Tibetan
་བདག་དང་བདག་གིར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་དེར་བརྟགས་པས་རྟོག་པར་བལྟས་པའི་དབང་གིས་རྟོག་པའི་རྒྱུན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མེ་འབར་བ་རྣམས་ལ་བལྟས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་བརྒྱུད་པ་ལ་གྲངས་མེད་པས་སེམས་ཅན་འདི་ གཅིག་གིས་ཀྱང་མ་ལྟ་བུ་བྱས་པའི་གྲངས་མི་ཆོད་པས་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་གདོན་པའི་བསམ་པས་དང་པོར་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཡིད་ལ་བྱ།དེ་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀ་འདོད་པའི་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱ། དེ་ནས་ཆོས་ ཐམས་ཅད་སེམས་རླུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།སེམས་ལས་གཞན་པའི་དོན་མེད་པར་བསམས་ལ། རླུང་སེམས་ཙམ་ལ་ལྷའི་སྐུང་བསམ་པ་ནི་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དེ་ནས་སྔར་གྱི་བདེ་བ་དང་དྲན་པའི་ཐབས་ཀྱིས་སེམས་རླུང་ རྩ་དབུ་མར་བཅུག་ལ་སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་བ་དང་བཅས་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་ཞུགས་པར་བསམས་ལ་དེའི་ཚེ་དེའི་མཚན་ཉིད་འོད་གསལ་བ་སྣང་བ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ལ་ཤེས་རབ་ ཀྱི་མིག་གིས་བལྟ།དྲན་པས་མ་ཡེངས་པར་བལྟ། དད་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱས་ལ་བལྟ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་མེད་པར་བྱས་ལ་བལྟ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟས་པས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དེ་སྣང་བ་མེད་ པ་གསལ་བ་དང་བ་དག་པར་སྣང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ།།དྲན་པས་མ་ཡེངས་པར་བལྟ་བའི་དཔེ་ནི་ཡུངས་ཀར་བརྩེགས་པ་ལག་ཏུ་བསྐུར་བའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ། །དད་པས་ཡིད་ཆེས་པའི་དཔེ་ནི་གཞོན་ནུ་མས་འདོད་པ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ། །བརྩོན་པའི་དཔེ་ནི་ རྒྱལ་པོའི་སྒོ་སྲུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དཔེ་ནི་རླུང་མེད་པའི་མར་མེ་དང་འདྲ་བར་བལྟའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ངེས་པའི་དཔེ་ནི་སྔར་འདྲིས་པའི་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེ་འདི་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ནི་གཞུང་མངས་པའི་འཇིགས་པས་མ་བྲིས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་ཙམ་སེམས་གནས་པར་ ནུས་པ་དེ་སྲིད་དུ་གནས་ལ།དེ་ནས་དེའི་ངང་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ལྷའི་སྐུར་ལངས་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བསམས་ལ། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཐབས་ཤེས་རབ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་།
Chinese
观察到那些因为尚未证悟我与我所而执着于此，并因执着而导致相续中燃起痛苦之火的人们。由于无尽的生命轮回，众生之多，如同未曾被任何人看过一样，数量无法估量，为了救度遍布轮回中的一切众生，首先要生起慈爱与悲悯之心。然后，为了他们，要坚定渴望成就殊胜黑汝嘎果位的菩提心。之后，因为一切法皆是心风的显现，所以要认为除了心之外没有其他意义。将风心观想为本尊的身相，这是自我加持的世俗谛。然后，通过之前的快乐和忆念的方法，将心风融入中脉，修习与快乐相伴的大空性三摩地。之后，观想融入心的自性之中，那时，其特征就是光明，无有显现。如同虚空一般，用智慧之眼观看。以正念不散乱地观看。以信心确信地观看。以精进去除世俗之心而观看。以三摩地一心一意地观看，这样，心的自性光明，那无有显现，却清明澄澈的显现，依靠它，就会生起决定的智慧。以正念不散乱地观看的比喻，就像把芥子堆在手上的人一样。以信心确信的比喻，就像少女体验欲望一样。以精进的比喻，就像守护国王宫门一样。以三摩地的比喻，就像无风的灯火一样观看。以智慧的决定的比喻，就像见到以前认识却没认出的人一样。这些比喻的故事，因为害怕篇幅过长而没有写。就这样，尽你所能地安住于心，然后，从那种状态中，刹那间化现为如幻的本尊身相，并观想一切事物都如水月一般，远离增益和损减，只是显现的自性。以慈爱、悲悯和菩提心所推动的一切善法，都以如水月般远离增益和损减的方式圆满。
English
Having observed those who, without realizing the non-existence of self and what belongs to self, cling to it, and due to that clinging, the fire of suffering blazes in their continuum. Because of the countless cycles of rebirth, beings are so numerous that it's as if none have ever been seen by anyone, their number is immeasurable. In order to liberate all beings dwelling in samsara, first generate love and compassion in your mind. Then, for their sake, firmly establish the mind of enlightenment, aspiring to attain the state of glorious Heruka. After that, since all phenomena are manifestations of mind and wind, contemplate that there is no meaning apart from the mind. Thinking of the wind-mind as the deity's form is the self-blessing, the conventional truth. Then, through the method of previous bliss and mindfulness, draw the wind-mind into the central channel and meditate on the great emptiness samadhi accompanied by bliss. After that, contemplate merging into the nature of mind, at that time, its characteristic is luminosity, without appearance. Like the expanse of the sky, look with the eye of wisdom. Look with mindfulness, without distraction. Look with faith, believing with certainty. Look with diligence, eliminating worldly thoughts. Look with samadhi, in a one-pointed manner, so that the luminous nature of mind, that which is without appearance, yet clear and pure, appears, and relying on that, definite knowledge will arise. The example of looking with mindfulness, without distraction, is like a person carrying a pile of mustard seeds in their hand. The example of believing with faith is like a young woman experiencing desire. The example of diligence is like guarding the gate of a king's palace. The example of samadhi is to look like a flame in a windless place. The example of wisdom's certainty is like seeing someone you knew before but didn't recognize. The stories of these examples are not written due to fear of excessive length. Thus, abide in the mind for as long as you are able, and then, from that state, in an instant, arise as an illusory deity form, and contemplate all things as being like reflections in water, free from addition and subtraction, merely the nature of appearance. All virtuous deeds propelled by love, compassion, and the mind of enlightenment should be perfected in a way that is like reflections in water, free from addition and subtraction.
Tibetan
ཤེས་རབ་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པར་ལྟུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། ཐབས་མེད་ཤེས་རབ་བྲལ་བས་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལྟུང་། །ཞེས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཐབས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་འཕངས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར བྱེད་པའོ།།ཤེས་རབ་གང་ཞེ་ན་དེའི་ཞེན་པ་དང་སྤྲོས་པ་གཅོད་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐབས་དེ་མེད་ན་ཤེས་རབ་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་གཞན་ལས་ཀྱང་། ཐབས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འབྱེད་པའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་ གསུངས་སོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པར་འགྲོ་བས་དེའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གོམས་པའི་ཡིད་ནི་གར་མི་གནས། །འདི་དེ་ཉིད་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལམ། །ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ལྟ་བའི་ཡུལ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ ཅན་ནི་མཁའ་ལ་སྐྲ་མཐོང་སྨྲ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེས་བལྟ་བའི་ཡུལ་གཉིས་ཏེ་མེད་པ་དང་ཡོད་པའོ། །མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་སྟེ་མེད་པ་མཐོང་བ་དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པའོ། ། ཡོད་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ་རྟེན་འོད་གསལ་དང་། བརྟེན་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའོ། །འོད་གསལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་མཐོང་བས་དེའི་ཕྱིར། སྐྱེ་མེད་གནས་མེད་འགྲོ་ཀུན་ཡང་དག་པར། །ཞེས་བྱའོ། །ཟག་མེད ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེ་ན།སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་། ཆུ་ཟླ་ལྟར་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བ་སྣང་བ་ཙམ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། མིག་འཕྲུལ་ཇི་བཞིན་ངེས་པར་ཡོངས་སུ་སྣང་། །ཞེས་བྱའོ། །ད་ནི་ཞར་ལ་འོངས་ པའི་བརྟགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དགག་པའི་ཕྱིར།བརྟགས་པའི་སྤྲོས་པས་བསྐྱེད་ལ་མ་ཆགས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བརྟགས་པའི་སྤྲོས་པ་ནི་ཐིག་ལེ་དང་ཕྲ་མོ་ལ་སོགས་པོའོ། །མ་ཆགས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་གནས་པ་ཕྲ་མོ་ཡོད་ཀྱང་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་ བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་པས་དགག་པའོ།།དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་འཁོར་གཅོད་པའི་ལམ་མ་ཡིན་པས་འཁོར་བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་ནི། སྣ་ཚོགས་རྣམ་རྟོག་ལས་གཞན་
Chinese
以无分别的智慧，应当圆满一切善法，若不如此，则会堕入声闻等道。因此，经中说：无方便，离智慧，则堕声闻道。那么，什么是方便呢？即以菩提心摄持，圆满一切善法，成熟一切众生，清净一切佛土。什么是智慧呢？即断除对它们的执着和戏论。因此，若无此方便，则智慧不会生起。同样，在其他大乘经中也广说：方便能摄集一切善法，智慧能辨别它们。如此的瑜伽士不住于二边而行，因此说：自性串习之心，何处亦不住，此即无上菩提道。现在，为了显示以智慧之眼所见的另一境界，说：如患翳眼者，见虚空中有毛发。等等，以其所见之境有二，即无和有。见无，是指见此岸的智慧和无余所知，即见无，譬如患翳眼者见毛发等。见有的自性有二，即依处光明和所依无漏功德。如何见光明呢？即见无生无相，因此说：无生无住，一切众生皆清净。如何见无漏功德呢？即如幻术、梦境、眼花、水月般，远离增益和损减，仅是显现，仅是体验，而自然得见。因此说：如幻术般，定能完全显现。现在，为了顺便驳斥随之而来的分别瑜伽，说：不要执着于分别的戏论所生之物。所谓分别的戏论，是指明点和细微等。所谓不执着，是指虽然依靠它而有细微的心住，但因不具足道的特征，所以不是菩提道，因此要驳斥。它不是断除轮回迷乱之轮的道，因此显示为轮回之因，即：不同种类的分别念之外。
English
With wisdom free from differentiation, one should perfect all virtuous dharmas; if not, one will fall into the path of the Shravakas, etc. Therefore, it is said in the sutra: Without skillful means, devoid of wisdom, one falls into the path of the Shravakas. So, what are skillful means? It is to perfect all virtuous dharmas, to ripen all sentient beings, and to purify all Buddha-fields, propelled by the mind of enlightenment. What is wisdom? It is to cut off attachment and elaboration to them. Therefore, if there are no skillful means, then wisdom will not arise. Similarly, in other Mahayana sutras, it is extensively taught: Skillful means gather all virtuous dharmas, and wisdom distinguishes them. Such a yogi does not abide in either extreme but walks on, therefore it is said: The mind accustomed to its own nature does not abide anywhere; this itself is the unsurpassed path to enlightenment. Now, in order to show another object seen by the eye of wisdom, it is said: Like someone with cataracts who says they see hairs in the sky. And so on, the object seen by that is twofold: non-existence and existence. Seeing non-existence is the wisdom that sees this shore and all that is knowable without remainder, that is, seeing non-existence is like someone with cataracts seeing hairs, and so on. Seeing the nature of existence is twofold: the basis, clear light, and the dependent, seeing the qualities of uncontaminated virtues. How does one see clear light? It is seeing without birth and without characteristics, therefore it is said: Without birth, without abiding, all beings are perfectly pure. How does one see the qualities of uncontaminated virtues? Like illusion, dream, optical illusion, and moon in water, free from exaggeration and denigration, merely appearing, merely experiencing, one sees naturally. Therefore it is said: Like an optical illusion, it will definitely appear completely. Now, in order to incidentally refute the yoga of analysis that has come along, it is said: Do not be attached to what is produced by the elaboration of analysis. The elaboration of analysis refers to bindus and subtle things, and so on. Non-attachment means that although there is a subtle mind abiding relying on it, it is not the path to enlightenment because it does not possess the characteristics of the path, therefore it is to be refuted. It is not the path that cuts the wheel of samsaric delusion, therefore it is shown as the cause of samsara, that is: other than various kinds of conceptual thoughts.