Tibetan
ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས། ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས། ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་གུ་རུ་ཨཱཪྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གང་དེའི་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང་། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་ལ་བཏུད་ནས། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་གཞན་དང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི། །བརྗོད་བྱ་ཀུན་བྱང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ། །གཞུང་མང་དག་ལ་རིང་དུ་འདྲིས་པའི་བློས། །མཁས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དགོངས་པ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཀྲལ་ན་རང་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་ལེགས་མོད། འོན་ཀྱང་མང་དུ་དོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་སྟེ། གཟུགས་ཕུང་སོགས་ཕུང་བོ་ལྔ། མིག་སོགས་དབང་བོ་དྲུག །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་རེག་པ་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་སོགས་ཚོར་བ་དྲུག །ས་སོགས་ཁམས་དྲུག མ་རིག་པ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་རིམ་པར་བཤད་ན། དང་པོ་ཕུང་བོ་ལ་གསུམ། དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བ་དང་། དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བློ་ཡུལ་དུ་སྤུངས་པ་ལྟར་སྣང་བའམ་འདུས་པ་སྟེ་ཕུང་བོའི་དོན་ནོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་བོའོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱིར་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས། ཞེས་སོ། །གཞན་བཞི་ལའང་། ཚོར་བ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཕུང་བོའི་དོན་ནི་སྔར་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབྱེ་ན། འབྱུང་བ་དང 【处理错误】 [ { "original_tibetan": "ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས།", "chinese_translation": "般若经注疏明鉴智者入处", "english_translation": "A Clear Commentary on the Mother Sutra: An Entrance for the Wise" }, { "original_tibetan": "ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས།", "chinese_translation": "般若经注疏明鉴智者入处", "english_translation": "A Clear Commentary on the Mother Sutra: An Entrance for the Wise" }, { "original_tibetan": "ཡུམ་གྱི་མདོའི་འགྲེས་རྐང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མཁས་པའི་འཇུག་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། ན་མོ་གུ་རུ་ཨཱཪྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ། སྨྲ་བའི་སྐྱེས་མཆོག་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས། །གང་དེའི་རྒྱལ་ཚབ་མི་ཕམ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཐོགས་མེད་སྐུ་མཆེད་དང་། །རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཡབ་སྲས་ལ་བཏུད་ནས། །རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་གཞན་དང་ཤེར་ཕྱིན་གྱི། །བརྗོད་བྱ་ཀུན་བྱང་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འགའ། །གཞུང་མང་དག་ལ་རིང་དུ་འདྲིས་པའི་བློས། །མཁས་པའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་འདིར་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལས་གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ཀུན་བྱང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་དུ་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དགོངས་པ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཀྲལ་ན་རང་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་ལེགས་མོད། འོན་ཀྱང་མང་དུ་དོགས་པས་བསྡུས་ནས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འགྲེས་རྐང་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་བསྡུ་ན་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཕྱོགས་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གཉིས་སོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་སྟེ། གཟུགས་ཕུང་སོགས་ཕུང་བོ་ལྔ། མིག་སོགས་དབང་བོ་དྲུག །གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོགས་རྣམ་ཤེས་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་སོགས་རེག་པ་དྲུག །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་སོགས་ཚོར་བ་དྲུག །ས་སོགས་ཁམས་དྲུག མ་རིག་པ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་དག་རིམ་པར་བཤད་ན། དང་པོ་ཕུང་བོ་ལ་གསུམ། དབྱེ་གཞི་དང་། དབྱེ་བ་དང་། དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། བློ་ཡུལ་དུ་སྤུངས་པ་ལྟར་སྣང་བའམ་འདུས་པ་སྟེ་ཕུང་བོའི་དོན་ནོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་བོ། ཚོར་བ། འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་བོའོ། །དང་པོ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱིར་གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་གཟུགས། ཞེས་སོ། །གཞན་བཞི་ལའང་། ཚོར་བ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །འདུ་ཤེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའོ། །ཡུལ་ནི་སོ་སོར་རྣམ་རིག་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། ཕུང་བོའི་དོན་ནི་སྔར་བཞིན་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབྱེ་ན། འབྱུང་བ་དང", "chinese_translation": "般若经注疏明鉴智者入处如是住。 顶礼 गुरु (藏文，梵文天城体，guru，上师) ཨཱཪྱ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཡེ（藏文，梵文天城体，ārya mañjuśrīye，圣妙吉祥）。 语自在胜导师薄伽梵，彼之补处弥庞法王，大车轨无著兄弟，以及第二佛陀父子，我顶礼。 佛陀的经论和其他般若，所诠诸法觉悟的差别，以长久熟悉众多论典的智慧，如实宣说智者的意趣。 在此，从佛母所说的色蕴乃至一切智之间，对觉悟之法的诸多分类，如果能够详细剖析其定义、分类等，将会对自己有很大的利益，但考虑到内容繁多，故作简略叙述。 也就是，如果将一百零八个注脚所阐述的内容进行归纳，可以归纳为两类： 遍染污浊之品，以及完全清净之品的二法。 初者有五十三：色蕴等五蕴，眼等六根，色等六境，眼识等六识，眼触等六触，眼触所生之受等六受，地等六界，无明等十二缘起支。 依次解说这些内容： 首先，蕴有三种：分类的依据，分类，以及必要性。 首先：如同堆积在意识对象中显现或聚集，是蕴的含义。 分为五种：色蕴，受蕴，想蕴，行蕴，识蕴。 首先，色蕴有定义和分类。 首先，一般而言，可以被损坏的，是色的定义。《入行论》中说：色是可损之自性。 其他四蕴也是如此：受是领受的自性，想是取相，行是显现造作，境是各自的能辨识，是识的定义。 如是说，蕴的含义如前所述应结合。 分类上：有四大", "english_translation": "A Clear Commentary on the Mother Sutra: An Entrance for the Wise, thus it abides. Homage to Guru (藏文，梵文天城体，guru，Teacher), Ārya Mañjuśrīye (藏文，梵文天城体，ārya mañjuśrīye，Noble Wondrous Glory). The supreme speaker, the teacher, the Bhagavan, his representative, Mipham Chökyi Wangchuk, the great chariot Thokmé and his brother, and the second Buddha, father and son, I bow to them. The words of the Buddha, other Prajñāpāramitā, the objects of expression, all aspects of enlightenment, some distinctions, with a mind long familiar with many texts, I will explain the intention of the wise as it is. Here, from the Mother of the Buddhas, from form to omniscience, the many divisions of the Dharma of complete purification, if the definitions, divisions, etc., of these are explained in detail, it would be of great benefit to oneself, but because it is feared to be too much, it will be explained in brief. That is, if the one hundred and eight commentary verses are collected, they can be collected into two: the side of complete affliction and the two dharmas of the side of complete purification. The first has fifty-three: the five aggregates, such as the form aggregate, the six faculties, such as the eye, the six objects, such as the form, the six consciousnesses, such as the eye consciousness, the six contacts, such as the eye contact, the six feelings, such as the feeling caused by the eye contact, the six elements, such as the earth, and the twelve links of dependent origination, such as ignorance. Explaining these in order: First, there are three aggregates: the basis of division, the division, and the need. The first is: that which appears or is gathered as if piled up in the object of consciousness is the meaning of the aggregate. There are five divisions: the form aggregate, the feeling aggregate, the perception aggregate, the formation aggregate, and the consciousness aggregate. First, there is definition and division. First, in general, that which can be damaged is the definition of form. As it says in the Entering Path: Form is that which has the nature of being damaged. For the other four also: Feeling is of the nature of experiencing. Perception is taking characteristics. Formation is manifestly forming. Object is individually distinguishing. It is the definition of consciousness. As it is said, the meaning of the aggregate should be combined as before. In terms of division: there are the four elements," } ] ============================================================
Tibetan
་། འབྱུང་གྱུར་གྱི་གཟུགས་གཉིས། དང་པོ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྟེ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་འབྱུང་གྱུར་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་གསུམ་སྟེ། དང་པོ་ནི་རྩ་བ་དང་ཡན་ལག་གི་ཁ་དོག་དང་། གཉིས་པ་ནི། རིང་ཐུང་སོགས་ཀྱི་དབྱིབས་དང་། གསུམ་པ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་བོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་དང་། སྒྲ་དྲི་རོ་རྣམས་དང་གཟུགས་དང་རེག་བྱ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་རྣམས་འབྱུང་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་མཚན་ཉིད་དང་། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མྱོང་བྱ་བདེ་སྡུག་སོགས་རྣམ་སྨིན་དངོས་བཏགས་ཅི་རིགས་མྱོང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་བྱུང་དེ། ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད། འདི་ལ་གང་གིས་མྱོང་བྱེད་དང་གང་མྱོང་བྱ་དང་ཇི་ལྟར་མྱོང་ཚུལ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞིང་། ཚོར་བ་དངོས་ནི་དེ་གསུམ་ལས་གང་གིས་མྱོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གཞན་ལའང་ཅི་ལྟར་རིག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབྱེ་ན་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་ཅི་རིགས་མ་འདྲེས་པར་མྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་མོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡུལ་དང་དབང་བོ་དང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་སྤུ་རིས་མི་འདྲ་བའི་མཚན་མ་འཛིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སེམས་བྱུང་ཏེ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། འདི་དང་འོག་མ་གཉིས་ཏེ་གསུམ་ལའང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་གསུམ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབྱེ་ན་རྟོགས་བཅས་རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སོ་སྐྱེའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་རགས་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ཏེ། འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་མཐོང་ཐོས་བྱེ་བྲག་འབྱེད་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །འོན་ཀྱང་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུ་བར་མཛད་དོ། །རྟོག་མེད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི། འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་དུ་མི་རྟོག་པ་དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་རྣམས་སོ། །བཞི་བ་ལ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོ་ནི། ཕུང་བོ་གཞན་བཞི་གང་རུང་ལས་གཞན་པའི་འདུས་བྱས་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད། དབྱེ་ན་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་དང་། ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད་གཉིས། དང་པོ་ནི། སེམས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གཟུགས་དང་སེམས་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་བཞག་པའི་དུས་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་མི་རྟག་འཇིག་པ་སོགས་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ
Chinese
衍生的色有两种。第一种是：地、水、火、风这四种。第二种是，衍生的色有颜色、形状以及除此之外的三种色，第一种是根和枝的颜色，第二种是长短等的形状，第三种是眼等有色根以及声、香、味等，以及色和触二者的一部分都是衍生的。第二是定义和分类。第一是：感受乐、苦等异熟果，无论是真实的还是假设的，通过体验来区分的心所，是感受的定义。对此，应当通过谁体验、体验什么、如何体验这三方面来了解。真实的感受是这三者中的哪一个在体验，对于其他的也应当如何理解。分类的话，有乐、苦、中庸这三种，各自体验不混合的三种感受。第三种有两种，第一种是：境、根、识三者聚合，因为执持境的不同特征而区分的心所，是想的定义。这一个和下一个，这三个也应当通过作者、行为和作用这三方面来了解。分类的话，有带分别和不带分别的两种想，第一种是：凡夫俗子的意之识的眷属所变成的粗大的分别想，大部分是，这是这个，那是那个，区分所见所闻的知识。然而，不明白表达的幼儿的想，被归类为不带分别的一类。不带分别的想是：不认为是这个或那个，直接证悟胜义谛的等持智慧，以及无色界的禅定等持。第四种有两种，第一种是：与其他的四蕴不同的有为法，是行的定义。分类的话，有相应行和不相应行两种。第一种是：使心动摇于境的心所，以及善、不善、无记的业。第二种是：色和心等生、住、灭三种状态所安立的时间，比如生、老、病、死、无常、坏灭等。第五
English
There are two types of derived form. The first is: earth, water, fire, and wind, these four. The second is that derived form has color, shape, and three other forms besides these. The first is the color of roots and branches. The second is shapes such as length and shortness. The third is the sense faculties such as the eyes, and sounds, smells, tastes, and so on, and one aspect of both form and touch are derived. The second has definition and classification. The first is: the mental factor that distinguishes experiences of pleasure, pain, etc., which are ripened results, whether real or imputed, is the definition of feeling. This should be understood through three aspects: who experiences, what is experienced, and how it is experienced. The actual feeling is which of these three is doing the experiencing; it should be understood how to understand this in relation to others as well. If classified, there are three feelings: pleasure, pain, and neutral, three types of experience that do not mix. The third has two aspects, the first is: the mental factor that distinguishes by grasping the different characteristics of objects, through the combination of object, faculty, and consciousness, is the definition of perception. This one and the next one, these three should be understood through the three aspects of agent, action, and object. If classified, there are two types of perception: with conceptualization and without conceptualization. The first is: mostly the coarse conceptual perceptions that arise as part of the retinue of the mind consciousness of ordinary beings, such as the knowledge that distinguishes what is seen and heard, saying, "This is this, that is that." However, the perception of a child who does not understand language is categorized as non-conceptual. Non-conceptual perception is: not thinking "this is this" or "that is that," but the samadhi wisdom that directly realizes ultimate truth, and the absorptions of the formless realms. The fourth has two aspects, the first is: conditioned phenomena other than the other four aggregates, is the definition of formation. If classified, there are two types of formations: associated formations and non-associated formations. The first is: the mental factors that cause the mind to move towards objects, and virtuous, non-virtuous, and unspecified actions. The second is: time established as the state of being that causes arising, abiding, and ceasing of form and mind, such as birth, aging, sickness, death, impermanence, and destruction. The fifth