Tibetan
དོ། །ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ནི་ཚོར་བས་མྱོང་བ་དང་མཐུན་པའི་བདེ་སྡུག་སོགས་སོ། །དྲུག་པ་ཚོར་བ་ལ། དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྔར་ལྟར་རམ་ཡང་ན། ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་པས་བཅད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། འདིར་ཚོར་བའི་དོན་ལྡོག་གོ །འདི་ལའང་ཚོར་བྱེད་དང་ཚོར་བྱ་དང་ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབྱེ་ན་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་ནས་ཡིད་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའི་བར་རོ། །གཟུགས་དང་མིག་དབང་དང་དེའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པས་བཅད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སེམས་བྱུང་དེ། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྣ་བ་དེའི་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་སོགས་དང་གཞན་ལའང་སྦྱར་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་པོ་ལྔས་ཡུལ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་ལ། ཕྱི་མ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་ཚོར་བས་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མྱོང་ངོ་། །བདུན་པ་ཁམས་ལ། དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་འཛིན་པའམ་རྒྱུ་དང་རིགས་བྱེད་པའི་ཆོས་ཏེ། ཁམས་ཀྱི་དོན་ནོ། །དབྱེ་ན། སྤྱིར་དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་དང་། རྟེན་དབང་པོའི་དྲུག་དང་། བརྟེན་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་དྲུག་སྟེ་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། གཟུགས་ནས་ཆོས་ཁམས་ཀྱི་བར་དང་། མིག་ནས་ཡིད་ཁམས་ཀྱི་བར་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་བར་རོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་ལ། སྐབས་འདིའི་ཁམས་ལ་དྲུག་ཡོད་དེ། ས་ཁམས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །སྲ་ཞིང་འཐས་པ་ཉིད་སའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དེ་བཞིན་དུ་བརླན་ཞིང་བཤེར་བ་ཆུའི་ཁམས་དང་། ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་མེའི་ཁམས་དང་། ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་རླུང་གི་ཁམས་དང་། ཐོགས་བཅས་ཀྱི་རེག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་རྣམ་རིག་གི་ཁམས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདིའི་ཙམ་སྒྲས་ནི་ཁྱད་པར་རིག་པ་མི་འགོག་ཀྱང་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །ས་སོགས་འབྱུང་བ་བཞི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བྱ་མིན་ཀྱང་། དེའི་ཁ་དོག་ནི་མིག་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་རྣམས་ས་མ་ཡིན་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་ནས་དཀར་བོ་དང་སེར་བོ་སོགས་མཐོང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཛོད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ནི་ཐ་སྙད་དུ། ཁ་དོག་དབྱིབས་ལས་ཞེས་བརྗོད། ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་གཞན་གསུམ་ལའང་འགྲེའོ། །ཤིང་དང་རྡོ་དང་ལྕགས་སོགས་ལ་སྲ་ཞིང་འཐས་པ་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་སའི་ཁམས་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སའི་ཁམས་ཡིན་ཀྱང་ས་མིན་ཞེས་གསུངས་མོད། དེ་དག་གི་སྲ་བ་སའི་ཁམས་ཡིན་ཀྱང་ངོ་བོ་ནི་དེའི་རིགས་ཀྱི་འབྱུང་གྱུར་རམ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཡིན་ན་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་སོགས་དང་། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་སོགས་དང་། སྤྲིན་སོགས་ལའང་རིམ་བཞིན་བཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་གཡོ་བ་ཡོད་པས་ཞིབ་ཆ་འབྱེད་དགོས། བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་གཟུགས་ཀྱི་གོང་བུ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལའང་འབྱུང་བ་བཞི་ཀ་ཡོད་པ་དང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་རེ་རེ་ལའང་འདེགས་པ་དང་བསིལ་བ་དང་དྲོ་བ་དང་གཡོ་བ་ཡོད་པས་འབྱུང་བ་བཞི་ཡོད་ཅེས་སྨྲའོ། །བརྒྱད་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལ། དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བལྟས་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ནོ། །སྐབས་འདིར་དབྱེ་ན་མ་རིག་པ་ན་རྒ་ཤིའི་བར་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ན་མང་དུ་འགྱུར་བས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་ན། སྤྱིར་མ་རིག་པ་ལ་ལས་འབྲས་དང་བདེན་བཞི་དང་རྣམ་པའི་རབ་དབྱེ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྲ་རགས་ཅི་རིགས་ལ་རྨོངས་པ་དུ་མ་ཡོད་ནའང་། སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་འདིར་ཡན་ལག་དང་པོའོ། །མ་རིག་པ་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསགས་པའི་དགེ་མི་དགེ་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསུམ་ནི་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་པའི་ལས་སོ། །ལས་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་གང་ལ་བསྒོས་པའི་ཚེ་འདིའི་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་འབྲས་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཉིས་ནི་གསུམ་པ་རྣམ་ཤེས་སོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱར་མ་ཐག་པའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་བཞི་ནི་འདིར་མིང་ཡིན་ལ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མེར་མེར་བོ་ནི་གཟུགས་ཏེ་བཞི་བ་མིང་གཟུགས་སོ། །མེར་མེར་བོ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ནས་མིག་སྣ་སོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི་ལྔ་བ་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་བར་མ་གསུམ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་རིག་པ་ནི་དྲུག་པ་རེག་པའོ། །རེག་པས་ཡུལ་བཅད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་མྱོང་བའི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་ནི་བདུན་པ་ཚོར་བའོ། །དེ་ནས་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་མི་འབྲལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་འབྲལ་བར་ཞེན་པ་ནི་བརྒྱད་པ་སྲེད་པའོ། །འདོད་ཡོན་དང་ལྟ་ངན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ངན་པ་ལ་ཆགས་པ་ནི་དགུ་པ་ལེན་པའོ། །སྔར་གྱི་རྒྱུ་དུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་གཉིས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་སྲེད་ལེན་གཉིས་ཀྱིས་གསོས་བཏབ་པས་མཐུ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ལས་ནི་བཅུ་བ་སྲིད་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་གནས་བཞི་བོ་གང་རུང་དུ་རྣམ་ཤེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་བོ་སྨིན་ཅིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་རྒ་བ་ཡིན་ལ། ཕུང་བོའི་རིས་མཐུན་དོར་བ་ནི་ཤི་བ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པ་རྒ་ཤིའོ། །རྟེན་འབྲེལ་ཚར་གཅིག་གི་ཚེ་སྲེད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་ནི་མིང་གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནའང་། འདིར་ཚོར་བའི་རྗེས་སུ་བཤད་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གཞན་གྱི་སྐྱེ་རིམ་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་འཕེན་ན་མ་རིག་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་འཕེན་ནོ། །གང་འཕངས་ན་མིང་གཟུགས་སྐྱེ་མཆེད་རེག་ཚོར་བ་ཉེར་བཞིའོ། །ཇི་ལྟར་འཕངས་ན་རྣམ་ཤེས་ལ་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །གང་གིས་འགྲུབ་ན་སྲིད་ལེན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །གང་འགྲུབ་ན་སྐྱེ་བ་རྒ་ཤི་གཉིས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་མཚོན་ཙམ་སྟེ་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བལྟའོ། །གཉིས་པ་རྣམ་བྱང་ཕྱོགས་ལ་འགྲེས་རྐང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་ལྔར་བཤད་ཀྱང་། ཕྱོགས་གཏོགས་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་བརྒྱ་དང་བཞི་དྲུག་སྟེ། ཕར་ཕྱིན་དྲུག སྟོང་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད། བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན། བདེན་བཞི། བསམ་གཏན་བཞི། ཚད་མེད་བཞི། གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་བཞི། རྣམ་པར་ཐར་བ་བརྒྱད། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ། མངོན་པར་ཤེས་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ། སྟོབས་བཅུ། མི་འཇིགས་པ་བཞི། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི། བྱམས་པ་ཆེན་པོ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ། མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད། གང་ཟག་རྒྱུན་ཞུགས། ཕྱིར་འོང་། ཕྱིར་མི་འོང་། དགྲ་བཅོམ། རང་སངས་རྒྱས་ཏེ་བཞི། ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ་རིམ་པར་འཆད་དོ། །དང་པོ་ཕར་ཕྱིན་ལ་དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའམ་ཕྱིན་ཟིན་པ་གང་རུང་གིས་བསྡུས་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཉ
Chinese
多。地方的变化是与感受体验相应的苦乐等。第六，感受，有分类的基础和分类。第一，如前所述，或者说，依赖于境、根、识三者的集合，与触所区分的境的体验相应的心生，这是感受的意义反面。对此，也要通过感受者、感受对象和如何感受这三者来了解。分类有六种：从眼之聚集而触的因缘所生的感受，到意之聚集而触的因缘所生的感受之间。色、眼根和其识三者聚集，依赖于眼之聚集而触所区分的境的变化的体验相应的心生，是眼之聚集而触的因缘所生的感受的特征。同样，声、耳和其识三者聚集，依赖于……等等，其他的也同样类推，从而了解其特征。前五个感受以境显现的方式体验，而后面的成为意之识的眷属的感受，以执着的方式体验。第七，界，有分类的基础和分类。第一，是持有自身的特征和结果，或者作为因和种类的事物，这是界的意义。分类上，一般有六种所缘境的界，六种所依根的界，以及六种所依赖的识的界，共有十八界，即从色到法界之间，从眼到意界之间，以及从眼识到意识界之间。这些的差别可以通过之前所说的来了解。而此处所说的界有六种，即地界、水界、火界、风界、空界、识界。坚硬和粘稠是地界的特征。同样，潮湿和湿润是水界，热和燃烧是火界，轻和运动是风界，有碍触仅通过阻挡来区分是空界，仅通过缘取境的自性来完全区分的能辨识的界，是识的特征。此处的“仅”字并不否定对差别的认识，但有其必要性。地等四大不是眼识的所取对象，但其颜色是眼识的所取对象，如地的颜色和…
English
Do. The change of place is happiness and suffering, etc., corresponding to the experience of feeling. Sixth, feeling, has a basis for classification and classification. First, as before, or rather, relying on the collection of object, faculty, and consciousness, the mental event corresponding to the experience of the object distinguished by touch, this is the opposite of the meaning of feeling. Regarding this, it should also be understood through the three aspects of the feeler, the object of feeling, and how to feel. There are six types of classification: from the feeling arising from the cause of touch by the gathering of the eye to the feeling arising from the cause of touch by the gathering of the mind. The mental event corresponding to the experience of the change of the object distinguished by the touch of the gathering of the eye, relying on the gathering of form, eye faculty, and its consciousness, is the characteristic of the feeling arising from the cause of touch by the gathering of the eye. Similarly, the gathering of sound, ear, and its consciousness, relying on...etc., and others can be inferred in the same way to understand their characteristics. The first five feelings experience in the way that the object appears, while the latter feeling, which becomes the retinue of the mind's consciousness, experiences in the way of attachment. Seventh, realm, has a basis for classification and classification. First, it is the thing that holds its own characteristics and results, or acts as a cause and kind, this is the meaning of realm. In terms of classification, there are generally six realms of object of focus, six realms of dependent faculties, and six realms of dependent consciousness, totaling eighteen realms, namely from the realm of form to the realm of dharma, from the realm of eye to the realm of mind, and from the realm of eye consciousness to the realm of mind consciousness. The differences between these can be understood through what has been said before. And the realms mentioned here are six, namely the earth realm, water realm, fire realm, wind realm, space realm, and consciousness realm. Hardness and stickiness are the characteristics of the earth realm. Similarly, dampness and wetness are the water realm, heat and burning are the fire realm, lightness and movement are the wind realm, the tangible with obstruction is distinguished only by blocking is the space realm, and the discriminating realm that is completely distinguished only by focusing on the nature of the object is the characteristic of consciousness. The word "only" here does not negate the recognition of differences, but it is necessary. The four great elements such as earth are not the objects of the eye consciousness, but their colors are the objects of the eye consciousness, such as the color of earth and...
Chinese
虽然形状不是地，但世间有看到白色和黄色等名称的说法。如《俱舍论》所说：‘世间的名言中，从颜色形状上说。’其他三者也应如此解释。木头、石头和铁等具有坚硬和粘稠的性质，那么它们是地界还是不是地界呢？对此，有些人说它们是地界，但不是地。那些坚硬的性质是地界，但其本体应考察是属于哪一类的生起物或元素。如果是元素，则必须是所触的生处。同样，对于牛奶等、太阳的光芒等、云等，也应分别区分湿润、热和运动的性质。分别部说，即使是极小的色聚，也具有四大元素，并且地、水、火、风各自具有支撑、凉爽、温暖和运动的性质，因此具有四大元素。第八，缘起，分为分类的基础和分类。第一，观察而成立，是缘起的意义。此处若分类，则有从无明到老死之间的十二支。如果详细区分这些，则会变得繁多，所以简略地说。一般来说，无明对于业果、四谛、分类的差别以及细微和粗大的真如等有多种迷惑。然而，对于凡夫相续中无我的真如迷惑的无明，是此处的第一个支分。由该无明所引发和积累的善、不善和不动的三种业是第二个支分，行。那些业的习气所熏染的，此生的因时之意意识和来世连接相续之后的果时之意识二者是第三个支分，识。连接相续之后的意识，以及受、想、行四者在此是名，与之俱生的模糊之物是色，即第四个支分，名色。模糊之物逐渐增长，形成眼、耳等自性，是第五个支分，六入。之后，境、根、识三者聚合，完全区分境是适意、不适意还是中庸的觉知是第六个支分，触。由触
English
Although shapes are not earth, there is a saying in the world that one sees white and yellow, etc. As stated in the Treasury of Knowledge: 'In the world's terminology, it is said from color and shape.' The other three should also be explained in this way. Since wood, stone, iron, etc., have hard and viscous properties, are they the earth element or not? Some say that they are the earth element but not earth. The hardness of those is the earth element, but the essence should be examined as to which kind of arising or element it belongs to. If it is an element, then it must be the sense base of touch. Similarly, one must carefully distinguish the properties of moisture, heat, and motion in milk, sunlight, and clouds. The Vaibhashikas say that even a small aggregate of form has all four elements, and each of earth, water, fire, and wind has support, coolness, warmth, and motion, so it has four elements. Eighth, dependent origination, divided into the basis of division and the division. The first is established by observation, which is the meaning of dependent origination. If divided here, there are twelve branches from ignorance to old age and death. If these are divided in detail, they will become many, so to explain briefly. In general, ignorance has many confusions about karma and its results, the four truths, the distinctions of aspects, and the subtle and gross suchness. However, the ignorance that is confused about the suchness of selflessness in the continuum of ordinary beings is the first branch here. The three karmas of virtue, non-virtue, and immovability, which are aroused and accumulated by that ignorance, are the second branch, action. The consciousness of the mind at the time of cause in this life, which is imbued with the imprints of those karmas, and the consciousness at the time of effect immediately after connecting to the next life, are the third branch, consciousness. The consciousness immediately after connecting to the next life, and the four: feeling, perception, volition, are name here, and the vague thing that is together with it is form, which is the fourth branch, name and form. The vague thing gradually grows and forms the nature of the eye, ear, etc., which is the fifth branch, the six sense sources. Then, the three: object, faculty, and consciousness, come together, and the awareness that completely distinguishes whether the object is pleasing, displeasing, or neutral is the sixth branch, contact. By contact,