Tibetan
་སྨྲས་པ། གྲོགས་པོ་དག་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་ན་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་དོ། །ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ལ་བསྙད་པ་དང་། དེས་དེད་དཔོན་དེ་རྒྱལ་པོའི་མི་རྣམས་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཁྱོད་བདག་དང་འདོད་པ་སྤྱད་ཀྱིས་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བྱིན་ཅིག །དེད་དཔོན་གྱིས་སྨྲས་པ། ངན་པ་མོ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཟེར་རམ་ཞེས་དེ་གཉིས་རྩོད་ཅིང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལས་ཤགས་བཀྱེ་ J01,Vo11,Po72B བ་ལས་ཉི་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་གཅིག་ཀྱང་མ་ཕམ་ལ། ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་བཀྲེས་པས་ཉེན་ཏེ་ཕྱིས་དཔྱད་དོ་ཞེས་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་སྨན་ཆེན་པོ་ནུབ་མོ་རང་གི་ཁྱིམ་དུ་སོང་ནས་ས་གས་དྲིས་པ། རྗེའི་སྲས་དེ་རིང་ཅིའི་སླད་དུ་ཐོགས། དེས་ཞལ་ཆེ་གཅད་པར་ཡང་མ་ནུས་པའི་གཏམ་དེ་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཆེར་བསྙད་དོ། །དེ་ནས་ས་གས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དང་། སེལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཅད་པར་མ་སྤྱོད་ན་ཁྱོད་སྐྱེས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་པ་ལྟ། སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཅད་ནུས་སམ། དེས་སྨྲས་ པ། རྔོ་ཐོག་སྟེ། བདག་གི་བློའི་ནུས་པ་ལ་གཟིགས་ཤིག །དེས་སྨྲས་པ། གཤེགས་ལ་རྫིང་བུའི་འགྲམ་དུ་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བཞག་སྟེ། དེ་ནས་གནས་དེ་ཉིད་དུ་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་ཏེ་ཤགས་འགྱིད་དུ་སྩལ་ཅིག །གལ་ཏེ་སྨད་འཚོང་མ་གཉིས་དང་། གཉིས་འདོད་པ་སྤྱད་དོ་ཞེས་མཆི་ན་རྟའི་མཆོག་ལྔ་ཁྱེར་ཅེས་གསུངས་ཤིག །འོན་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་འདོད་པ་སྤྱད་དོ་ཞེས་མཆི་ན་དེ་ནས་རྟའི་གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ན་མཆིས་པ་དག་སྟོན་ཅིག །གལ་ཏེ་བླང་དུ་མི་རུང་བ་འདི་དག་བདག་ལ་ཅི་དགོས་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ནས་ཇི་ལྟར་འདི་བླང་དུ་མི་རུང་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་འདོད་པ་སྤྱད་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་ཤིག །དེ་ཐོས་ནས་སྨན་ཆེན་པོ་ཉིད་ཇེ་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཕྱི་ཉིན་པར་རྒྱལ་པོ་ཡང་འདུས་པ་དང་། བློན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཚོགས་ནས་རྟའི་མཆོག་ལྔ་ཁྲིད་དེ་རྫིང་བུར་ལྷགས་ཏེ། དེར་རྟའི་མཆོག་ལྔ་བཏགས་ནས་ཤགས་འགྱེད་དུ་བཅུག་གོ །དེ་ནས་ས་གས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྨན་ཆེན་པོས་ཞལ་ཆེ་བཅད་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དང་ཁྲམ་གྱི་རུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་ནས་ཡ་མཚན་སྐྱེས་སོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ་ཀྱེ་སྨན་ཆེན་པོ་གང་འདི་ཁར་ཚང་སྨྲས་པ་དང་། ང་དང་། བློན་པོ་རྣམས
Chinese
说：“朋友们，夜里在梦中完全享用了她。”商人们也以此为借口，让她把船长交给国王的人，说：“你和她享乐，给我五匹好马。”船长说：“你说坏女人说谎吗？”他们两人争吵着，前往国王的宫殿。之后，国王和他的随从们进行辩论（J01,Vo11,Po72B），直到日落，一方也没有失败，另一方也没有胜利。国王和所有大臣都感到厌倦，并且饥饿难耐，说：“以后再审理吧。”然后各自回家。之后，大医师晚上回到自己的家中，萨嘎问道：“王子今天为什么耽搁了？”他详细地讲述了所有未能做出判决的事情。之后，萨嘎说：“你这样思考，如此圆满的解决办法，如果不能全部用来判决，那你出生的方式就像是……”大医师说：“如果是那样，你能判决吗？”他说：“我能做到，请看我的智慧能力。”他说：“去吧，把五匹好马放在池塘边，然后国王和大臣们也聚集到那里，进行辩论。如果说和两个妓女，两人享乐了，就说把五匹好马拿走。如果说在梦中享乐了，就展示水中马的倒影。如果说这些不能接受的东西我需要什么，就说正如这些不能接受一样，梦中的享乐也和它一样。”听到这些，大医师更加惊讶了。第二天，国王也来了，大臣们也聚集了，牵着五匹好马来到池塘边，在那里拴好五匹好马，然后开始辩论。之后，正如萨嘎所指示的那样，大医师做出了判决，国王、大臣和所有民众听到后都感到惊讶。国王说：“哎呀，大医师，你说的完全正确，我和大臣们……”
English
said, "Friends, at night in a dream, they fully enjoyed her." The merchants also used this as an excuse, and she had the captain arrested by the king's men, saying, "You enjoyed yourself with her, give me five excellent horses." The captain said, "Are you saying that the bad woman is lying?" The two of them argued and went to the king's palace. Then, the king and his entourage debated (J01,Vo11,Po72B), and until sunset, neither side was defeated, nor was the other victorious. The king and all the ministers were tired and hungry, and said, "We will judge later." Then they each went home. Afterward, the great physician went home in the evening, and Saga asked, "Why was the prince delayed today?" He told in detail all the things that he could not make a judgment on. Then Saga said, "You think like that, such a perfect solution, if you can't use it all to judge, then the way you were born is like..." The great physician said, "If that's the case, can you judge?" He said, "I can do it, look at the power of my wisdom." He said, "Go, put the five excellent horses by the pond, and then the king and ministers will also gather there and debate. If you say with the two prostitutes, the two enjoyed themselves, then say take the five excellent horses. If you say you enjoyed yourself in a dream, then show the reflections of the horses in the water. If you say what do I need these unacceptable things for, then say just as these are unacceptable, the enjoyment in a dream is the same as it." Hearing this, the great physician was even more surprised. The next day, the king also came, and the ministers also gathered, leading the five excellent horses to the pond, where they tied up the five excellent horses, and then began to debate. Then, as Saga instructed, the great physician made a judgment, and the king, ministers, and all the people were surprised to hear it. The king said, "Oh, great physician, what you said is completely correct, and I and the ministers..."
Tibetan
་དང་། སྐྱེ་བོ་གཞན་ཡང་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཐབས་སུ་ལས་བྱུང་། དེས་སྨྲས་པ། འདི་ནི་ས་གའི་ཐབས་ལགས་ཏེ། དེས་ཀྱང་ཁར་ཚང་བསྟན་ལགས་སོ། ། J01,Vo11,Po73A དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དག་དང་། སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡ་མཚན་སྐྱེས་ཏེ། ཀྱེ་མའོ་ཤིང་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ས་ག་ནི་ཤིན་ཏུ་མཁས་སོ། །ས་ག་བློ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་གྲགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོང་པ་ཞིག་གིས་རྒོད་མ་གཉིས་ཤིག་རྒྱལ་པོ་ལ་སྐྱེས་སུ་ཕུལ་ཏེ། ལྷ་རྒོད་མ་འདི་དག་སྨད་ལགས་ན། མ་འམ་བུ་གང་ལགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་འཚལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པ་དེ་དག་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཤིང་མཁན་གྱི་བུ་མོ་ས་ག་ལ། སྨན་ཆེན་པོས་སྨྲས་པ་དང་། རྗེའི་སྲས་གང་གི་སྤུ་གཤོར་བ་དེ་ནི་མའོ། །གང་གི་སྤུ་འཇམ་པ་ནི་བུའོ། །ཕྱི་དེ་ཉིན་དེ་བཞིན་དུ་སྨན་ཆེན་པོས་ སྨྲས་ནས། ལྷ་ས་གའི་ཐབས་ལགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ལ་ཡང་རྒྱལ་པོ་ཡ་མཚན་སྐྱེས་སོ། །དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྦྲུལ་ཁས་སྡིགས་པ་ཞིག་གིས་སྦྲུལ་གཉིས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་ནས་དེ་ལ་གཅིག་ནི་ཕོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་མོ་ལགས་ན་གང་ཕོ་གང་མོ་ལགས་པ་ནི་མ་འཚལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དང་། བློན་པོ་དང་། མདུན་ན་འདོན་རྣམས་སྐྱོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྨན་ཆེན་པོས་ས་ག་ལ་དྲིས་ཤིང་། གང་ཞིག་ཕོ་འམ་མོ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པ་ཡང་རྒྱས་པར་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ནས་ས་གས་ཅུང་ཞིག་བགད་དེ་སྨྲས་པ། གང་དག་དོན་འདི་ལྟ་བུ་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ཀྱང་བློན་པོའམ། ཡོང་རྒྱལ་པོ་གོ་བློན་པོ་རྟོག་པ་དང་། སེལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དྲུག་གིས་བརྒྱན་པ་ལྟ་ཞིག་དྲི་ཡིས་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། སྨྲས་པ། ཧ་ཅང་མོད་འོད་མའི་རྩེ་མོའམ། སྨིག་མའི་རྩེ་མོ་ལ་རས་བལ་གྱི་འདབ་མ་འམ། བལ་གྱིས་དཀྲིས་ཏེ་གཉི་གའི་རྒྱབ་ཏུ་རེག་པར་བགྱིས་པ་དང་། དེ་དག་ལས་གང་རེག་ཏུ་མི་བཟོད་པ་དེ་ནི་ཕོ་ལགས་སོ། །ཕྱི་དེ་ཉིན་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ལས་རྒྱལ་པོ་མགུ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཚོང་པ་དག་ཅིག་ཙན་དན་གྱི་སྡོང་པོ་ཞིག་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པ་དེའི་མགོ་མཇུག་མ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཆུང་མ་ལ་དྲིས་པ་དང་། རྗེའི་སྲས་རྫིང་བུའི་ནང་དུ་བོར་དང་། རྩ་བ་གང་ལགས་པ་དེ་འོག་ཏུ་འབྱིང་ངོ་། །དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་སྐྱེད་པ་དང་། J01,Vo11,Po73B གཞན་ཡང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་
Chinese
，而且其他人也不会感到困惑，你的方法是从哪里来的？她回答说：这是萨迦的方法，她也完整地解释了。J01,Vo11,Po73A 然后国王和大臣们，以及其他的民众都感到惊讶，惊叹道：哎呀，木匠的女儿萨迦真是太聪明了！萨迦智慧超群，这样的名声传遍了整个国家。之后，北方的一个商人向国王献上了一对鹞鹰，说：这些神圣的鹞鹰是雌性的，但哪个是母亲，哪个是孩子，没有人知道。对此，国王和他的随从们都感到沮丧，于是像之前一样，向木匠的女儿萨迦询问。大臣说：哪个的羽毛粗糙，那就是母亲；哪个的羽毛柔软，那就是孩子。第二天，大臣按照这个方法说了，并说：这是神圣的萨迦的方法。国王对此再次感到惊讶。在另一个时候，一个耍蛇人带着两条蛇来了，说：其中一条是雄性，另一条是雌性，但哪个是雄性，哪个是雌性，没有人知道。之后，国王、大臣和侍从们都感到沮丧，于是像之前一样，大臣向萨迦询问，详细地说明了不知道哪个是雄性或雌性。然后，萨迦稍微笑了笑，说道：那些不明白这样事情的人，难道你也是大臣吗？或者是国王？要知道大臣是能够思考和辨别的，像这样具备六种完美品质的人，你用提问能知道什么呢？回答说：非常多。在光芒的顶端，或者芦苇的顶端，用棉花的边缘或者棉花缠绕，然后接触它们的背部，在那些接触中哪个无法忍受，那就是雄性。第二天，按照这个方法做了，国王非常高兴。之后，在另一个时候，从南方来的一些商人带来了一棵檀香树，但不知道它的头和尾。于是像之前一样，向妻子询问，王子的儿子啊，把它扔到池塘里，哪个是根，它就会沉到下面。国王对此感到高兴，J01,Vo11,Po73B 还有其他的民众
English
, and that other people would not be confused, where did your method come from? She replied: This is Saga's method, and she explained it completely. J01,Vo11,Po73A Then the king and ministers, and other people were surprised, exclaiming: Alas, the carpenter's daughter Saga is so clever! Saga is intelligent, and such a reputation spread throughout the country. After that, a merchant from the north presented a pair of female hawks to the king, saying: These sacred female hawks are females, but which is the mother and which is the child, no one knows. To this, the king and his entourage were frustrated, so as before, they asked the carpenter's daughter Saga. The minister said: Whichever has rough feathers, that is the mother; whichever has soft feathers, that is the child. The next day, the minister said according to this method, and said: This is the method of the sacred Saga. The king was again surprised by this. At another time, a snake charmer came with two snakes, saying: One of them is male, and the other is female, but which is male and which is female, no one knows. After that, the king, ministers, and attendants were frustrated, so as before, the minister asked Saga, explaining in detail that he did not know which was male or female. Then, Saga smiled slightly and said: Those who do not understand such things, are you also a minister? Or is it the king? You should know that a minister is able to think and discern, like someone with six perfect qualities, what can you know by asking? He replied: Very much. At the tip of the light, or the tip of the reed, wrap the edge of cotton or cotton around it, and then touch their backs, whichever is unbearable to touch, that is the male. The next day, it was done according to this method, and the king was very happy. After that, at another time, some merchants from the south brought a sandalwood tree, but did not know its head and tail. So as before, he asked his wife, Prince, throw it into the pond, whichever is the root, it will sink to the bottom. The king was pleased with this, J01,Vo11,Po73B and other people as well.