Tibetan
་འོག་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དང་། ལམ་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་རྣམ་གྲོལ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་ལམ་གྱི་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདས་མ་འོངས་དང་། རང་གི་རྒྱུད་དང་། གཟུགས་མེད་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པས་ཆགས་བཅས་ལའང་ཕ་རོལ་སེམས་ཤེས་མེད་དེ། གཞན་ཡིད་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་བཞི་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཅན་ཡང་མཐོང་ལམ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེས་བསྡོགས་དང་། བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་བཀག་སྟེ། དེ་དག་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་ལམ་ལ་བཀག་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་ཅིང་འཚོལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པའང་ཟག་མེད་ནི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས་སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་སྟོང་པ་དང་མཚན་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རིམ་པ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་འགོག་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱར་འདོད་དོ། །འདི་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་མང་པས་འཇིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་མ་བྲིས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་བཤད་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པ་བཤད་པ་ནི་སྔར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཡན་ཆད་བཤད་པའི་ལྷག་མ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དེ་དག་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པས་བདག་གི་ཐ་སྙད་འདོགས་ཤིང་བདག་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ལ་རྗེས་ཐོབ་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་གཞག་ཀྱང་དེ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་གཉིས་མི་བསྒོམ་པས་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་སོ། ། ཅི་ཟག་མེད་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ནི་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་མེད་དོ་(བདེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་འདིར་འདུས་ལ། འདུས་མ་བྱས་གཞན་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལོ། །)ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་ཉི་འོག་པ་དག་ནི་བཅུ་དྲུག་ལས་གཞན་ཡང་ཡོད་ཅེས་པ་འདོད་དེ། བསྟན་བཅོས་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས། མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྲུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་དང་། འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །རིགས་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །གནས་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞི་ནི་རྒྱུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་གནས་དང་གཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དེ་གཉིས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཆ་གཞན་ནས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་ལས། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་། བདག་གི་དང་། ཆད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། སྐུར་བ་འདེབས་པ་དང་། མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། དམ་པ་དང་། དག་པ་དང་། གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ནེ་མ་ནུར་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། ཐེ་ཚོམ་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཆགས་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། རློམ་པ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེར་ཡང་འདི་སྐད་འདི་ནི་གནས་ཡོད་དོ། །འདི་ནི་གཞི་ཡོད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འདི་ཡང་མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་མིང་གི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བཞི་དང་བདེན་པ་གཞན་གསུམ་ནི་རྒྱུ་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རེ་རེ་བ་ཡིན་པས་བདུན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཕྱི་མ་དག་ནི་དང་པོ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་དབང་པོ་དང་བརྒྱ་བྱིན་དང་གྲོང་ཁྱེར་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ནི་རྫས་སུ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ལ་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །གནོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །བདག་གིར་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་སྟོ
Chinese
下面的两种包含，道是修道之道的结合，以及解脱和特殊性所包含的道，而不是色等，以及总的相，以及过去未来，以及自己的相续，以及无色所缘。同样，没有获得禅定的本体，因此对于有贪欲者来说，也没有他心通，因为将要宣说其他的意识是四禅。有境也是，对于见道和禅定的过患，以及无间道，以及尽智和无生智，禁止了他心通，因为这些是对总相所缘，并且对无间道进行了禁止，并且尽智和无生智不是分别和寻求的思虑者，并且那不是那样。相也是，无漏是道谛的相，因此是无愿的相，而不是空性和无相的相，因为那两个依次是苦和灭的相。想要这样说。这些的理由也是，只是分别说者的分别，因为害怕文字多，所以没有写分别的思虑。 这样顺便说完了之后，现在要说正题，以前所说的八识以上的剩余部分，尽智和无生智是无常等十四种相。即使那些知识是胜义的所缘，我的生已经尽了！已经修习梵行了！从这以后不再知道其他的有，等等，后得的知识安立我的名言，并且我不是空性的，而且后得也是世俗的所缘，并且为了使等持也与此相符，因为不修空性和无我，所以除了空性和无我的两种相之外。 什么？无漏有自己体性的其他相吗？或者没有？暂时克什米尔人说，对于无垢者来说，没有超过十六种相的其他相（真谛的相包含在这里，其他的两种非为所作是世俗知识的境）。其他人，日下部的人则认为有超过十六种相的其他相，因为经论是意识的量。
English
The following two are included, the path is the combination of the path of meditation, and the path included by liberation and particularity, not form, etc., and the general characteristics, and the past and future, and one's own continuum, and the object of the formless. Similarly, without obtaining the essence of meditation, there is no other mind knowledge for those with attachment, because it will be said that other consciousnesses are the four meditations. The object also, for the faults of the path of seeing and meditation, and the uninterrupted path, and the knowledge of exhaustion and non-arising, prohibits the knowledge of other minds, because these are the objects of the general characteristics, and the uninterrupted path is prohibited, and the knowledge of exhaustion and non-arising are not the thinkers of separation and seeking, and that is not so. The aspect is also, the uncontaminated is the aspect of the truth of the path, therefore it is the aspect of no desire, not the aspect of emptiness and no sign, because those two are successively the aspects of knowing suffering and cessation. Want to say so. The reason for these is also, only the distinction of the distinction speakers, because of the fear of many words, the distinction of thinking is not written. Having said this in passing, now to say the main topic, the remainder of the eight consciousnesses mentioned earlier, the knowledge of exhaustion and non-arising is the fourteen aspects of impermanence, etc. Even though those knowledges are the objects of the ultimate, my birth is exhausted! The pure conduct has been practiced! From now on, I will not know other existences, etc., the subsequent knowledge establishes my name, and I am not emptiness, and the subsequent attainment is also the object of the conventional, and in order to make the samadhi also conform to this, because emptiness and selflessness are not cultivated, except for the two aspects of emptiness and selflessness. What? Does the uncontaminated have other aspects of its own nature? Or not? For the time being, the Kashmiris say that for the immaculate, there are no other aspects than the sixteen (the aspects of the truth are included here, the other two unmade are the objects of worldly knowledge). Others, the people of the sun, think that there are other aspects beyond the sixteen, because the scriptures are the measure of consciousness.
Chinese
又问：不具足的心能了知具有贪欲的法吗？答：能了知。以理所生的方式，能了知无常、痛苦、空、无我、因、集、生、缘，以及“这是处所”、“这是基础”。因为经中这样说。其中，不具足的心是指无漏。理所生是指不颠倒。处所是指自性。基础是指因。如果有人问：了知无常等，并说“这是处所”、“这是基础”，这只是显示，而不是真实的相状，对吗？答：不是的。因为这两个词不会从其他经论部分出现。例如，在同一经论中问：见所断的心能了知具有贪欲的法吗？答：能了知。以非理所生的方式，能了知我、我的、断灭、常、无因、无作者、诽谤、胜、主、特别殊胜、神圣、清净、解脱、决定出离、内摩奴、犹豫、怀疑，并且会产生贪、嗔、慢、痴。既然如此，为什么在那里没有说“这是处所”、“这是基础”呢？ 还有，一些经部师等认为，所说的十六种行相只是从名称的角度而言，实际上，苦谛的四种行相和其余三谛的因、灭、道各一种行相，总共是七种。后面的行相只是前面行相的异名而已，例如帝释、百施、城市毁灭等。 分别说部则认为，就胜义而言，实有十六种行相。其中，依赖于缘故是无常；是损害的自性故是痛苦；与我见相违故是空。
English
Furthermore, is it possible for a mind that is not endowed to know the dharmas that are endowed with desire? It is possible to know. Through the way of arising from reasoning, one can know impermanence, suffering, emptiness, selflessness, cause, arising, birth, condition, and "this is the place," "this is the basis." Because it is said in the sutras. Among them, the mind that is not endowed refers to the absence of outflows. Arising from reasoning refers to non-perversion. The place refers to characteristics. The basis refers to cause. If someone asks: Knowing impermanence and so on, and saying "this is the place," "this is the basis," is this only a display and not the true aspect? The answer is no. Because these two words do not appear from other parts of the scriptures. For example, in the same scripture, it is asked: Can the mind that is abandoned by seeing know the dharmas that are endowed with desire? The answer is yes. Through the way of arising from non-reasoning, one can know self, mine, annihilation, permanence, without cause, without agent, slander, victory, lord, especially supreme, sacred, pure, liberation, definite departure, Nema Nu, hesitation, doubt, and will generate attachment, hatred, pride, and ignorance. Since this is the case, why is it not said there, "this is the place," "this is the basis"? Furthermore, some Sutra masters and others believe that the sixteen aspects that are spoken of are only from the perspective of names. In reality, the four aspects of the truth of suffering and one aspect each of the cause, cessation, and path of the other three truths, totaling seven. The later aspects are only different names for the former aspects, such as Indra, Hundred Offerings, city destruction, and so on. The Vaibhashikas believe that, in terms of ultimate truth, there are sixteen aspects as substance. Among them, impermanence is due to dependence on conditions; suffering is due to being the nature of harm; emptiness is due to being the opposite of the view of self.
Tibetan
ང་པའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་པས་བདག་མེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུའོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བས་ན་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུན་གྱི་འབྲེལ་བས་ན་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་རྐྱེན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཞིག་པས་འགོག་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དུག་གསུམ་གྱི་མེ་གསུམ་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཞི་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཚེ་བ་མེད་པས་གྱ་ནོམ་པའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཐར་པར་བགྲོད་པར་བྱེད་པས་ལམ་མོ། །ཐབས་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པས་རིགས་པའོ། །མྱང་འདས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པའོ། །གཏན་དུ་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱེད་པས་ངེས་པར་འབྱིན་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་གིར་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་གཅིག་པུ་དང་། རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། བློ་སྔར་བཏང་བར་ལྟ་བ་དང་། ཐར་པ་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཐར་པར་ལྟ་བ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་ཐར་པ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་དང་། ལམ་མེད་དོ། །ལམ་འདི་ངན་ནོ། །འདི་ལས་གཞན་ཡང་ལམ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ཡང་ལྡོག་གོ་སྙམ་པའི་ལྟ་བ་དཔྱད་པ་བཅུ་དྲུག་གི་གཉེན་པོར་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ནོ། ། ཡང་རྣམ་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཡུལ་འཛིན་པ་ན་ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། ཤེས་རབ་ནི་ས་མང་པོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་(རྫས་དང་བཏགས་པར་)ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཟུང་བྱ་ཡིན་(ཏེ་དེ་དག་གི་མི་འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་)ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ནི་རྣམ་པ་དང་འཛིན་པ་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་གསུམ་ག་དང་། ཤེས་རབ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་བཅས་ཐམས་ཅད་ནི་འཛིན་པ་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཉིས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་འདོད་ན་དེ་ཉིད་གྲོགས་སུ་ལྡན་པའམ་ངོ་བོ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཤེས་རབ་ཉིད་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤེས
Chinese
是第五个。因为是与我见相违的，所以是无我。是痛苦的种子之法的道理的因。因为紧接着产生，所以是集。因为是持续的联系，所以是生。因为由众多因缘显现成就，所以是缘。因为痛苦的蕴聚坏灭，所以是灭。为了平息贪欲等三毒之火，所以是寂静。因为没有痛苦的损害，所以是殊胜。因为远离业和烦恼的一切过患，所以是出离。因为能趋入解脱，所以是道。因为具有方便的道理，所以是理。因为如实成就涅槃，所以是成就。因为恒常如实地度越，所以是出离。另一种情况是，常、乐、我所、我见、无因、唯一因、自性常而暂时变化、执著于先前的想法、没有解脱、视痛苦为解脱、禅定的安乐殊胜，以及因为反复退失而视解脱为非永恒，没有道。这条道不好。除了这条道之外还有其他的道。这条道也会退转的想法，这十六种见解的对治，依次是不常等十六种。