Tibetan
ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དད་བརྩོན་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་ན། རྒྱུ་དེ་དག་རེ་རེ་ཡང་དཀོན་པའི་ཚུལ་བསམ་མོ། །གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། རིགས་དྲུག་གི་ལུས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་པས་ནི། ཤིང་རྟའི་འཕང་ལོའི་ཁ་རྒྱ་ཙམ་གྱི་བར་སྣང་སྟོང་པ་ན། རྣམ་ཤེས་འཁྱམ་པོ་ཡོད་པ་མང་བར་གསུངས། མདོ་ལས། ཁབ་རྩེའི་ཏིལ་བཞིན་མི་ལུས་ཐོབ་དཀའ་ཡང་། །སེམས་ཅན་གྲངས་ལ་མ་དཔྱད་འདི་མི་ཤེས། །གསུངས་སོ། །ལུང་ལས། དུད་འགྲོ་ནི་ཕྱིའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆང་གི་སྦང་མ་ཙམ་ཡོད། ཡི་དྭགས་ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག་འཚུབ་པ་ཙམ་ཡོད། དམྱལ་བ་ནི་ས་ཆེན་པོ་འདིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་ཙམ་ཡོད་གསུངས་སོ། །ཡང་ མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དམྱལ་བ་ན་ཅི་ཙམ་ཡོད། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལ་ཅི་ཙམ་ཡོད། ལྷ་མི་གཉིས་པོ་ལ་ཅི་ཙམ་ཡོད། ཅེས་ཞུས་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དམྱལ་བ་ནི་ས་གཞིའི་རྡུལ་ཙམ་ཡོད། ཡི་དྭགས་ནི་བྱེ་མའི་གྲངས་ཙམ་ཡོད། དུད་འགྲོ་ནི་ཆང་གི་སྦང་མ་ཙམ་ཡོད། ལྷ་མ་ཡིན་ནི་ཁ་བ་བུ་ཡུག་ཙམ་ཡོད། ལྷ་མི་གཉིས་ནི་སེན་མོའི་སྟེང་དུ་རྡུལ་ཆགས་པ་ཙམ་ཡོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་ནི་ས་ཆེན་པོའི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཙམ་མོ། །བདེ་འགྲོ་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེས་པ་ནི་སེན་མོའི་སྟེང་གི་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཙམ་མོ། །ཞེས་དང་། དཔེར་ན་ནས་ཕུང་ཆེན་པོའི་རྩ་བ་ནི། ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པའི་གྲངས། སྐྱེད་པ་ནི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་དུ་སྐྱེས་པའི་གྲངས། རྩེ་མོ་ནི་མིར་སྐྱེས་པའི་གྲངས་ཏེ། དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་རྙེད་དཀའ་བར་གསུངས་སོ། །དཔེའི་སྒོ་ནས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས། །རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེང་གཉའ་ ཤིང་གི །བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར། །མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀའ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གང་ནས་གསུང་ན་ཡང་དག་པའི་ལུང་ལས་ཏེ། །ཇི་སྐད་དུ་ས་ཆེན་པོ་འདི་ཆུ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེར་མིས་ཤིང་བུ་ག་གཅིག་པ་བོར་བ་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཞི་ཆར་འཕྱོའོ། །དེ་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཐུབ་པ་ཞིག །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བཤེས་སྤྲིངས་ལས། རྒྱ་མཚོ་ནང་ན་གཉའ་ཤིང་བུ་ག་དང་། །རུས་སྦལ་ཕྲད་པ་བས་ཀྱང་དུད་འགྲོ་ལས། །མི་ཉིད་ཆེས་ཐོབ་དཀའ་བས་མི་དབང་གིས། །དམ་ཆོས་སྤྱོད་པས་དེ་འབྲས་མཆིས་པར་མཛོད། །མྱ་ངན་འདས་མདོ་ལས། མི་ཡི་ལུས་ཐོབ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་དང་འཕྲད་པར་དཀའ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་། །རུས་སྦལ་ལོང་བ་བྱུང་བ་དེ། །ཤིང་གི་བུ་གར་མགོ་ཆུད་བཞིན། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དེ་བས་དཀའ། །ཞེས་གསུངས། དད་སྐྱེས་སྒྲོན་མ་ལས། མི་ཡི་ལུས་འདི་ཐོབ་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །རྔ་སིལ་ངོས་ན་སྲན་མ་གཏོར་ན་ཆགས་དཀའ་གཅིག་ཆགས་སྲིད། །གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ས་ལ་ལྟུང་ནས་ འགྲོ་བ་ལྟར། །མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་སེམས་ཅན་གྲངས་ལ་ལྟོས། །གསུངས་སོ། །མདོ་གཞན་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅུང་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཁབ་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་ཕྱར་ནས་ཡུངས་ཀར་སྤར་མོ་གང་གཏོར་ན། ཁབ་མིག་ཏུ་ཡུངས་ཀར་ཆགས་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན། གྱང་ལོག་ན་སྲན་མ་སྤར་གང་གཏོར་ན་སྲན་མ་ཆགས་པ་སྲིད་པ་ཙམ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་ཙམ་མོ། །གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དཀའ་བའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི། ཆུད་མ་ཟོས་པར་སྙིང་པོ་ཞིག་ལོན་དགོས་ཏེ། །མདོ་ལས། མི་ལུས་རིན་ཆེན་ཐོབ་པའི་དུས་འདིར་སྨྲ་བསམ་དབང་དང་ལྡན། །གཞན་དག་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་མི་ཁོམ་ལོག་པས་གཡེངས། །སྨྲ་བསམ་དབང་དང་ལྡན་པའི་དུས་འདི་ལ། །འཁོར་བ་རྩད་ནས་གཅོད་དམ་འཁོར་བ་སྤེལ་བ་གཉིས། །རང་དབང་རང་གིས་བྱེད་པ་ད་ལྟ་འདི་ཉིད་ཡིན། །གསུངས་སོ། །དཀོན་བརྩེགས་ལས། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་འབྱོན་པ་བརྒྱ་ལམ་ཞིག །མིར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་སྟེ། །གྲོགས་པོ་གང་དག་དད་ལྡན་ཆོས་ཉན་པ། །འདི་འདྲ་བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་རྙེད་པར་དཀའ། ། བསྐལ་པ་བརྒྱར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་བའི། །ཐུབ་པ་བྱོན་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་ཡོད་མཛོད། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་དེ་བཞིན་དད་པ་བསྐྱེད། །ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པའི་ངན་འགྲོར་མ་འགྲོ་ཞིག །གསུངས་སོ། །མདོ་ལས། མིར་གྱུར་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་དཀོན་ནོ། །འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ནི་དཀོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི་དལ་བ་འདི་དོན་མེད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །མི་ཁོམ་པར་གྱུར་ནས་ཕྱིས་གསོ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏ་རེ། གསུངས་སོ། །དལ་འབྱོར་ཐོབ་ནས་སྡིག་བྱེད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྣོད་རིན་ཆེན་པོས་བརྒྱན་པ་དེས། ཁྱི་ལུད་ཕྱགས་པའི་ཕྱགས་མ་བྱས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིངས་ལས། གང་ཞིག་གསེར་སྣོད་རིན་ཆེན་སྤྲུས་པ་ཡིས། །མི་གཙང་ཕྱགས་པར་བྱེད་པ་དེ་བས་ནི། །གང་ཞིག་མི་རུ་སྐྱེས་ནས་སྡིག་པའི་ལས། །བྱེད་པ་དེ་ནི་ཆེས་རབ་བླུན་པ་ལགས། །གསུངས་སོ།
Chinese
如果需要以完全清净的戒律和无限的信心、精进等来成就，那么想想这些因素每一个都是稀有的。从数量的角度来说难以获得的是，所有获得六道之身的有情众生，在马车轮毂大小的虚空中，据说有很多漂泊的意识。经中说：如针尖上的芝麻般人身难得，不观察有情数量，人们不明白这个道理。经文中说：畜生就像外海中的酒糟，饿鬼就像暴风雪，地狱就像这个大地的微尘数量一样多。又，经中说：世尊，舍利子请问，世尊，地狱有多少？饿鬼、畜生、非天有多少？天人和人有多少？世尊回答说：舍利子，地狱就像大地的微尘一样多，饿鬼就像沙子的数量一样多，畜生就像酒糟一样多，非天就像暴风雪一样多，天人和人就像指甲上的灰尘一样多。这样说。生于三恶道就像大地的微尘数量一样多，生于善道天和人就像指甲上的灰尘数量一样多。比如，一大堆青稞的根部是生于三恶道的数量，中间是生于天和非天的数量，顶端是生于人的数量，因此，闲暇圆满的人身更加难以获得。从比喻的角度来说难以获得的是，在《入菩萨行论》中也说：因此，世尊说：如盲龟颈入轭木孔，人身极难得。就像这样。从何处说呢？从正确的经文中说，如大地变成一片水，有人丢了一个独木舟，风把它吹向四面八方。在那里面，有一只瞎了眼的乌龟，活了几千年。等等。在《亲友书》中说：大海之中轭木孔，盲龟相遇更难得，畜生之中得人身，人王您应行正法。
English
If it is necessary to accomplish with completely pure discipline and infinite faith, diligence, etc., then think about how rare each of these factors is. From the perspective of numbers, what is difficult to obtain is that all sentient beings who have obtained the body of the six realms, in the empty space the size of a chariot wheel hub, it is said that there are many wandering consciousnesses. The Sutra says: Like a sesame seed on the tip of a needle, it is difficult to obtain a human body, but people do not understand this principle without observing the number of sentient beings. The scriptures say: Animals are like the lees of wine in the outer sea, hungry ghosts are like blizzards, and hells are as numerous as the dust of this great earth. Again, the Sutra says: World Honored One, Shariputra asked, World Honored One, how many are there in hell? How many are there of hungry ghosts, animals, and asuras? How many are there of gods and humans? The World Honored One replied: Shariputra, hells are as numerous as the dust of the earth, hungry ghosts are as numerous as the grains of sand, animals are as numerous as the lees of wine, asuras are as numerous as blizzards, and gods and humans are as numerous as the dust on fingernails. So it is said. Being born in the three lower realms is as numerous as the dust of the great earth, and being born in the good realms of gods and humans is as numerous as the dust on fingernails. For example, the root of a large pile of barley is the number of those born in the three lower realms, the middle is the number of those born in the heavens and asuras, and the top is the number of those born as humans. Therefore, a human body with leisure and endowment is even more difficult to obtain. From the perspective of analogy, what is difficult to obtain is also said in the Bodhisattvacharyavatara: Therefore, the World Honored One said: Like a blind turtle's neck entering a yoke hole, a human body is extremely difficult to obtain. Like this. From where is it said? From the correct scriptures, such as when the great earth becomes a single expanse of water, someone loses a single-holed wooden yoke, and the wind blows it in all directions. In that, there is a blind turtle that has lived for thousands of years. And so on. In the Letter to a Friend, it says: In the ocean, the yoke hole, the blind turtle meeting is even more difficult, among animals obtaining a human body, King, you should practice the sacred Dharma.
Chinese
行持令其具成果。涅槃经中说：获得人身极为难，佛陀出世相遇难，犹如大海之中央，盲龟适逢于漂木，颈入木孔般稀有，佛陀出世更难得。如是说。信心灯中说：此人身获得极为难，锣钹面上撒豆难着一，余者皆如堕地般，人身难得观有情数。如是说。另经中，世尊对尊者祥乐说：将针眼朝向天空，撒一把芥子，芥子入针眼，尚有可能，墙上撒一把豆，豆子粘在墙上，尚有可能，如是获得人身，亦仅为可能。如是说。如是难得之珍贵人身，莫虚度，须取其精华。经中说：得此珍贵人身之时，具说思之能力，无论投生何处，皆因无暇而散乱。具说思之能力之时，断轮回或增轮回二者，自主自为即是现在。如是说。《宝积经》中说：佛陀出世百中稀，转生为人亦极难，友伴之中具信心，听闻佛法如是者，百千劫中亦难得。 百千劫中亦难得，胜者出世汝当令其有意义，于佛陀之教法生起信心，莫堕入极怖之恶趣。如是说。经中说：转生为人实稀有，暇满具足实稀有，脱离轮回实稀有，如是故，莫令此暇满无意义，若成无暇，后将无法弥补。如是说。获得暇满后造罪业，如以黄金宝饰之器皿，扫拭狗粪之扫帚般。亲友书云：何人以黄金宝饰之器，扫拭不净之物，较之彼，何人转生为人后，造作罪业，此人尤为愚痴。
English
May your actions bring fruitful results. The Nirvana Sutra says: It is extremely difficult to obtain a human body, and it is difficult to encounter the appearance of a Buddha. Just as in the middle of a great ocean, a blind turtle happens to encounter a piece of driftwood, and its neck fits into the hole in the wood, it is even more difficult for a Buddha to appear. So it is said. The Lamp of Faith says: It is extremely difficult to obtain this human body. If you scatter peas on the surface of a cymbal, it is difficult for even one to stick. All the others fall to the ground. Considering the number of sentient beings, it is difficult to obtain a human body. So it is said. In another sutra, the Blessed One said to the Venerable Chungawa: If you hold the eye of a needle towards the sky and scatter a handful of mustard seeds, it is only possible that a mustard seed will fall into the eye of the needle. If you scatter a handful of peas against a wall, it is only possible that a pea will stick to the wall. Similarly, it is only possible to obtain a human body. So it is said. Therefore, this precious human body, which is so difficult to obtain, should not be wasted, but its essence should be realized. The sutra says: At this time when you have obtained a precious human body, you have the power to speak and think. Wherever others are born, they are distracted by being without leisure. At this time when you have the power to speak and think, either cut off samsara at its root or increase samsara. It is up to you to do as you please, and that is now. So it is said. The Ratnakuta Sutra says: The appearance of a Buddha in the world is rare, and it is also very difficult to be born as a human being. Among friends, those who have faith and listen to the Dharma are difficult to find even in hundreds of kalpas. It is very difficult to find even in hundreds of kalpas. Make this appearance of the Victorious One meaningful. Generate faith in the Buddha's teachings, and do not go to the terrifying lower realms. So it is said. The sutra says: It is rare to be born as a human being. It is rare to have leisure and endowments. It is rare to be liberated from samsara. Therefore, do not let this leisure be meaningless. If you become without leisure, it will be impossible to remedy it later. So it is said. To commit sins after obtaining leisure and endowments is like using a golden vessel adorned with jewels as a broom to sweep up dog feces. The Letter to a Friend says: Whoever uses a golden vessel adorned with jewels to sweep up impure things, compared to that, whoever is born as a human being and then commits sins is the most foolish.