Tibetan
ཡིད་ལ་གོམས་པས་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །ལས་འབྲས་མི་སླུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས། །ཡང་ཡང་བསམས་ན་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག །དེ་ལྟར་གོམས་པས་སྲིད་པའི་ཕུན་ཚོགས་ལ། །ཡིད་སྨོན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བློ། །བྱུང་ན་དེ་ཚེ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེས་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲིད་པའི་བདེ་འབྱོར་དྲན་ཙམ་གྱིས་ངེས་འབྱུང་རྩོལ་མེད་དུ་སྐྱེ་ན་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་ཡིན་ནའང་ལམ་གྱི་སྣེ་ཟིན་ཀྱང་། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དྲན་ཙམ་གྱིས་བྱང་སེམས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་འཇུག་པའི་མྱོང་བ་ཐོན་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུར་འཇོག །དེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་སྡུག་བསྔལ་དང་ཐར་བའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའི་དྲན་ཤེས་སྣ་རེ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྟེན་ནས་སྣང་ཤས་ལ་བློ་འགྲོར་མི་སྟེར་བར་སྲིད་པའི་སྐྱོན་མཚང་བཅར་བ་སྟེ་རིག་ཅིང་འགོག་པ་དང་། ཐར་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་སེམས་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་གོམས་ནས་ངེས་འབྱུང་ལ་མྱོང་བ་འདོན་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་མྱོང་བ་མ་བཏོན་པར་སྦྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བར་དགེ་རྩ་གང་གོམས་ཀྱང་ཐར་བའི་རྒྱུར་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བས་ཐར་འདོད་ཀྱི་གདུལ་བྱས། ཉམས་ལེན་གྱི་ཐོག་མར་སྔགས་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་གང་ཟབ་ཟེར་བ་གཞན་ཐམས་ཅད་རེ་ཞིག་བཞག་ནས་ངེས་འབྱུང་ལ་རྟོག་བསྒོམ་སྟེ། དཔྱད་བསྒོམ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་གཞག་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་གཉིས། དངོས་དང་། དོགས་གཅོད་དོ། །དང་པོ་ལ། འདིར་ངེས་འབྱུང་ཞེས་པ་ནི་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་རྩར། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་པའི་རྩ་འགྲེལ་ལས་དེ་ལྟར་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཕལ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་གཉིས་ཀའང་སྡུག་བདེན་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉམས་མགུར་ལས། སྡུག་བདེན་ཉེས་དམིགས་བསམས་ལ་མ་འབད་ན། །ཐར་བ་དོན་གཉེར་ཇི་བཞིན་མི་སྐྱེ་ཞིང་། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་དུའང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་མངོན་འགྱུར་བ་དང་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་གཉིས་ཀ་འགོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བ་སྤྱི་ལས་ཐར་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། བྱེ་བྲག་པ་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་འདོད་ཙམ་ནི་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ངེས་འབྱུང་གི་བློ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་འགྲོ་ཙམ་གྱི་བདེ་བ་ལ་གཙོ་བོར་སྲེད་པ་ཡང་འཁོར་བ་འཆིང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་གཙོར། སྲིད་ལ་བརྐམ་པ་ཡིས་ཀྱང་ལུས་ཅན་རྣམས། །ཀུན་ནས་འཆིང་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་སུ་བཤད་པའི་བདེ་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་དེ་ངེས་འབྱུང་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ལམ་རིམ་ཆེན་པོ་ལས། ཐར་བ་ཞེས་པ་ནི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ནི་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་དབང་གིས་ཁམས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་ཁམས་སོགས་གསུམ་དང་། འགྲོ་བས་ཕྱེ་ན་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ལྔའམ་དྲུག་དང་། སྐྱེས་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མངལ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཕུང་པོ་ཉིད་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་བཅིངས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས། དེ་ལས་འགྲོལ་བ་ནི་ཐར་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི་ཐར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཐར་བ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་པའི་ཐབས་ལ་གཉིས། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་སྒོ་ནས་བསམས་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསམ་པའོ་ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས་རྒྱས་པར་འཆད་པ་ན། དང་པོ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལ་བརྒྱད་དང་། དྲུག་དང་། གསུམ་བསྒོམ་ཚུལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་མི་དགེ་བ་བཅུ་དང་རྩ་ཉོན་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱས་པར་འཆད་ཅིང་། དེ་ནས་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཀྱང་རྒྱས་པར་བཤད་པར་ལྟར་རོ། །རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ཀྱང་སྡུག་ཀུན་གྱི་ཉམས་ལེན་དུ་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། དང་པོ་བརྒྱད་པ་དགུ་ཉོན་མོངས། །གཉིས་པ་བཅུ་པ་ལས་ཡིན་ཏེ། །ལྷག་མ་བདུན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་མཛད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པར་གོ་བར་བྱའོ། །འཁོར་བ་ལས་ཐར་འདོད་དང་། ཐར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་དང་། ངེས་འབྱུང་གི་བློ་རྣམས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ནི། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། བསམ་པ་དེ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ནི། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གཉིས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཞིབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། དེ་དག་འདོར་བར་འདོད་པ་དང་དེ་རྣམས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་ཐོབ་འདོད་བྱུང་བ་ཙམ་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་ཡིན་མོད། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འོ་ན་ལམ་གཙོར། ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་ཐར་བ་དོན་གཉེར་བློ། ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་ནི་ལམ་གྱི་སྣེར
Chinese
心念纯熟能转变今生的显现，业果不虚，轮回的种种痛苦，若能再三思维，便能转变来世的显现。如此纯熟，对于有海的圆满，连一刹那的向往也不会生起，日日夜夜恒常寻求解脱之心，若能生起，那时便是生起了出离心。如是说，仅仅忆念有海的安乐富饶，就能毫不费力地生起出离心，那么即使是声闻缘觉的种姓，也算是抓住了道路的开端。若是大乘种姓，仅仅忆念有情的痛苦，就能生起恒常行持菩萨行的体验，那么就能将大乘的资粮道安立为小。也就是说，恒常依止于见到轮回的过患痛苦和解脱的利益的忆念，不将心交付于显现，而是揭露有海的过失，即认识并遮止，并且串习缘于解脱利益的所缘行相，从而生起出离心的体验。若未生起体验，无论串习布施乃至禅定何种善根，也根本不会成为解脱之因，因此希求解脱的所化，在修行的最初，应将密咒等一切所谓的甚深诀窍暂时搁置，而对出离心进行思择修，即进行观察修。如是说。此处略说出离心的法相，分为二：正文和断疑。初者，此处所谓出离心，即是出离心的心识。真实的出离是解脱，如经部根本中说：以出离为戒律之自在，因此在根本注释中如此宣说。其中有殊胜者和普通者两种，二者皆缘于苦谛而生起，如修行歌中说：若不努力思维苦谛之过患，则不会如实生起寻求解脱之心。以及《道次第》大小论中也如是宣说。也就是说，必须以遮止今生显现和来世显现二者的方式，生起从总体轮回中解脱的意乐。因为仅仅希求从恶趣痛苦中解脱，虽然是生起出离心的因，但并非是具足出离心之相，因为仅仅
English
By familiarizing the mind, the appearances of this life are reversed. The sufferings of samsara, where karmic results are unfailing, if repeatedly contemplated, the appearances of future lives are reversed. By becoming accustomed in this way, not even for a moment will longing arise for the prosperity of existence. If day and night, a mind seeking liberation constantly arises, then at that time, genuine renunciation is born. As it is said, merely remembering the pleasures and wealth of existence effortlessly gives rise to renunciation, then even if one is of the Hearer or Solitary Realizer lineage, one has grasped the beginning of the path. If one is of the Great Vehicle lineage, merely remembering the suffering of sentient beings brings forth the experience of engaging in the conduct of a Bodhisattva continuously, then one establishes the accumulation path of the Great Vehicle as small. That is, by constantly relying on the recollection of seeing the faults and suffering of samsara and the benefits of liberation, without entrusting the mind to appearances, but rather exposing the flaws of existence, that is, recognizing and preventing them, and by familiarizing oneself with the object-aspect of holding the mind on the benefits of liberation, one must bring forth the experience of renunciation. If one does not bring forth experience, no matter what virtuous roots one familiarizes oneself with, from generosity to meditative absorption, they will never become a cause for liberation. Therefore, for those to be trained who desire liberation, at the beginning of practice, setting aside for a while all other so-called profound instructions such as mantras, one should engage in analytical meditation on renunciation, that is, engaging in investigative meditation. As it is said. Here, a brief explanation of the characteristics of renunciation, in two parts: the main subject and the clearing of doubts. Firstly, here, the term "renunciation" refers to the mind of renunciation. Genuine renunciation is liberation, as it is said in the Root Text of the Sutras: "Having renunciation as the freedom of discipline," therefore it is explained in this way in the root commentary. Among these, there are two types: the superior and the ordinary, both of which arise by focusing on the truth of suffering. As it is said in the Practice Song: "If you do not strive to contemplate the faults of the truth of suffering, then the mind seeking liberation will not arise as it is." And it is similarly explained in the Great and Small Stages of the Path. That is, one must generate the intention to be liberated from samsara in general, by way of preventing both the manifest appearances of this life and the appearances of future lives. Because merely desiring to be liberated from the suffering of the lower realms, although it is a cause for generating renunciation, it is not a complete characteristic of the mind of renunciation, because merely
Chinese
对享乐的过分贪恋也是束缚轮回的原因。正如《道次第》中所说：“贪恋世间，亦将众生缚。”因此，中士道中所讲的思惟善趣之苦，是生起出离心的殊胜方便。如《菩提道次第广论》中所说：“解脱是指从束缚中解脱。业和烦恼是束缚轮回的因素。受这二者的影响，从界而言，有欲界等三界；从道而言，有天等五或六道；从生处而言，有胎生等四生，将蕴相续连接起来是束缚的自性，从中解脱就是解脱。想要获得解脱，就是希求解脱之心。”从“希求解脱之心的生起方法有两种：从苦和集方面思惟，以及从十二缘起方面思惟”开始，简要地说明之后，详细地阐述。首先，有思惟八苦、六苦和三苦的方法，以及详细阐述集谛中十不善业和根本烦恼的分类。然后，也详细地阐述了十二缘起的分类。修习缘起也包含在修习苦集之中。正如所说：“初一八九为烦恼，二与十者即是业，余七皆是痛苦性。”因此，应理解为，世尊所作的四谛之分类，是总结并显示了解脱轮回之道的精髓。想要从轮回中解脱、希求解脱之心和出离心，这些都是名称不同的说法。至于生起这些心的标准，如《道次第大论》中所说：“生起该心的标准是，通过苦、集二谛和十二缘支，详细了解轮回的特征之后，想要舍弃它们，并且想要获得它们的寂灭，仅仅是生起这种想法，就是出离心。”就像所说的那样。第二，如果问道：那么《道次第》中所说的“日夜恒时希求解脱心”是什么意思呢？这没有过失，因为这是道之开端。
English
Excessive craving for pleasure is also a cause of being bound in samsara. As it is said in the Lamrim, "Craving for worldly existence also binds all sentient beings." Therefore, contemplating the suffering of happy migrations as explained in the context of the middling person is a special means of generating renunciation. As it is said in the Great Treatise on the Stages of the Path, "Liberation means freedom from bondage. Karma and afflictions are the factors that bind one in samsara. Under the influence of these two, in terms of realms, there are the three realms such as the desire realm; in terms of destinies, there are the five or six destinies such as the gods; and in terms of birth-places, there are the four births such as womb-birth. The very connection of aggregates is the nature of bondage, and liberation from that is liberation. Wanting to attain that is the mind that seeks liberation." From "There are two methods for generating the mind that seeks liberation: contemplating from the perspective of suffering and its origin, and contemplating from the perspective of the twelve links of dependent arising," after briefly indicating, it is explained in detail. First, there are methods for contemplating the eight sufferings, six sufferings, and three sufferings, and a detailed explanation of the classification of the ten non-virtuous actions and root afflictions in the origin of suffering. Then, the classification of the twelve links of dependent arising is also explained in detail. The practice of dependent arising is also included in the practice of suffering and its origin. As it is said, "The first, eighth, and ninth are afflictions, the second and tenth are karma, the remaining seven are of the nature of suffering." Therefore, it should be understood that the classification of the four noble truths made by the Bhagavan is a summary and presentation of the essence of the path to liberation from samsara. Wanting to be liberated from samsara, the mind that seeks liberation, and the mind of renunciation are all different names. As for the standard for generating these minds, as it is said in the Great Treatise on the Stages of the Path, "The standard for generating that mind is that, after thoroughly understanding the characteristics of samsara through the two truths of suffering and origin and the twelve links of dependent arising, wanting to abandon them and wanting to attain their pacification, merely generating such a thought is the mind of renunciation." Just as it is said. Second, if asked: Then what does it mean when the Lamrim says, "Day and night, constantly seeking the mind of liberation"? There is no fault, because it is the beginning of the path.