Tibetan
།དེ་མ་ཐོབ་ན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱང་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རིན་ཆེན་སེམས་ནི་རྣམ་གྲོལ་ལས། །ལྷ་རྣམས་བསྒྲུབ་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་མཐོང་བས་ནི་བྱང་ ཆུབ་སྟེ། །ཞེས་གསུངས། མདོར་ན་སེམས་སྟོང་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་འདི་མ་རྟོགས་ན། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་འབུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་པ་སྦྱང་ཡང་འཁོར་བ་ནས་ཐར་མི་སྲིད་པ་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ནས་གསུངས་པས། དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྲོག་རྩ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། གཞུང་ལས་སེམས་དེ་གའི་ངོ་བོར་བལྟས་པས་གཞི་མེད་དུ་རྩལ་གྱིས་ཡལ་འགྲོ་བ་དེ་མཐུད་ནས་སྐྱོང་བ་ལ་ངོར་ལྟ་དང་། གང་ཤར་གྱི་ཉམས་སྐྱོང་བ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་པས། ཞེས་གསུངས། དེ་ལ་དུས་རྒྱུན་ཏུ་སེམས་མ་བཅོས་པར་རང་ལུགས་སུ་ལྷོད་དེ་ཀློད་ལ་མ་ཡེངས་ཙམ་དུ་ངོ་བོ་ལྟའོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་གར་ཡང་མི་འཕྲོ་བར་གནས་པ་དེ་ཞི་གནས། དེའི་ངོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ངང་ལ་སྟོང་སང་ངེ་བ་འདྲ་བ། ངག་ཏུ་བརྗོད་མ་ཤེས་ཀྱང་ཡིད་ཡུལ་དུ་མྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་མེད་དེ་རོ་གཅིག་པ་དེ་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐྱོང་ལུགས་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལས། རབ་གང་ཤར་ལ་ དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་མ་ཡེང་ཙམ་དུ་སྐྱོང་བས་ཆུ་དང་རླབས་བཞིན་རང་གྲོལ་དུ་འགྲོ། འབྲིང་དྲན་རྟོག་ནམ་ཤར་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ཅེར་གྱིས་བལྟས་པས་རང་ཞིར་འགྲོ། ཐ་མ་དྲན་རྟོག་རེ་སྐྱེས་ཙ་ན་དེའི་བྱུང་གནས་སོགས་རྩད་བཅད་པས་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་རྟོགས་ཙམ་ན། སྨྱུག་མའི་ནགས་ཚལ་ནས་སྨྱུག་མ་གཅིག་བཅད་ནས་ནང་སྙིང་པོ་མེད་པར་སྟོང་པར་མཐོང་ཙམ་ན་སྨྱུག་གི་ནགས་ཚལ་ཐམས་ཅད་དེ་དང་འདྲ་བར་གོ་བ་ལྟར། རྣམ་རྟོག་གཅིག་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་ནས། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ་མ་ཡེངས་ཙམ་དུ་བསྐྱང་ངོ་། །དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས། དྲན་རྟོག་ལ་གཅེར་གྱིས་ལྟ་བ་རང་སེམས་མ་བུ་འཕྲོད་པའི་གནད་ཡིན། སེམས་ལྷོད་ཀྱི་ཀློད་ནས་རིག་པ་རྟེན་མེད་དུ་ཅེན་ནེ་འཇོག་པ་བཞག་ཐབས་ཀྱི་གནད་ཡིན། ཡེངས་སུ་མི་འཇུག་པར་ཡང་ཡངསེམས་ལ་ལྟ་བ་གསལ་འདེབས་ཀྱི་གནད་ཡིན། ཅེས་དང་། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་ཤྲིས། རབ་ཅིར་སྣང་རང་སར་བཞག་པ། འབྲིང་གང་ཤར་ངོ་ཡི་བཟུང་བ། ཐ་མ་འགྱུ་བའི་རྩད་གཅོད་ཅིང་དྲན་རྟོག་རང་ཡལ་དུ་བཏང་ངོ་། །ཞེས་ གསུངས་སོ། །ཇོ་བོ་གསེར་གླིང་པས། རྒྱངས་ཀྱིས་སྐྱུར་ལ་ལྷོད་ཀྱིས་ཀློད། །ཤིགས་ཀྱི་ཤིག་ལ་འབོལ་ལེ་ཞོག །ཅེས་དང་། ཇོ་བོ་ཨ་ཏི་ཤས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་བཞག །སེམས་རང་སར་བཞག །སེམས་ཀློད་ལ་བཞག །སེམས་རང་གར་བཞག་།སེམས་ལྷུག་པར་བཞག །ཅེས་གསུངས། ས་ཆེན་ཀུན་དགའ་སྙིང་པོས། གཉིས་མེད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ། །རྟོག་པའི་དུས་ཀྱང་མི་གདའ་ན། །རྔ་མོང་བུ་དང་འཕྲད་པ་ལྟར། །སེམས་ངོ་ཤེས་ན་རྟོག་པ་ལགས། ་།ཞེས་དང་། ས་སྐྱ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས། སོ་མ་ལྷུག་པ་རངོ་ཐང་ལ་མ་བཅོས་པར་བཞག །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། པཎྜི་ཏ་ཤཱཀྱ་ཤྲཱིས། ཅིར་སྣང་རང་སར་བཞག་ན་བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན། །གང་ཤར་ངོ་ཡིས་བཟུང་ན་རིག་པ་རང་སར་གྲོལ། །འགྱུ་བའི་རྩད་རྗེས་བཅད་ན་དྲན་རྟོག་དབྱིངས་སུ་ཡལ། །འདི་གསུམ་རང་སེམས་གནས་ལུགས་ཡིན་པས་དངོས་གཞིར་བསྒོམ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྒོམ་མོ། །ཡང་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་རིན་པོ་ཆེས་བཞག་ཐབས་འདི་ལ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པས་རྣམ་པ་ དགུར་གསུངས་ཏེ། སོ་མར་བཞག །ལྷུག་པར་བཞག །རང་གར་བཞག །འདི་ག་ལྟར་བཞག །མ་བཅོས་པར་བཞག །གཟའ་གཏད་མེད་པར་བཞག །ཨ་ཕྱ་དེ་བཞག །རང་ཐང་དུ་བཞག །རྩོལ་བ་མེད་པར་བཞག །ཅེས་རྣམ་གྲངས་དགུར་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྒྱལ་བ་ཨོ་རྒྱན་པས་བཀྲོལ་བ་ནི། དེ་ཡང་སོ་མར་བཞག་བྱ་བ་དེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་རང་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་པའི་གདེང་ལ་བཅས་བཅོས་མི་དགོས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པས་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་སོ་མར་བཞག །དེ་ཡང་བློས་བྱས་ནས་འཇོག་པ་མིན། ཁོ་རང་མ་བཅོས་པར་སོ་མར་བཞག །བཅོས་པ་གང་ཡིན་ནའང་སྤྲོ་ནའང་བཅོས་པ་ཡིན། བསྡུས་ནས་སྒོམ་ནའང་བཅོས་པ་ཡིན། བལྟས་ནའང་བཅོས་པ་ཡིན། བྱར་མེད་རང་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད་ནས་གཉིས་འཛིན་གྱི་བློ་མི་ཡོང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷུག་པར་བཞག་བྱ་བ་དེ་གང་ཤར་ལ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་སོག་མའི་ཐག་པ་བཅད་ལྟར་ལྷུགས་སེ་འཇོག་པའོ། །རང་གར་བཞག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་རྟོག་པ་གཅིག་ཏོལ་གྱིས་སྐྱེས་ན་གང་སྐྱེས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ལ་གཞི་རྩ་མེད་པས་རྟོག་ པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བཅུག་ནས་འགེགས་ཀྱང་མི་འགེགས་སྤང་ཡང་མི་སྤང་། ཞེན་ཀྱང་མི་ཞེན། བློས་བཟོ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པར་རང་བཞིན་དུ་འཇོག་པའོ། །འདི་ག་ལྟར་བཞག་པ་ནི། དེ་ལས་འགོག་པ་བཞིན། སྐྱོང་བ་བཞིན། གཉེན་པོར་གཏོང་བ་བཞིན། གང་བྱས་ཀྱང་དེ་རང
Chinese
如果不能获得它，那么两个色身也不会显现给所化众生。如是说。龙树菩萨的《赞颂心之金刚》中说：珍重心识从解脱，诸天不成可修成，见心即是菩提道。如是说。总之，如果不领悟心性空性大手印的意义，即使在无数亿劫中积累资粮、净化业障，也不可能从轮回中解脱，这是所有经续和窍诀中都说到的。因此，应当明白它是所有殊胜佛法的命脉。像这样确定无疑的见解，通过修习来体验的方法是：经文中说，观察心本身的自性，它会像无根之木一样自然消失，持续修持这种状态就是所谓的“观自性”和“修持任何显现”。如是说。对此，平时要让心自然放松，不要矫揉造作，在不散乱的状态下观其自性。这时，心不向任何方向散乱而安住的状态就是止。观察它的自性，在没有任何实体的状态中，有一种空荡荡的感觉，虽然无法用语言表达，但似乎可以在心中体验到，这就是胜观。这两者无二无别，融为一体，就是止观双运。修持的方法有上、中、下三种。上等是对于任何显现都不作扬弃，在不散乱的状态中修持，就像水和波浪一样自然解脱。中等是当念头和妄想生起时，直接观察它的自性，它会自然平息。下等是当念头和妄想一生起，就追查它的来源等，当认识到它是无根无基时，就像从竹林中砍断一根竹子，看到里面空无一物一样，从而明白所有的竹林都是如此。同样，当认识到一个念头没有自性时，就明白所有的念头都是一样的，然后就在不散乱的状态中修持。达波仁波切说：直视念头是自心母子相会的要诀。放松身心，让觉性无所依凭地坦然安住，是安住的方法的要诀。不让心散乱，反复观察心，是明晰觉性的要诀。如是说。班禅释迦室利说：上等是将任何显现都安住在本位，中等是抓住任何生起的念头的自性，下等是
English
If that is not attained, then even the two form bodies will not appear to those to be tamed. It is said. In the Praise to the Vajra of Mind by Nagarjuna, it says: Precious mind is from liberation, The gods cannot be accomplished, Seeing the mind is enlightenment. It is said. In short, if this meaning of the emptiness of mind, the great seal, is not realized, even if one accumulates merit and purifies obscurations for countless millions of eons, it is impossible to be liberated from samsara, as is said in all the sutras, tantras, and instructions. Therefore, one should know that it is the lifeblood of all the sacred Dharma. The way to experience that decisive view through meditation is: As it says in the texts, by looking at the essence of the mind itself, it vanishes effortlessly without a basis, and continuing to cultivate that is called looking at the essence, and it is known as cultivating whatever arises. It is said. Therefore, one should always let the mind relax naturally without artificiality, and look at its essence without distraction. At that time, the state where the mind does not wander anywhere and remains is calm abiding. By looking at its essence, in a state where nothing is established, there is a feeling of emptiness, which cannot be expressed in words, but seems to be experienced in the mind, that is insight. These two are inseparable and of one taste, that is the union of calm abiding and insight. Among the three ways of cultivating it, superior, middling, and inferior, the superior is to cultivate whatever arises without acceptance or rejection, without distraction, so that it is naturally liberated like water and waves. The middling is to look directly at the essence of whatever thoughts and concepts arise, so that they naturally subside. The inferior is that as soon as a thought or concept arises, one investigates its source, etc., and as soon as one realizes that it is without basis or root, it is like cutting a bamboo from a bamboo forest and seeing that it is empty without essence, and understanding that all the bamboo forests are the same. Similarly, when one realizes that one thought has no self-nature, one knows that all thoughts are the same, and then one cultivates without distraction. Dagpo Rinpoche said: Looking directly at thoughts is the key to the meeting of the mother and child of one's own mind. Relaxing the mind and letting awareness rest openly without support is the key to the method of resting. Not allowing distraction and repeatedly looking at the mind is the key to clarifying awareness. It is said. Panchen Shakya Shri said: The superior is to leave whatever appears in its own place, the middling is to grasp the essence of whatever arises, the inferior is to
Chinese
的根源，并将忆念分别念放任自消。”这样说。金洲大师说：“远远地抛弃，松弛地放松。猛烈地击打，轻柔地安住。”这样说。觉窝阿底峡说：“将一切法都认知为自己的心，安住在心的状态中。心安住在自己的位置。心放松地安住。心自然地安住。心舒畅地安住。”这样说。萨钦根嘎宁波说：“在无二大手印中，连分别念的时刻也没有，如同与野骆驼相遇一样，认识心性就是分别念。”这样说。萨迦扎巴坚赞说：“自然放松，不加矫饰地安住。”这样说。班智达释迦师利说：“任何显现都安住在本位，就是无为任运成就。任何生起都以觉性持之，觉性就在本位解脱。斩断流动的根源，忆念分别念就在法界中消失。这三者是自心本性，因此作为正行修持。”如是修持。又，无等达波仁波切说，对于这种安住的方法，具德竹巴说了九种方式，即：自然安住。放松安住。自然而然安住。如何安住。不加矫饰安住。无有执著安住。如是安住。安住于自性。无有造作安住。这样说了九种名称。其意义由嘉瓦邬金巴解释说：所谓自然安住，就是这样，对于显现的这一切，确信这是自己的心，不需要任何调整和改造，因为心性本身就是法身，所以任何显现都自然安住。而且，这不是通过意识来安住，而是它自己不加改造地自然安住。任何改造都是改造，无论是扩展还是收缩来修持，都是改造，无论是观看还是不观看，都是改造，确信无所作为就是自心，这样就不会产生二取之念。所谓放松安住，就是对于任何生起都不作扬弃和取舍，如同斩断了草绳一样，松弛地安住。所谓自然而然安住，就是，从那样的状态中，如果突然生起一个分别念，那么任何生起的分别念都没有根基，因此让那个分别念生起，既不阻止也不抛弃，既不执著也不厌恶，不做任何意识上的造作，而是自然而然地安住。所谓如何安住，就是，如同从中阻止一样，如同从中守护一样，如同从中施以对治一样，无论做什么都是自
English
of its root and let memories and thoughts dissolve on their own.” So it was said. Jowo Serlingpa said, “Throw it far away, relax and loosen it. Strike it sharply, rest it gently.” So it was said. Jowo Atisha said, “Recognize all dharmas as your own mind and rest in the state of mind. Rest the mind in its own place. Rest the mind loosely. Rest the mind naturally. Rest the mind comfortably.” So it was said. Sachen Kunga Nyingpo said, “In the non-dual Mahamudra, there is not even a moment of thought. Like meeting a wild camel calf, recognizing the nature of mind is thought.” So it was said. Sakya Drakpa Gyaltsen said, “Rest naturally and loosely, without artificiality.” So it was said. Pandit Shakya Shri said, “If whatever appears is left in its own place, it is effortless spontaneous accomplishment. If whatever arises is held by awareness, awareness is liberated in its own place. If the root of movement is cut, memories and thoughts dissolve into space. These three are the nature of one's own mind, so meditate on them as the main practice.” Meditate in this way. Furthermore, the incomparable Dagpo Rinpoche said that for this method of resting, the glorious Drukpa spoke of nine aspects: Rest naturally. Rest loosely. Rest spontaneously. How to rest. Rest without artificiality. Rest without grasping. Rest like that. Rest in its own state. Rest without effort. Thus, he spoke of nine aspects. The meaning of this was explained by Gyalwa Orgyenpa: That is, resting naturally means that, like this, for all that appears, be certain that it is your own mind, without needing any adjustment or modification, because the nature of mind itself is the Dharmakaya, so whatever appears, rest naturally. Moreover, this is not resting through the mind, but resting naturally without modification. Any modification is modification, whether it is expanding or contracting to practice, it is modification, whether it is watching or not watching, it is modification, be certain that non-action is your own mind, so that the thought of dualistic grasping will not arise. Resting loosely means that for whatever arises, there is no rejection or acceptance, like cutting a grass rope, rest loosely. Resting spontaneously means that, from that state, if a thought suddenly arises, then any thought that arises has no basis, so let that thought arise, neither blocking nor abandoning it, neither clinging nor disliking it, without making any mental fabrication, but resting naturally. How to rest means that, like preventing from within, like protecting from within, like applying an antidote from within, whatever is done is