Tibetan
་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(འོ་ན་དེ་གང་ཡིན་ན། དེ་ནི་མཐའ་གཞན་བཀག་པའི་རིགས་པས་ཤེས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་སུ་ངེས་ཤིང་འདུས་བྱས་ལ་ཟག་མེད་དང་ཟག་བཅས་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལས་འདུས་མ་བྱས་དང་ཟག་མེད་འདུས་བྱས་ནི་ལྡོངས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་མུན་པའི་བྱེད་པ་དང་མཚན་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པས་མུན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཟག་བཅས་ལའང་གཉིས་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་ནི་མུན་པ་དང་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་དང་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་བྱེ་བྲག་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་བཞི་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ།) དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མི་ཤེས་པ་ནི་(མདོ་ལས།) གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སྟོན་པས་(ཤཱ་རིའི་བུ།) ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་སམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ན། གསོལ་པ། མ་འཚལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། ། ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་གནས་བརྟན་མོའུ་འགལ་གྱི་བུས་རང་གི་མ་འོད་ཟེར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་མ་ཤེས་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་བསྐལ་བ་མི་ཤེས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་ཁང་བདག་དཔལ་སྐྱེས་ཀྱིས་སྔོན་ཐར་པའི་ཆ་མཐུན་བསྐྱེད་པ་མ་ཤེས་པ་དང་། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཁམས་དང་འགྲོ་བ་དང་སྐྱེ་གནས་དང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ཀྱི་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་རྨ་བྱའི་མདོངས་ནི་གཅིག་ལ་ཡང་། །རྒྱུ་ཡི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཀུན་མཁྱེན་མིན་པས་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་ཤེས་ཀུན་མཁྱེན་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་མི་ཤེས་པ་བཞི་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་(ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མུན།) པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །(ངེས་ཚིག་ནི་སྐྱེ་བོ་ལོང་བ་དང་འདྲ་བར་ལྡོངས་པར་བྱེད་པས་ན་མུན་པ་སྟེ། འགྲེལ་པ་ལས་མི་ཤེས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་མཐོང་བར་ནུས་པ་ལ། །ཇི་ལྟར་གེགས་ནི་བྱེད་པ་ཡི། །མུན་པ་དེ་བཞིན་མ་རིག་པ། །དེ་ཉིད་མཐོང་ལ་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་། རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤང་བྱ་གཞན་ཡང་ཡོད་ཀྱང་འདིར་མུན་པ་ཁོ་ན་སྨོས་པ་ནི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་ཀྱི་འགལ་ཟླ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གང་སྤེལ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བཅོམ་པའི་ཚུལ་ནི་མུན་པ་དེ་དག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཉེན་པོ་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་ནས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱིས་ཡེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་གཏན་ནས་བཅོམ་ཞིང་སྤངས་པ་ཡིན།) གཏན་ནས་བཅོམ་པ་ནི་གཉེན་པོ་བརྙེས་པས་ཕྱིས་ཡེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པའོ། །འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་སྤངས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཉོན་(མོངས་པ་ཅན་གྱི་མུན་པ་)སྒྲིབ་སྤངས་པ་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་(བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་སྤངས་པས།) ཉམས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང་། (ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི།) ཤེས་སྒྲིབ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །(དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ལས། རང་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྨོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ལ་མུན་པ་བཅོམ་པར་ནི་འདོད་མོད་ཀྱིས་གཏན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ཡུལ་དང་། དུས་ཤིན་ཏུ་བསྐལ་བ་དང་། དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །)དེ་ལྟ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཆོས་གཅིག་མངོན་པར་མ་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་པ་དང་། མདོ་གཞན་ལས། ཆོས་གཅིག་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་པར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་བྱེད་པར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་སྒྲིབ་ནི་ངོ་བོའང་སྤངས་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སྤངས་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་མིག་ལ་འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྤོངས་ཤིག་དང་། དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་མིག་དེ་སྤངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་སྤངས་པ་ཙམ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཏན་ནས་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཡེ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྗོད་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ
Chinese
因为（经中）说，对于无边无际的众生来说，存在着非烦恼性的无知。 （那么，那是什么呢？那是通过排除其他方面的推理来了解的。所有所知的事物都确定为有为法和无为法两种，有为法又确定为无漏和有漏两种，无为法和无漏有为法不会使人盲目，而且是对治品，因此不具备黑暗的作用和特征，所以不是黑暗。在有漏法中，烦恼性的就是最初的黑暗，因此非烦恼性的就是有漏善法和无覆无记的差别，就像下面将要讲到的无知的四种原因一样。） 其中，不了解佛陀的教法，如（经中说：）世尊对尊者舍利子说：（舍利子，）你了解如来之戒蕴等吗？回答说：不了解。等等。 不了解处所的劫数，如尊者目犍连子不了解自己的母亲出生在光音天界。不了解时间的劫数，如圣者舍利子不了解房主吉祥生先前生起解脱分。无边无际的意义差别，是指界、趣、生处和生等难以理解的差别。不了解这些，比如不了解孔雀羽毛各种颜色的原因等等。如尊者罗睺罗说：孔雀的羽毛虽然只有一种，但所有原因的形态，不是遍知者就无法了解，了解它就是遍知者的力量。因此，必须确定这四种无知就是所知障（非烦恼性的黑暗）。 （词义解释是，像盲人一样使人盲目，所以是黑暗。解释中说，无知是障碍见到真实意义的黑暗。又如《本生鬘论》的解释中说：就像黑暗阻碍世间能见事物一样，无明也是如此，是对见（真实）的障碍。）
English
Because it is said that for limitless beings, there exists non-afflictive ignorance. (So, what is that? It is understood through reasoning that excludes other aspects. All knowable things are definitely either conditioned or unconditioned, and conditioned things are definitely either undefiled or defiled. Unconditioned things and undefiled conditioned things do not cause blindness and are antidotes, therefore they do not possess the function and characteristics of darkness, so they are not darkness. Among defiled things, afflictive ones are the very first darkness, therefore non-afflictive ones are the distinctions of defiled virtuous things and un-obscured and unspecified things, like the four causes of ignorance that will be discussed below.) Among them, not knowing the Buddha's teachings, as (it is said in the sutra:) the Teacher said to the Venerable Shariputra: (Shariputra,) do you know the aggregates of the Tathagata's discipline, etc.? He replied: I do not know. etc. Not knowing the eons of places, like the Venerable Maudgalyayana not knowing that his mother was born in the realm of the Radiant Gods. Not knowing the eons of time, like the Noble Shariputra not knowing that the householder Shri Jata had previously generated a share of liberation. Limitless distinctions of meaning are the distinctions that are difficult to understand, such as realms, destinies, birthplaces, and births. Not knowing these is like not knowing the causes of the various colors of peacock feathers, etc. As the Venerable Rahula said: Although the peacock's feathers are only one, all the forms of causes are not knowable by anyone other than the omniscient one, knowing it is the power of the omniscient one. Therefore, it must be determined that these four kinds of ignorance are the obscurations of knowledge (non-afflictive darkness). (The definition is that it makes one blind like a blind person, so it is darkness. The commentary says that ignorance is darkness because it is an obstacle to seeing the true meaning. Also, as it is said in the commentary on the Garland of Birth Stories: Just as darkness obstructs the ability to see things in the world, so too is ignorance, it is said to be an obstacle to seeing (the truth).)
Chinese
黑暗是不知、无明、愚昧等等。虽然还有其他应断除的，但这里只说黑暗，是因为它是应断除的主要部分，并且是圆满智慧的直接对立面，导师嘎玛巴这样解释道。第二，如何断除的方式是，圆满的佛陀通过获得对治的智慧，连同习气一起，对于一切所知境，彻底断除了以后永不产生的法性。彻底断除是指通过获得对治，使其成为以后永不产生的法性。这表明了从声闻等那里断除的差别。因为他们只有断除了烦恼（烦恼的黑暗）障，（因为没有断除习气，）所以可能会退转，并且（非烦恼的）所知障是没有以任何方式断除的。（因此，在解释中说：自生佛和声闻们也因为脱离了烦恼的愚昧，所以都认为断除了黑暗，但并非彻底断除。例如，他们对于佛法、处所、时间，极其漫长的劫，以及意义上极度区分的无量事物，都有非烦恼的不了解。这样说，这些已经说过了。）如果是这样，那么声闻等那些人就不是痛苦的终结者了。经中说：比丘们，如果对一种法没有现证和完全了解，我就不会说能做到痛苦的终结。其他经中也说：如果一种法没有完全了解和断除，我就不会说能做到痛苦的终结。如果这样问，那不是的。他们断除了烦恼障的本体，并且以远离欲望贪着的方式断除了所知障。经中说：比丘们，你们要断除对于眼睛的欲望和贪着，这样你们就断除了眼睛。就像这样。因此，那些障碍只是断除了，但并不是彻底断除，因为彻底断除是指使其成为永不产生的法性，而对于声闻等来说，那些障碍是会再次产生的。
English
Darkness refers to ignorance, unawareness, delusion, and so on. Although there are other things to be abandoned, only darkness is mentioned here because it is the main thing to be abandoned and because it is the direct opposite of perfect wisdom, as explained by the teacher Kamarupa. Secondly, the way to overcome it is that the perfect Buddha, having attained the wisdom that is the antidote, has completely overcome and abandoned those darknesses, together with their imprints, so that they never arise again in relation to all knowable objects. Completely overcoming means that by attaining the antidote, it is made into a nature that will never arise again. This shows the distinction in abandonment from that of the Shravakas and others. Because they only have the abandonment of the afflictive (darkness of affliction) obscurations, (because they have not abandoned the imprints,) there is a possibility of degeneration, and the (non-afflictive) obscurations of knowledge are not abandoned in any way. (Therefore, in the commentary it says: Self-Buddhas and Shravakas also, because they are free from the delusion of affliction, are considered to have overcome darkness in all respects, but not completely. For example, they have non-afflictive ignorance regarding the Dharma of the Buddha, places, time, extremely long kalpas, and the infinite number of things that are greatly differentiated in meaning. This is said, and these have already been explained.) If that is the case, then those Shravakas and others would not be the enders of suffering. The sutra says: Monks, I do not say that one can end suffering without directly knowing and fully understanding one dharma. Another sutra also says: I do not say that one can end suffering without fully understanding and abandoning one dharma. If you ask this, it is not so. They have abandoned the essence of the afflictive obscurations, and they have abandoned the obscurations of knowledge in a way that is free from desire and attachment. The sutra says: Monks, abandon whatever desire and attachment you have for the eye, and then you will have abandoned the eye. Like that. Therefore, those obscurations are only abandoned, but not completely abandoned, because complete abandonment refers to making it a nature that never arises, but for the Shravakas and others, those obscurations arise again and again.