Tibetan
གཉིས་པ་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། གཉིས་པ་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། གྲངས་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། ས་དང་བརྟེན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ཏུ་གཞག་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། ལྡན་པའི་ཚུལ་དང་། ཐོབ་པའི་ཚུལ་བརྒྱད་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ནི་མདོ་ལས་ཤེས་པ་བཅུ་སྟེ། (ཆོས་དང་རྫས་དང་ཀུན་རྫོབ་དང་། །གཞན་གྱིས་སེམས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་འགོག་པ་དང་། ལམ་དང་ཟད་དང་མི་སྐྱེ་ཞེས། ཞེས་པ་བསྡུ་ཚིག་གོ།) འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུང་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཟག་བཅས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འཛིན་ལ་ཕལ་ཆེར་བུམ་པ་སྣམ་བུ་དང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཟག་མེད་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་གཉིས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཡུལ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། (བསམ་གཏན་དགེ་ཡུལ་ཡིད་དགུ་ཡིན་ཞེས་པ་དང་།) མིག་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དད་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ཡིན་པས་(ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་ནི་བདེན་བཞིར་མ་འདུས་པས་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་མིན་ནོ། །)དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཤེས་པ་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་(སོ་དགུར་དབྱེ་བ་ནི་)ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ལས་ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་(ལྟ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་)རྣམ་པ་བཞི་
Chinese
第二，详细解释智慧。 第二，详细解释智慧。 第二，详细解释智慧，其中智慧的自性分类、数量确定、相状、地和所依、安立忆念、所缘、具有的方式、获得的方式共有八个方面。其中第一个方面，经中说有十种智慧：（法与事物和世俗，他人之心与痛苦，集与灭和道，尽与不生。这是总结语。）即法智、类智、世俗智、他心智、苦智、集智、灭智、道智、尽智、无生智。所说的这些智慧都可归纳为两种，即有漏和无漏。其中，第一种有漏智称为世俗智，它有时也执取自相和共相，但大多数时候是缘取瓶子、布匹、男人、女人等世俗存在的法。无漏智只有法智和类智两种，因为苦智等都包含在这两种智慧中。 其中，世俗智的对境是所有有为法和无为法。（“禅定善处意九”等），因为眼识了知色等，可以相应地了知一切。所谓法智的行境是欲界的痛苦，以及由“等”字所包含的集、灭、道。类智的行境是上二界的痛苦，以及由“等”字所包含的集、灭、道。（虚空和非择灭未包含在四谛中，因此不是它们的对境。）这样一来，智慧就有三种。法智和类智本身就是苦智等四种，因为以对境四谛的差别（分为三十九种）法智、类智中不是见之自性的，以对境四谛的差别，苦智等（不是见之自性的）有四种相。
English
Second, explaining wisdom in detail. Second, explaining wisdom in detail. Second, in explaining wisdom in detail, there are eight aspects: the classification of the nature of wisdom, the certainty of number, the aspect, the ground and support, the establishment of mindfulness, the object, the manner of possessing, and the manner of attainment. Among these, the first is that the sutras say there are ten wisdoms: (Dharma and things and conventional, the minds of others and suffering, accumulation and cessation and the path, exhaustion and non-arising. This is a summary.) That is, Dharma-wisdom, subsequent-wisdom, conventional-wisdom, knowledge of the minds of others, wisdom of suffering, wisdom of the origin, wisdom of cessation, wisdom of the path, wisdom of exhaustion, and wisdom of non-arising. All the wisdoms spoken of are gathered into two types: those with outflows and those without outflows. Among these, the first, that with outflows, is called conventional wisdom, which sometimes grasps both its own and general characteristics, but mostly focuses on objects that exist conventionally, such as pots, cloths, men, and women. Wisdom without outflows is only of two types: Dharma-wisdom and subsequent-wisdom, because wisdom of suffering and so on are included in these two. Among these, the object of conventional wisdom is all phenomena, conditioned and unconditioned. ("Meditation, virtue, place, mind, nine," etc.) Because eye-consciousness knows form, etc., it applies to everything accordingly. The sphere of activity of what is called Dharma-wisdom is the suffering of the desire realm, and the origin, cessation, and path included by "etc." The sphere of activity of subsequent-wisdom is the suffering of the two upper realms, and the origin, cessation, and path included by "etc." (Space and non-analytical cessation are not included in the four truths, so they are not their objects.) Thus, there are three wisdoms. Dharma-wisdom and subsequent-wisdom themselves are the four, such as wisdom of suffering, because of the difference in focusing on the four truths as objects (divided into thirty-nine types). From Dharma-wisdom and subsequent-wisdom, that which is not the nature of view, due to the difference in focusing on the four truths as objects, there are four aspects of wisdom of suffering, etc. (which are not the nature of view).
Tibetan
པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་ཟད་པ་ཤེས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏེང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་བདེན་བཞིར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་ལ་སོགས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དང་པོར་སྐྱེས་པ་ལས་གཞན་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཀྱི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་གཞན་དག་ལའང་དམིགས་སོ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྲིད་རྩེའི་བདེན་བཞི་ལ་དམིགས་ལ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་པོར་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དམིགས་པ་གཅིག་གམ་ཐ་དད་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གལ་ཏེ་སྲིད་རྩེའི་སྒོམ་སྤང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བདེན་པ་དང་པོ་གཉིས་ལ་དམིགས་ན་ནི་གཅིག་ལ་འོན་ཏེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འགོག་པའམ། །ལམ་ལ་ཆོས་ཤེས་གང་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་གྱི་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ཞེས་པས་འགོག་ལམ་ལ་དམིགས་ན་ནི་མི་གཅིག་སྟེ། ཤེས་པ་གཉིས་པོ་ནི་དང་པོར་སྲིད་རྩེའི་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དཔེར་ན་དུག་མདས་ཕོག་སྟེ་འཆི་བ་ན་ཐོག་མར་དུག་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ནས་མཐར་ཤི་མ་ཐག་རྨའི་ཕྱོགས་ཁོ་ནར་འདུ་བ་བཞིན་ནོ། །(བཅུར་དབྱེ་བ་ན་)ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་དང་ལམ་ཤེས་པ་དང་ཀུན་རྗོབ་ཤེས་པ་བཞི་ལས་ནི་ཕ་རོལ་ཀྱི་སེམས་རིག་པ་བཞག་སྟེ། (གཞན་སེམས་)ཟག་བཅས་(ལ་དམིགས་པ་ནི་)ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་མེད་(ལ་དམིགས་པ་ནི་)ལམ་ཤེས་པ་དང་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཆོས་ཤེས་རྗེས་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །(ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཟག་བཅས་ཀྱི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་བྲལ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཚེ་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་སེམས་ཤེས་ན་དེ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཁོ
Chinese
那些本身就变成了知不生和知灭，即金刚喻定后生的证悟四谛。知灭和知不生二者最初生起时，是随知苦和集，因为是对有顶蕴所摄的苦和集，以无常等和因等为所缘的缘故。 最初生起之外，此后之知灭和知不生，也缘其他谛。金刚喻定是缘有顶之四谛，而最初生起的知灭和知不生是缘苦和集，这是一种分别说者的宗义，是对无差别而作差别执着。那么，金刚喻定和知灭知不生，所缘是一还是异呢？金刚喻定如果是有顶修断小小分的自性，缘最初二谛则是一，如果缘修道之灭，或者缘道，即缘何为法智，因为是三界的对治之故，则不是一，因为二者之识最初必定唯缘有顶之蕴的缘故，譬如毒箭射中将死之时，最初毒遍布一切肢体，最终死后立即聚集于伤口处一样。（分为十种时）法智、类智和道智以及世俗智四者中，舍弃他心智，（他心）有漏（所缘是）世俗智，无漏（所缘是）道智，并且以对治的差别，也是法智和类智的缘故。（如何呢？）如此，有漏的他心智是各自的异生们依靠禅定，以心有贪欲和离贪欲等世间相的识，以及圣者们从后得位时依靠禅定而产生的识，即是世俗智。圣者的无漏心智，以知他人的无漏心，则是道智，因为是具有道之相的缘故。
English
Those themselves become the knowledge of non-arising and the knowledge of cessation, which is the realization of the four noble truths that arises after the Vajra-like Samadhi. The initial arising of these two, the knowledge of cessation and the knowledge of non-arising, is the subsequent knowledge of suffering and its origin, because it focuses on suffering and its origin, which are encompassed by the aggregates of the peak of existence, with impermanence and so forth, and causes and so forth, as its objects. Other than the initial arising, the subsequent knowledge of cessation and knowledge of non-arising also focuses on other truths. The Vajra-like Samadhi focuses on the four truths of the peak of existence, while the initially arising knowledge of cessation and knowledge of non-arising focuses on suffering and its origin. This is the tenet of the Vaibhashikas, which is to fixate on differences where there are none. So, are the objects of the Vajra-like Samadhi and the knowledge of cessation and knowledge of non-arising the same or different? If the Vajra-like Samadhi is of the nature of the smallest fraction of what is to be abandoned by meditation at the peak of existence, and it focuses on the first two truths, then it is the same. However, if it focuses on the cessation of the path of meditation, or on the path, i.e., what is the knowledge of Dharma, because it is the antidote to the three realms, then it is not the same, because these two types of knowledge necessarily focus only on the aggregates of the peak of existence initially, just as when someone is struck by a poisoned arrow and is dying, the poison initially spreads throughout all the limbs, and finally, immediately after death, it gathers only at the site of the wound. (When divided into ten) Among the four, knowledge of Dharma, subsequent knowledge, knowledge of the path, and conventional knowledge, the knowledge of the minds of others is set aside. (Other minds) contaminated (are focused on by) conventional knowledge, and uncontaminated (are focused on by) knowledge of the path, and also by the difference in antidotes, it is also knowledge of Dharma and subsequent knowledge. (How so?) Thus, the contaminated knowledge of the minds of others is the knowledge with worldly aspects, such as minds with desire and without desire, which ordinary beings rely on meditation to produce, and the knowledge that noble ones rely on meditation to produce from the stage of subsequent attainment, which is conventional knowledge. If a noble one knows the uncontaminated mind of another with the uncontaminated knowledge of the mind, then that is knowledge of the path, because it has the aspect of the path.