Tibetan
དུ་ཚོགས་ནས་མི་སྲེག་ཀྱང་། མར་མེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ནུས་ལྡན་དུ་གྱུར་ཏེ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རྒྱུན་འབྲེལ་ཞིང་བལྟོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་མར་མེས་སྡོང་བུ་རྫོགས་པར་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་དེ་དོན་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མའི་བར་རེ་རེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ། སྔ་མ་ལ་མ་བལྟོས་པར་ཡང་མི་ཐོབ། སྔ་ཕྱི་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མི་ཐོབ་མོད། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མི་འཐོབ་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཐལ། དཔེ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བས་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་ནས་སྔ་ཕྱི་རང་རྒྱུད་ལ་རྒྱུན་འབྲེལ་ཞིང་བལྟོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་དེ་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ཚིག་ཅུང་ཟད་བསྡུས་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འབྲུ་མར་གྱི་མར་མེ་འབར་བའི་མེ་ལྕེ་དང་པོ་ཕོག་པས་སྙིང་བོ་དེ་ཚིག་གམ། འོན་ཏེ་མེ་ལྕེ་ཕྱི་མ་ཕོག་པས་སྙིང་བོ་དེ་ཚིག་པར་འགྱུར། གསོལ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། བཀའ་སྩལ་བ། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སྙིང་བོ་དེ་ཚིག་གམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚིག་ལགས་སོ། །ཞེས་དཔེ་གསུངས་ནས། རབ་འབྱོར་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ། སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་འཚང་མི་རྒྱ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཕྱི་མ་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཕྱི་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡང་འཚང་མི་རྒྱའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་ཡང་རྒྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདི་ནི་ཟབ་པ་ལགས་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །འདིར་ཡུམ་གསུམ་ཀ་ཚིག་ཅུང་ཟད་རེ་མ་གཏོགས་འདྲའོ། །མར་མེའི་དཔེ་དོན་འདི་ནི་ཡུམ་གྱི་མདོ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་འགྲེལ་བ་ཐམས་ཅད་ནས་འབྱུང་ལ། ས་མྱུག་དང་ཆུ་ཐིག་གི་དཔེ་དོན་གཉིས་ནི་སྡུད་པ་དང་དེའི་འགྲེལ་པ་ཉིད་ནས་བཤད་དོ། །དཔེ་དེས་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་ཡོད་དེ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། །སེམས་བསྐྱེད་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་བསྟན་པས་རྟག་མཐའ་སེལ། མར་མེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བལྟོས་པའི་འབྲེལ་བས་སྡོང་བུ་སྲེག་པ་ཐ་སྙད་དུ་འབྱུང་བ་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་སྔ་ཕྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་ཞིང་བལྟོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པས་ཆད་མཐའ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མར་མེ་དཔེ་འདིས་དེ་དང་འདྲ་བའི་དཔེ་གཞན་ཡང་མཚོན་ནོ། །གཉིས་པ་ས་བོན་གྱི་དཔེ་དོན་ལ་རིམ་པ་གཉིས་འབྱུང་བའི་དང་པོ་ལ་གཉིས། ཁུངས་དགོད་པ་དང་། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུད་པ་ལས། ས་བོན་ལས་ནི་མྱུ་གུ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་འབྱུང་། དེ་ཡང་འགགས་ཤིང་ཡང་མེད་པ་དེ་མིན་ལྟར། ཞེས་དཔེ་དང་། དོན་ནི་དེ་བཞིན་དང་པོའི་སེམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགགས་ལ་བྱང་ཆུབ་མེད་པ་དེ་མ་ཡིན། ཞེས་གསུངས། གཉིས་པ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས་སྦྲེལ་ཏེ་བཤད་ན། དཔེར་ན། བྱང་ཆུབ་ཤིང་སྡོང་གི་ས་བོན་ལས་ནི་དང་པོ་མྱུ་གུ་དང་དེ་ནས་མེ་ཏོག་དང་དེ་ནས་འབྲས་བུ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལས། ཤིང་སྡོང་ཆེན་པོར་གྱུར་བའི་ཚེ་སྔར་གྱི་ས་བོན་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་བོན་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགགས་ནས་མེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཤིང་སྡོང་ཡོད་པ་མཐོང་བ་ལྟར། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་ཐ་མའི་བར་རེ་རེ་ནས་རང་འབྲས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལས་མཐར་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་ཚེ་རྒྱུ་སེམས་བསྐྱེད་སྔ་ཕྱི་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགགས་ནས་མེད་ཅིང་། དེ་མེད་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ་དཔེ་དོན་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་ཞིང་བལྟོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་འདིས་ཀྱང་དཔེ་དོན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་སྔར་འགགས་ཀྱང་ཕྱིས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བསྟན་པས་མཐའ་གཉིས་དངོས་སུ་འགོག་སྟེ་སྔར་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། ཁུངས་དགོད་པ་དང་། དོན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྡུད་པ་ལས།
Chinese
即使聚集在一起焚烧，灯焰的先后刹那依次产生，前一个比前一个更有力量，后一个后一个与前一个前一个相续关联，依靠相互依存的缘起，灯能完全焚烧树干，同样，依靠发心也能获得圆满菩提。第二，那意义和结合的方式是：仅仅依靠第一个和最后一个发心，不能获得伟大的菩提。不依赖于前一个也不能获得。即使先后聚集在一起也不能获得伟大的菩提。然而，依靠它不会有不能获得伟大菩提的过失。就像刚才举的例子一样，发心的先后依次产生，后一个比前一个更有力量，由于先后在自相续中相续关联，依靠相互依存的缘起，菩萨能获得圆满的菩提。这种方式在《母经》中是这样说的，稍微简略了一些：善现，你怎么想？用油灯燃烧时，是第一个火焰触及而烧毁灯芯吗？还是后来的火焰触及而烧毁灯芯？回答说：世尊，不是这样的。从那以后，佛说：善现，你怎么想？灯芯被烧毁了吗？回答说：世尊，烧毁了。这样说了例子之后，佛说：善现，同样，第一个发心也不能使菩萨摩诃萨现证无上正等正觉。不依赖于第一个发心也不能现证。后来的发心也不能现证无上正等正觉。不依赖于后来的发心也不能现证。不是依靠那些发心，也不是依靠那些发心之外的其他，才能现证。菩萨摩诃萨才能现证无上正等正觉。这样说了之后，具寿善现对世尊这样说：世尊，这缘起甚深啊！等等。
English
Even if gathered together and burned, the earlier and later moments of the lamp flame arise sequentially, with each later one becoming more powerful than the earlier one. The later ones are continuously connected to the earlier ones, and through the interdependent origination of reliance, the lamp completely burns the tree trunk. Similarly, relying on the generation of bodhicitta, one will attain complete enlightenment. Secondly, the meaning and method of combining that are: one cannot attain great enlightenment with just one or two of the initial and final generations of bodhicitta. One cannot attain it without relying on the earlier ones. Even if the earlier and later ones gather together, one cannot attain great enlightenment. However, there is no fault of not attaining great enlightenment by relying on it. Just like the example given earlier, the earlier and later generations of bodhicitta arise sequentially, with each later one becoming more powerful than the earlier one. Because the earlier and later ones are continuously connected in their own continuum, through the interdependent origination of reliance, a Bodhisattva will attain complete enlightenment. That method is explained in the Mother Sutra in a slightly abbreviated way: 'Subhuti, what do you think? When an oil lamp is burning, is the wick burned by the first flame that touches it? Or is the wick burned by the later flame that touches it?' He replied, 'Bhagavan, it is not.' From then on, the Buddha said, 'Subhuti, what do you think? Is the wick burned?' He replied, 'Bhagavan, it is burned.' After giving this example, the Buddha said, 'Subhuti, similarly, the first generation of bodhicitta does not cause a Bodhisattva Mahasattva to fully awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Nor does one awaken without relying on the first generation of bodhicitta. The later generation of bodhicitta also does not cause one to fully awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Nor does one awaken without relying on the later generation of bodhicitta. It is not through those generations of bodhicitta, nor through others apart from those generations of bodhicitta, that one fully awakens. A Bodhisattva Mahasattva does awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment.' After saying this, the venerable Subhuti said to the Bhagavan, 'Bhagavan, this dependent origination is profound!' and so on.
Chinese
就像那样。 这里三部般若经除了少许词语不同外，其余都相似。灯的譬喻意义，在般若经的各部经典以及它们在印度和西藏的注释中都有出现。而种子发芽和水滴的譬喻意义，则在《摄类学》及其注释中有所阐述。 这个譬喻有避免两种极端的意义。就像灯的每一个前一瞬间熄灭，后一瞬间产生一样，显示了前一个发心熄灭，后一个发心产生，从而消除了常边。就像灯的每一个前后瞬间相互依存的关系，导致了烧毁树木的说法一样，发心的前后相续相连，并且依靠缘起的法则，最终证得菩提，从而消除了断边。灯的譬喻也象征着其他类似的譬喻。 第二，关于种子的譬喻意义，有两层次第，第一层又分为两点：引用出处和解释意义。首先是引用出处：《摄类学》中说：“从种子中产生嫩芽、花朵和果实，但它也灭亡且不存在，并非如此。”这是譬喻。意义是：同样，最初的发心也是菩提的因，但它也灭亡，并非没有菩提。其次，将譬喻和意义结合起来解释：例如，从菩提树的种子中，首先产生嫩芽，然后是花朵，然后是果实，依次产生。当树木长大时，从最初的种子开始，种子逐渐灭亡消失，但果实和树木仍然存在。同样，从最初的发心到最终的发心，每一个都是其自身果实——大菩提的因。然而，发心的前后次第相继产生，最终证得菩提时，作为因的发心的前后次第逐渐灭亡消失。即使它消失了，它的果实——大菩提也并非不存在。之所以如此，是因为譬喻和意义二者的因，种子的相续相连，并且依靠缘起而成就果实是相似的。此论也显示了譬喻和意义的二因虽然先前灭亡，但后来会产生果实，从而直接遮止了两种极端，就像先前所说的那样。第二点又分为两点：引用出处和解释意义。首先是引用出处：《摄类学》中说：
English
Likewise. Here, all three Prajnaparamita Sutras are similar except for a few different words. The example of the lamp appears in all the Mother Sutras and their Indian and Tibetan commentaries. The examples of seed sprouts and water droplets are explained in the Compendium and its commentary. This example has a way of avoiding two extremes. Just as each previous moment of a lamp ceases and each subsequent moment arises, it shows that the previous bodhicitta ceases and the subsequent one arises, thus eliminating the extreme of permanence. Just as the relationship of interdependence between the previous and subsequent moments of a lamp leads to the term "burning a tree," the continuous connection of previous and subsequent bodhicitta and the nature of dependent origination lead to the attainment of enlightenment, thus eliminating the extreme of nihilism. This lamp example also represents other similar examples. Second, regarding the meaning of the seed example, there are two stages. The first stage has two parts: citing the source and explaining the meaning. The first is: From the Compendium: "From the seed arise sprouts, flowers, and fruits. It also ceases and is not nonexistent." This is the example. The meaning is: Similarly, the initial mind is also the cause of enlightenment, but it also ceases, and it is not that there is no enlightenment. Second, the example and meaning are explained together: For example, from the seed of a Bodhi tree, first sprouts, then flowers, and then fruits gradually arise. When the tree becomes large, the seeds from the very beginning gradually cease and disappear, but the fruit and the tree are seen to exist. Similarly, each bodhicitta from the first to the last is the cause of its own fruit, the great enlightenment. However, as the previous and subsequent bodhicittas gradually arise, when enlightenment is finally attained, the cause, the previous and subsequent bodhicittas, gradually cease and disappear. Even though they are gone, their fruit, the great enlightenment, is not nonexistent. This is so because the cause of both the example and the meaning, the continuous connection of the seed and the dependent origination on which it relies, is similar to the accomplishment of the fruit. This text also shows that although the two causes of the example and the meaning ceased earlier, the fruit will arise later, thus directly preventing the two extremes, as before. The second has two parts: citing the source and explaining the meaning. The first is: From the Compendium: