Tibetan
དེ་ཡང་ཁྱོད་ཉིད་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ལ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་འདི་ལྟར་དུ་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན། སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས། དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །ཞེས་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམ་ལས། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་སྟེ། །སྐྱེ་ནས་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྟན་པ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་རི་གླིང་ཁོར་ཡུག་གསེར་རི་རོལ་མཚོ་ལྕགས་རི་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོས། ཕྱི་སྣོད་འཇིག་རྟེན་མེ་ཆུ་རླུང་གིས་འཇིག། ཅེས་དང་། གཡོ་བ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྔོན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། དེང་དུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་མན་ཆད་ནས། འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ཀྱི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་མཆོག་དམན་བར་གསུམ་སྤྱི་དང་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བྱོན་པའི་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་བླ་མ་མཁན་སློབ། དགེ་འདུན་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། ཀུན་མཁྱེན་ཆོས་རྗེས། ནང་བཅུད་འདུས་བྱས་མི་རྟག་འཕོ་ཞིང་འགྱུརཿ ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་གཡོའི་ཁམས་འདིའི་ནམ་ཟླ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་ལོ་ཟླ་ཞག་དུས་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། ཨོ་རྒྱན་ཆེན་པོས། ན་ནིང་ད་ལོ་ནམ་ཟླ་སྟོད་སྨད་དངཿ ཞག་དང་ཉིན་མཚན་སྐད་ཅིག་དུས་མི་རྟགཿ ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཉིད་དུ་དེ་སྔོན་སྐྱེས་ཚད་ད་ལྟ་སྐྱེས་ནས་ཡོད་པ། ད་གཟོད་སྐྱེས་འགྱུར་རྣམས་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀུན། ད་ལྟ་ཁྱོད་རང་ལྟར་ཅིས་ཀྱང་འཆི་ངེས་པ་དང་། ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་དང་། འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པ་གསུམ་འདྲ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཅིས་ཀྱང་འཆི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམ་ལས། འདི་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིཿ མདུན་ན་གནས་པ་འཆི་བ་ཡིནཿ ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་ནི། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིསཿ སྔོན་དུ་གང་སྔ་གཏོལ་མེད་པསཿ སང་གི་ཚེས་ལ་མི་འབད་པརཿ ཕྱི་མའི་དོན་དུ་འབད་པར་རིགསཿ ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འཆི་བ་ལ་ཅིས་ཀྱང་མི་ཕན་པའི་ཚུལ་ནི། པདྨ་བཀའ་ཡི་ཐང་ཡིག་ལས། སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་དངོས་སུ་བྱོན་གྱུར་ཀྱངཿ ཚེ་ཡི་འཕེན་ཟད་སྲོག་ལ་མཐུད་མི་ཤེསཿ དབང་པོ་ཆེ་ཡིས་ཁྲིམས་ལ་གཏུག་ཏུ་མེདཿ མི་ལག་རེག་པའི་ར་མདའ་བྱ་རྒྱུ་མེདཿ ངག་ནུས་ཅན་གྱིས་མཐུ་གཏད་བརྡེག་ཏུ་མེདཿ མི་ཕངས་ནོར་གྱི་བསླུ་མ་བཏང་དུ་མེདཿ སྡར་མས་ཡུལ་ཕྱོགས་གཞན་ལ་བྲོས་སུ་མེདཿ སྨྲ་ཚན་ཅན་གྱིས་ཡུས་ཤགས་འདེབས་སུ་མེདཿ ཅེས་གསུང་པའི་དོན། དཔེར་ན་ཉི་མ་རིའི་ཕག་ཏུ་བཞུད་འགྲོ་བ་ལ་མཐོ་དམན་དྲག་ཞན་སུས་ཀྱང་བཤོལ་ཐབས་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །དེར་མ་ཟད་རང་རེ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་འདིས་མཚོན་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བའི་འགྲོ་བ། བརྩིགས་པའི་ཁང་ཁྱིམ། འདུས་པའི་མཛའ་བཤེས། བསགས་པའི་ནོར་རྫས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཀྱང་རྟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། འདུལ་བ་ལུང་ལས། སྐྱེ་བའི་ཐ་མ་འཆི། བརྩིགས་པའི་ཐ་མ་འཇིག འདུས་པའི་ཐ་མ་བྲལ། བསགས་པའི་ཐ་མ་འཛད། ཅེས་གསུངས་པས། ད་ལྟ་ཁྱོད་རང་ལ་སྐྱེས་པའི་ཐ་མ་འཆི་བ་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ནས་བླ་མའི་གདམས་ངག་གསལ་འདེབས་དགོས་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ཡིན། གསལ་འདེབས་ཚུལ་ལའང་། གྲུབ་མཐའ་གསར་རྙིང་སོ་སོའི་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་སྲོལ་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། རང་ལུགས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གདམས་པ་གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་རྣམས་བར་དོར་གྲོལ་ཚུལ་ལྟར་བཤད་ན། ཁྱོད་ཁར་སང་ཁར་ཉིན་འཆི་ནད་དེས་ཐེབ་པ་ཡན་ཆད་ནས། སྔར་དང་པོ་མའི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་ཚུན་ཆད་སྐྱེ་གནས་བར་དོ་ཡིན། འཆི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་ནང་དབུགས་ཆད་པ་ཡན་ཆད་འཆི་ཁ་བར་དོ་ཡིན། ནང་དབུགས་ཆད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་དུས་ཀྱི་བར་ཡན་ཆད་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཡིན། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ནུབ་ནས་ཕྱི་མའི་སྐྱེ་སྲིད་འཛིན་པ་ཚུན་ཆད་ལ་སྲིད་པ་བར་དོ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་དོ་དེ་བཞིའི་ནང་ནས། ཕྱི་མ་གསུམ་པོ་ངོ་སྤྲད་ཚུལ་ནི། འབྱུང་འཁྲུགས་འཆི་ཁ་བར་དོ་གསལ་བཏབ་ནས་ངོ་སྤྲོད་དང་འཕོ་བའི་གདམས་ངག་སྟོན་པ་དང་། ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་གསལ་བཏབ་ནས་སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་ཡིན་པར་ངོ་སྤྲད་ནས་ཡིད་ཆེས་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལུགས་འབྱུང་སྲིད་པའི་བར་དོ་གསལ་བཏབ་ནས་འདུན་པ་ཁོ་ནས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པའི་གདམས་ངག་འབོགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་དང་བོ་འབྱུང་འཁྲུགས་འཆི་ཁའི་བར་དོ་གསལ་འདེབས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། དང་པོ་ས་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ། །ཆུ་ཡང་མེ་ལ་ཐིམ་གྱུར་ཏེ། །མེ་ནི་རླུང་ལ་ཐིམ་གྱུར་ནས། །རླུང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་ཐིམ། །རྣམ་ཤེས་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ནི། །འོད་གསལ་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ཡང་ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་༼ལྟེ་བ་ས་ཡི་འཁོར་ལོའི་རྩ་མདུད་ཞིག་
Chinese
而且，并非只有你一个人遭遇了这样的死亡无常。一般来说，一切有为法的性质都是无常的。如佛陀薄伽梵所说：诸比丘，一切有为法皆是无常。又如《法句经》中说：唉呀！一切有为法皆是无常，是生灭之法。特别是坚固的外器世界，也就是层层叠叠的山、洲、环境、金山、嬉戏之海、铁围山等，这些坚硬的东西也是无常的。如邬金大师所说：外器世界被火、水、风所摧毁。还有变动的内情众生，从古代的转轮圣王们，到现在的各个小国君主，乃至昆虫、微小生物等一切众生，上中下三等的众生，以及为了他们而来的佛、菩萨、上师、堪布、阿阇黎、僧众等，一切都是无常的。如全知法王所说：内情有为法无常，迁变而变化。同样，这个坚固和变动之界的季节，春夏秋冬，年月时节，这一切也都是无常的。如邬金大师所说：去年今年，季节上下，日夜刹那，时间无常。特别是这个世界，以前出生的，现在出生存在的，以及将来出生的，包括一切上中下三等的众生，现在都和你一样，必定会死亡，而且无法确定何时死亡，而且对死亡毫无益处，这三者是必然相同的。首先，必定会死亡的原因是，《法句经》中说：如此，一切生者，死亡在前。其次，无法确定何时死亡。《入行论》中说：明日与后世，何者先来临，猝然难预料，故当速修善。第三，对死亡毫无益处的情况是，《莲花生遗教》中说：即使药王亲自降临，寿命耗尽也无法延续生命，大自在天以法律
English
Moreover, it is not only you who have encountered such impermanence of death. In general, the nature of all conditioned phenomena is impermanent. As the Buddha Bhagavan said: "Monks, all conditioned phenomena are impermanent." And as it is said in the *Dhammapada*: "Alas! All conditioned phenomena are impermanent, they are subject to arising and ceasing." In particular, the solid outer world, that is, the layered mountains, continents, environment, golden mountains, playful oceans, iron mountains, and so on, these hard and solid things are also impermanent. As the Great Orgyen said: "The outer world is destroyed by fire, water, and wind." And the moving inner sentient beings, from the ancient Chakravartin kings to the present-day petty monarchs, down to insects, tiny creatures, and all beings, the superior, middling, and inferior beings in general, and the Buddhas, Bodhisattvas, Lamas, Khenpos, Acharyas, Sangha, and all who have come for their sake, are also impermanent. As the Omniscient Dharma Lord said: "The inner conditioned phenomena are impermanent, changing and transforming." Likewise, the seasons of this solid and moving realm, summer, winter, autumn, spring, years, months, days, and times, all these are also impermanent. As the Great Orgyen said: "Last year, this year, the seasons above and below, days and nights, moments, time is impermanent." In particular, in this world, those who were born before, those who are now born and existing, and those who will be born in the future, including all beings of the superior, middling, and inferior classes, all are now like you, certainly destined to die, and it is impossible to determine when they will die, and it is certain that death will be of no benefit, these three are inevitably the same. First, the reason why one is certainly destined to die is, as it is said in the *Dhammapada*: "Thus, for all who are born, death is in front." Secondly, it is impossible to determine when one will die. In the *Bodhicharyavatara* it says: "Tomorrow and the next life, which will come first, is impossible to foresee, therefore one should quickly practice virtue." Thirdly, the situation where death is of no benefit is, as it is said in the *Padma Kathang*: "Even if the King of Medicine himself comes, he cannot prolong life when the life force is exhausted, the Great Powerful One with the law
Chinese
没有压迫。没有用手触摸的栅栏。没有能言善辩者施法诅咒。没有抛弃不珍惜的财物赎身。胆小鬼不会逃往其他地方。口齿伶俐者不会争辩抱怨。这是所说的意思。例如，就像太阳落山一样，无论地位高低、能力强弱，任何人都无法阻止。不仅如此，以我们这个地方为代表的整个世界中，出生的众生、建造的房屋、聚集的亲友、积累的财物，没有一样是永恒的。如《律经》中所说：“出生的终点是死亡，建造的终点是 разрушение，聚集的终点是分离，积累的终点是耗尽。”因此，现在你已经经历了出生的终点——无常的死亡，现在是时候清晰地阐明上师的教诲了。在阐明的方式上，虽然新旧宗派各有各的传统，但如果按照我们大圆满的教法，为中等根器的人讲解中阴解脱之法，那就是，从你昨天、前天被死神击中开始，直到最初从母亲的子宫出生为止，都是生处中阴。从被死神击中到内在呼吸停止为止，是临终中阴。从内在呼吸停止到自生光明显现之间，是法性中阴。从自生光明消失到抓住来世的生缘之间，称为有中阴。在这四个中阴中，后三个的引导方式是：阐明临终中阴的生起和混乱，然后展示引导和迁识的教诲；阐明自生法性中阴，然后引导声音、光和光芒全部是自显现，从而生起信心和定解；阐明轮回有中阴，然后传授仅凭愿望就能获得善趣的教诲。首先，阐明生起和混乱的临终中阴，如《智慧游舞》中所说：“首先，地融入水中，水又融入火中，火又融入风中，风又融入识中，抓住识的那个本身，将进入光明之中。”因此，地融入水中，身体（肚脐是地轮的脉结解开
English
There is no oppression. There is no fence to be touched by hand. There is no spell cast by the eloquent. There is no abandoning of uncherished possessions for ransom. Cowards do not flee to other places. The articulate do not argue and complain. This is what is said. For example, just as the sun sets, no one, high or low, strong or weak, can prevent it. Moreover, in all the realms of the world, represented by our own land, the beings that are born, the houses that are built, the friends that gather, the possessions that are accumulated, none of them are permanent. As it is said in the Vinaya Sutra: "The end of birth is death, the end of building is destruction, the end of gathering is separation, the end of accumulation is exhaustion." Therefore, now that you have experienced the end of birth—the impermanence of death—it is time to clearly elucidate the Guru's teachings. As for the manner of elucidation, although the new and old schools each have their own traditions, if we explain the method of liberation in the bardo according to our own Dzogchen teachings for people of middling faculties, then, from the time you were struck by the illness of death yesterday and the day before, up to the time you were first born from your mother's womb, is the bardo of the birth-place. From the time you are struck by the illness of death until the inner breath ceases, is the bardo of dying. From the time the inner breath ceases until the appearance of the spontaneously arising luminosity, is the bardo of dharmata. From the time the spontaneously arising luminosity disappears until you grasp the life of the next life, it is called the bardo of existence. Among these four bardos, the way to introduce the latter three is: to clarify the arising and confusion of the dying bardo, and then to show the teachings of guidance and transference; to clarify the spontaneously arising bardo of dharmata, and then to introduce that all sounds, lights, and rays are self-manifestations, thereby generating faith and certainty; to clarify the bardo of samsaric existence, and then to bestow the teachings of attaining a good rebirth by desire alone. First, to clarify the arising and confusion of the dying bardo, as it is said in the Wisdom Play: "First, earth dissolves into water, water dissolves into fire, fire dissolves into wind, wind dissolves into consciousness, and that which grasps consciousness itself will enter into the clear light." Therefore, earth dissolves into water, the body (the navel is the knot of the earth wheel dissolves.