eye contact is neither