Tibetan
་ཡོད་པས་སྡུག་པར་ཡིད་ལ་བྱས་ན་ཡུལ་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་སྲེད་ན་མ་ཆགས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐྱོན་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་པས་དེ་མི་འགྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །(རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་དང་ཟིལ་གནོན་ལ་སོགས་བ་བསྐྱེད་དེ། ཉོན་མོངས་ཐག་སྲིང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྙོམས་འཇུག་ལ་དབང་འབྱོར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དབང་ནས་ས་ལ་སོགས་པ་གསེར་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བ་དགདངོས་པོ་བརྟན་པ་དུས་འདི་སྲིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པ་ལྟར་འགྲུབ་པས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་དང་། ཚེ་གཏོང་འཇོག་དང་། རྡུལ་ཕྲན་དུ་རི་རབ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་ལ། གཉིས་ཀས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་མེད་དང་སྨོན་ནས་ཤེས་དང་ཡང་དག་རིག་བཞི་ལ་སོགས་དང་འཕགས་པའི་རྗུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །)གཟུགས་མེད་པའི་མཉམ་གཞག་དགེ་བ་དག་པ་པ་དང་ཟག་མེད་རྣམས་ཁོ་ན་རྣམ་ཐར་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་འཆི་བའི་སྲིད་པའི་སེམས་ལྟ་བུའང་མ་ཡིན་ནོ། །(འདི་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སོ། །) ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་དེ་དག་ན་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ལ་བསམས་ནས་འཆི་བའི་སེམས་ལས་གཞན་པའི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་ན་ནི་གཟུགས་མེད་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ནི་འཆི་བའི་སྲིད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞིར་མ་ཟད་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་ཐར་ཀྱི་མིང་ཐོབ་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ནི་རྣམ་ཐར་གྱི་མིང་མི་འཐོབ་སྟེ། རྣམ་ཐར་ནི་འོག་ས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་ས་འོག་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(དེ་ཡང་དང་པོ་གཉིས་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ལ་དང་། གསུམ་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་དང་། གཟུགས་མེད་ནི་དམིགས་པ་འོག་མ་དག་ལ་རྒྱབ་ཅིང་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །)རྣམ་ཐར་བརྒྱད་པ་འགོག་པའི་རྣམ་ཐར་ནི་གནས་གཉིས་པར་བཤད་པའི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདི་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དང་པོ་གཉིས་དང་གསུམ་པ་དང་གཟུགས་མེད་རྣམས་དང་འགོག་པ་རྣམས་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞུམ་ཞིང་ཆགས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བའམ། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འགོག་པ་ནི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་གང་ཞིག་ཡོད་ན་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བས་ཁམས་གསུམ་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞིའང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཊཱི་ཀ་བྱེད་དག་འཆད་དོ། །འགོག་པ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྲིད་རྩེ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་(འགོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་)ཆེས་ཕྲ་བར་བྱས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ་(སེམས་རྒྱུན་གཅོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །)ལྡང་བ་ན་ནི་འཕེན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྲིད་རྩེ་རང་གི་ས་པའི་དག་པ་པ་དང་འོག་མ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པའི་འཕགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་འགོག་པ་དེ་ལས་ལྡང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་དང་དེ་ལ་སྙོམས་འཇུག་པར་འཇུག་སེམས་ནི་སྲིད་རྩེ་བ་ཡིན་པས་ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ལྡང་སེམས་ནི་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་ཐར་འདི་དག་ལས་དང་པོ་གསུམ་ལས་སྔ་མ་གཉིས་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པའི་སྣང་བ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་གསུམ་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཡིན་མོད་ཀྱི་འདོད་པར་གཏོགས་པ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གཟུགས་ཅན་མིན་པའི་རྣམ་ཐར་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་དམིགས་པ་ནི་ས་གོང་མ་པ་དང་རག་གི་ས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ས་གོང་མ་དང་འོག་མ་དང་རང་གི་ས་པའི་ཐམས་ཅད་དང་། རྩ་བར་མ་སྨོས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣམ་ཐར་དེ་དག་མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པ་སྲིད་པས་དེ་དག་མི་(འདི་ནི་ཉེར་བསྡོགས་གོང་མ་བདུན་མ་གཏོགས་པ་ས་བཅུ་པོར་བཤད།) སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོས་པའང་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའང་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པར་རྣམ་ཐར་མ་བཞག་པ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྙིང་པོས་བསྐྱོད་པས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ནའང་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་མེད་པས་བསམ་གཏན་བཞི་པར་སྡུག་པའི་རྣམ་ཐར་ཅི
Chinese
因为如果认为那里是痛苦的，如果喜欢和贪恋那个地方，不执着是不可能成就的吗？或者因为是有过失的禅定，所以不能成就呢？这样想了。（瑜伽士们以两个理由生起解脱和制伏等：为了断除烦恼和为了获得入定的自在。从那自在中，将土地等变成黄金等，如所希望的，使事物稳固，能持续到这个时代，因此能加持，能舍弃和保留寿命，能使须弥山进入微尘等。两者都能成就无烦恼和从愿而知，以及四种正确的智慧等和圣者的神变。）无色定的善、清净和无漏的才是解脱，有烦恼和不入定，像临终时的有心都不是。（因为这仅仅是善。） 有些人认为，在那些无色界中，思念异熟所生的心和心所，也有除了临终心之外的不入定之心。如果按照前一种观点，那么无色不入定就是临终有位时的心和心所。不仅无色界的正行，近分的解脱道也能获得解脱之名，但无间道不能获得解脱之名，因为解脱是背离下地的，而它是缘于下地的。（那也是最初的两个是对于颜色的贪欲，第三个是对不悦意，无色是背离和面向下方的缘故。）第八解脱，灭尽解脱，是第二处所说的灭尽定。为什么称这些为解脱呢？因为最初的两个和第三个以及无色和灭尽，是依次背离颜色的贪欲和沮丧和贪着，以及色想和想和受，或者一切行蕴的缘故。另一些人说，灭尽是从入定的障碍中解脱的缘故。
English
Because if one thinks of that place as suffering, if one likes and craves that place, is it impossible to achieve non-attachment? Or because it is a flawed meditation, is it impossible to achieve? So it was thought. (Yogis generate liberation and subjugation, etc., for two reasons: to cut off afflictions and to gain mastery over absorption. From that mastery, transforming earth, etc., into gold, etc., as desired, making things stable, able to last until this era, thus able to bless, able to abandon and retain life, able to make Mount Sumeru enter into dust particles, etc. Both can achieve freedom from afflictions and knowing from wishes, as well as the four correct knowledges, etc., and the miraculous powers of the noble ones.) The good, pure, and undefiled formless samadhi alone is liberation; that which is afflicted and not in samadhi, like the mind of the dying existence, is not. (Because this is only good.) Some think that in those formless realms, thinking of the mind and mental factors born of maturation, there is also a mind that is not in samadhi other than the dying mind. According to the former view, formless non-samadhi is only the mind and mental factors of the dying state. Not only the actual state of the formless, but also the path of liberation of proximity gains the name of liberation, but the path of non-interruption does not gain the name of liberation, because liberation is turning away from the lower ground, and it is focused on the lower ground. (That is, the first two are for the desire for color, the third is for the unpleasant, and the formless is because it turns away from and faces the lower objects.) The eighth liberation, the liberation of cessation, is the absorption of cessation spoken of in the second place. Why are these called liberation? Because the first two and the third and the formless and cessation are, in order, turning away from the desire for color and dejection and attachment, as well as the perception of form and perception and feeling, or all conditioned aggregates. Others say that cessation is because it is liberated from the obscurations of absorption.
Chinese
被称为解脱。其中，入定的障碍是指，如果有某种障碍存在，心就无法胜任，即使是那些已经脱离三界欲望的人，也无法生起初禅的真实基础，注释者们是这样解释的。进入灭定的心识，在三界中是最微细的有顶，并且那（以灭为对境）被极度微细化之后，才最终进入等至（为了断绝心识之流）。当从灭定中出定时，就像弹射一样，从有顶自身的清净之处，以及没有任何下方的无所有处的清净之处，以圣者无漏之心从灭定中生起。这样看来，灭尽定以及进入灭尽定的入定之心是有顶，因此仅仅是有漏。而出定之心则既可以是有漏也可以是无漏。 在这些解脱中，前三个解脱中，前两个是属于欲界的显现，是形色的生处，令人不悦，而第三个则是以令人愉悦为对境。如果说这些不是依靠禅定而产生的化现吗？确实是，但属于欲界的才是化现。那些无色界的四种解脱的行境，也就是所缘，是上方地以及贪欲之地的痛苦，以及由“等”字所包括的集谛和灭谛，以及与随顺觉悟之品相符的道谛，是上方地、下方地以及自身地的一切。即使根本没有提及，但那些无色解脱很可能是无相无相的禅定，因此那些非（这指的是除了上面七种近取之外的十地）学习的无相禅定，因为没有分别考察而以灭为对境，因此也是无分别考察的灭。虚空无边处的所缘也是非造作的虚空。不在第三禅中安立解脱，是因为没有第二禅之地的色欲，并且被极乐的精华所推动而摇动。这样看来，即使在第三禅中也没有色欲，因此在第四禅中有什么苦的解脱呢？
English
It is called liberation. Among them, the obstacle to entering into samadhi is that if there is some obstacle, the mind cannot be competent, and even those who have separated from the desires of the three realms cannot generate the real basis of the first dhyana. This is how the commentators explain it. The mind that enters into cessation is the most subtle summit of existence in the three realms, and that (with cessation as its object) is extremely subtle before finally entering into equanimity (in order to cut off the stream of consciousness). When arising from cessation, just like a catapult, from the purity of the summit of existence itself, and from the purity of the sphere of nothingness without anything below, with the noble, uncontaminated mind, one arises from cessation. Thus, the cessation samadhi and the mind that enters into that samadhi are the summit of existence, and therefore are only contaminated. The mind that arises, however, can be both contaminated and uncontaminated. Among these liberations, in the first three, the first two are appearances belonging to the desire realm, the birthplaces of form, which are unpleasant, and the third has pleasant objects. If these are not emanations based on samadhi, then? Indeed, they are, but what belongs to the desire realm is emanation. The objects of the four formless liberations are the suffering of the higher realms and the realms of desire, and the truth of arising and the truth of cessation, included by "etc.," and the truth of the path that accords with the aspects of subsequent understanding, are all of the higher, lower, and own realms. Even if not mentioned at the root, those formless liberations are likely to be signless, signless samadhi, so those non- (this refers to the ten grounds other than the seven above) learning signless samadhi, because they do not separately examine and take cessation as their object, are therefore also cessation of non-separate examination. The object of the sphere of infinite space is also unconditioned space. Liberation is not established in the third dhyana because there is no desire for color in the second dhyana, and because it is moved and shaken by the essence of supreme bliss. Thus, even in the third dhyana there is no desire for color, so what liberation from suffering is there in the fourth dhyana?