Tibetan
་ནས་བཞག་པའི་ཕྱིར། ལྷས་བྱིན་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ཡང་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རང་རྒྱུ་ལྷས་བྱིན་འོང་བ་དང་འགྲོ་བའི་རྩོམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་མེད་པར་དེ་འོང་བ་རང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུར་འོང་བ་དེ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་རང་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས་འོང་བ་ཡིན་ཀྱང་། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ཕར་རི་དང་ཚུར་རི་བཞིན། གཞན་ཡང་། ལྷས་བྱིན་བསྡད་པའི་ཚེ་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ཡིན་ནམ་མིན། ཡིན་ན་ལྷས་བྱིན་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་འོང་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། མིན་ན་ལྷས་བྱིན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་དེའི་བསྡད་པ་དང་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་དེ་གང་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་ལྷས་བྱིན་བསྡད་པ་བཏང་ནས་འགྲོ་འོང་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པས་དེའི་འགྲོ་འོང་གནས་གསུམ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་བོ། །ལྷས་བྱིན་གྱིས་འགྲོ་འོང་གནས་གསུམ་བྱེད་ཀྱང་དེའི་འགྲོ་འོང་གནས་པ་ནི་དེ་མིན་ལ། ལྷས་བྱིན་ལས་དོན་གཞན་པའི་དེའི་འགྲོ་འོང་གནས་གསུམ་ཡང་མེད་དོ། །དེར་མ་ཟད། ལྷས་བྱིན་དེ་ལམ་དུ་རང་གི་རྐང་བས་འགྲོ་ཡང་། འགྲོ་ཞེས་པའི་བྱ་བ་དེ་ལྷས་བྱིན་དང་དེའི་རྐང་བ་དང་ལམ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མིན་ལ། དེ་དག་ལས་དོན་གཞན་པའི་དེའི་འགྲོ་བ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་འོང་བ་སོགས་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་། ལྟ་བ་པོ་དང་ལྟ་བ་དང་སྨྲ་བ་པོ་དང་སྨྲ་བ་དང་ཉན་པ་པོ་དང་ཉན་པ་སོགས་ལའང་སྔར་གྱིས་རིགས་འགྲོས་སྦྱར་ནས་རང་བཞིན་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱའོ། །བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་གཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། ཁྱོད་རང་གིས་མཆུ་ཞབས་སོགས་ཆ་དུ་མ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། ཀ་བུམ་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཐ་དད་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། ཐ་དད་དུ་བཞག་པ་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་གཅིག་ཅིག་ཤོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་དད་དུ་བཞག་གི །རང་གི་ངོས་ནས་ཐ་དད་མིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ། རང་ངོས་ནས་ཐ་དད་ཡིན་ན། ཀ་བུམ་གཉིས་སོ་སོ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་ཐ་དད་ཡིན་པར་ཐལ་ཞིང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ན་གཅིག་ཡིན་པའང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན། ཀ་བ་དེ་བུམ་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་། སྤྱིར་ཀ་བ་དེ་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་དགོས་པས། གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་ཀའང་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་ངེས་སོ། །གཞན་ཡང་། རང་ཉིད་མི་གཞན་དང་ཐ་དད་ཀྱི་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་དེ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཉིད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མི་གཞན་དང་ཐ་དད་ཀྱི་གཞན་ཞེས་པ་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་གཞན་དུ་འཇོག་པ་དེ་ཟླ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་གི །ཟླ་བོ་མེད་པའི་རང་གཅིག་པུ་ལ་གཞན་ཞེས་མི་བྱ་བར་བདག་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེ་ལས། གཞན་ནི་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན། གཞན་མེད་པར་ནི་གཞན་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཞན་ནི་གཞན་ལས་གཞན། །དེ་ཚེ་གཞན་མེད་པར་གཞན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཤེས་བྱ་དང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་པ་རྣམས་དང་། རྟག་མི་རྟག་དང་། ས་མྱུག་གཉིས་ལྟ་བུ་དོན་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་སྔར་བཞིན་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་སྐྱེ་འགག་སོགས་བརྒྱད་ལ་རང་བཞིན་འགོག་པའི་རིགས་པ་གཙོ་བོར་བསྟན་གྱི། རིགས་པ་གཞན་གཙོ་བོར་བཤད་པ་མིན་པས། དེ་དག་ཀྱང་གཞན་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་ལས་ལ་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་འཆད་པ་ལ་གསུམ། ལས་ངོས་བཟུང་བ་དང་། གསོག་ཚུལ། དེའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པའི་འཐད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། དྲང་སྲོང་མཆོག་གིས་ལས་རྣམས་ནི། །སེམས་པ་དང་ནི་བསམས་པར་གསུངས། །ལས་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ནི། །རྣམ་པ་དུ་མར་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །དེ་ལ་ལས་གང་སེམས་པ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིར་འདོད། །བསམ་པའི་ལས་ནི་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་གིར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། སེམས་པ་དང་བསམ་པའི་ལས་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་སེམས་པའི་ལས་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་བྱུང་ཞིག་སྟེ། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ལ། བསམ་པའི་ལས་ནི། སེམས་པའི་ལས་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ལུས་ངག་གི་ལས་སོ། །གཞན་ཡང་། ལས་ལ་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་གསུམ་ཡོད་ཅིང་། དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་གཉིས་སོ་སོར་འབྱིན་ལ། ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་སྨིན་འབྱིན་པར་མི་ནུས་སོ། །གཉིས་པ་ལས་གསོག་ཚུལ་ནི་བསྡུ་ན་གསུམ་སྟེ། གཙོ་བོར་ཚེ་འདིར་ཚོར་བ་བདེ་བ་ཙམ་གྱིས་ཆེད་དུ་དམིགས་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་གསོག་པ་ཤུགས་ཆེ་ལ། ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ན་ནི་དགེ་བའི་ལས་གསོག་ཅིང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་གང་རུང་ལ་གཙོ་བོར་དམིགས་ན་ནི་མི་གཡོ་བའི་ལས་གསོག་གོ །དེའི་རིགས་པས་སྲིད་པ་མཐའ་དག་ལ་ཡིད་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ལས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་ན་ནི་ཐར་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལས་གསོག་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས། ལས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པ་དང་། དེའི་འཐད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ། སྤྱིར་ལས་ཀྱིས་རྣམ་སྨིན་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པ་ནི། མདོ་ལས། ལས་ཀྱིས་འཁོར་བར་ལྕི་གང་དང་། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་དང་། །སྔོན་བྱས་གང་ཡིན་དེ་དག་ལས། །སྔ་མ་སྔ་མ་རྣམ་སྨིན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ལས་འགའ་ཞིག་བསགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ཡང་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ནི། མདོ་ལས། ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་རྣམས་ནི། །བསྐལ་བ་བརྒྱར་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་ལ་བབས་པ་ན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །ལས་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་། སེམས་དང་ལས་འབྲེལ་བའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང་། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་འགོད། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས། །སེམས་སྤངས་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས། རྩོད་པ་འགོད་པ་དང་། དེ་སྤོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། མགོན་པོས་རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་སྨིན་པའི་དུས་བར་དུ། །གནས་ན་ལས་དེ་རྟག་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགགས་ན་འགགས་གྱུར་བས། །འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་བར་དུ་བསྐལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པ་ཡོད་ཅིང་། དེ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ནི་རང་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདོད་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་ལས་དེ་རང་གི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་འབྱིན་པའི་བར་དུ་མི་འཇིག་པར་གནས་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་བས་མི་འཐད་ལ། ལས་དེ་རང་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་ཞིག་ནས་མེད་པར་འགྲོ་ན་ནི། ཕྱིས་མེད་བཞིན་དུ་ལས་དེ་ལས་བསྐལ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་རྣམ་སྨིན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་སྤོང་བ་ལ་གཉིས། ལས་ལ་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་དཔེ་དོན་གཉིས་ལས་དཔེ་ནི། རྩ་ཤེ་ལས། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྒྱུན་གང་ཡིན། །ས་བོན་ལས་ནི་མངོན་པ
Chinese
由于被安立的缘故。天授的来和去也是有法，自性空，因为从其因天授的来和去的造作先前发出而产生，没有天授就没有来和去。往这边来也是有法，自性空，因为只是分别假立，虽然你对于自己一方是来，但对于另一方是去，例如：此山和彼山一样。另外，天授住的时候是去还是来？如果是，那天授就恒常地去来，如果不是，那天授与本体相异的住和去来是什么？那样的话，就必须承认天授舍弃住而去来，因此他的去来住三者是忽然的，所以从自方不成立。天授去来住三者，但他的去来住不是他，也没有与天授相异的去来住三者。不仅如此，天授在路上用自己的脚走，但走这个行为不是天授和他的脚以及路三者中的任何一个，也没有与它们相异的走，同样，对于来等也应类推。另外，对于见者和见，说者和说，听者和听等，也应按照先前的理路类推，从而确定为无自性。瓶子是有法，你以一的方式自性空，因为你依靠自己的瓶口、瓶底等众多部分聚合而产生。柱子和瓶子二者是有法，以他体的方式自性空，因为安立为他体只是分别假立，你依靠一个而安立为他体，因为从自方不是他体。如果从自方是他体，那柱子和瓶子二者各自也应是他体，并且在那二者之上也不存在一。因此，柱子与瓶子是他体，但总的来说必须承认柱子是一，因此，一和他体二者也只是分别假立，可以确定为无自性。另外，自己与他人是他体的他
English
Because of being established. The coming and going of Devadatta are also phenomena, empty of inherent existence, because they arise from the prior action of Devadatta's coming and going. Without Devadatta, there is no coming or going. Coming here is also a phenomenon, empty of inherent existence, because it is merely conceptually imputed. Although you are coming in relation to your own side, you are going in relation to the other side, just like this mountain and that mountain. Furthermore, when Devadatta is staying, is he going and coming or not? If he is, then Devadatta would always be going and coming. If not, then what is that staying and going and coming that is different in essence from Devadatta? In that case, it must be admitted that Devadatta abandons staying and goes and comes, so his going, coming, and staying are sudden, and therefore not established from his own side. Devadatta goes, comes, and stays, but his going, coming, and staying are not him, and there are no going, coming, and staying that are different from Devadatta. Moreover, when Devadatta walks on the road with his own feet, the act of walking is not Devadatta, his feet, or the road, and there is no walking that is different from them. Similarly, this should be applied to coming and so on. Furthermore, for the seer and seeing, the speaker and speaking, the hearer and hearing, etc., the same reasoning should be applied as before to establish their lack of inherent existence. A pot is a phenomenon, you are empty of inherent existence as one, because you arise from relying on the collection of many parts such as your mouth, bottom, etc. A pillar and a pot are phenomena, empty of inherent existence as different, because establishing them as different is merely conceptually imputed, you are established as different by relying on the other, because from your own side you are not different. If from your own side you are different, then the pillar and the pot should each be different, and there would be no one on top of the two. Therefore, the pillar is different from the pot, but in general, it must be admitted that the pillar is one, so both one and different are merely conceptually imputed, and it can be determined that they are without inherent existence. Furthermore, oneself is other than another person
Chinese
哦，有法者啊！因为自性是不存在的，仅仅是分别念安立的缘故。你自身，有法者啊！你与他人相异的“他”仅仅是分别念安立的，你被安立为“他”，是依赖于伴侣而安立的。对于没有伴侣的单独的你，不会称为“他”，而是应该称为“我”的缘故。如《中论》所说：“他依赖于他而成为他，没有他则不会成为他。如果他从他处成为他，那么没有他时也会成为他。”因此这样说。此外，如所知与存在一样，以及如作为和无常一样，这些被说成是意义相同名称不同的事物，以及常与无常，地与苗芽二者一样，这些意义不同的事物，也应如前一样了知其自性不存在的道理。此处主要显示了对生灭等八事遮止自性的理路，因为不是主要宣说其他的理路，所以那些也需要从其他地方了解。第二，解释在业上断除常断二边的方式，有三点：确定业的体性，积聚的方式，以及其果报如何产生的道理。第一点是：圣者龙树在《中观根本慧论》中说：“导师说业是思和已思，那些业的差别，被完全宣说为多种。其中所说的业是思，那被认为是意业。所说的已思之业，那被认为是身语业。”如是所说，有思和已思二业，其中思之业是与意识相应的俱生心所，那是意业。已思之业是思之业所引发而从事于行为时的身语之业。此外，业有善、非善、无记三种业，善与非善二者分别产生可爱与不可爱的异熟果，无记之业则不能产生异熟果。第二，积聚业的方式，总的来说有三种：如果主要以今生的感受安乐为目的，则会强烈地积聚非善业。如果主要以来世的安乐为目的，则会积聚善业。如果主要以等持的安乐和舍受中的任何一个为目
English
O, possessor of dharma! Because inherent existence is nonexistent, it is merely imputed by conceptual thought. You yourself, possessor of dharma! The 'other' that is different from others is merely imputed by conceptual thought, you being established as 'other' is established in dependence on a companion. For you alone, without a companion, one would not say 'other,' but rather it is appropriate to say 'self.' As it is said in the Root Wisdom: 'Other depends on other to be other, without other it does not become other. If other is other from other, then without other it would become other.' Therefore, it is said. Furthermore, like knowable and existent, and like made and impermanent, those that are said to be different names for the same meaning, and like permanent and impermanent, and like earth and sprout, those that are different meanings, one should also understand the way in which they are without inherent existence as before. Here, the reasoning that refutes inherent existence in the eight things such as arising and ceasing is mainly shown, but since other reasonings are not mainly explained, those also need to be understood from elsewhere. Second, explaining how to abandon the extremes of permanence and annihilation in relation to karma, there are three points: identifying the nature of karma, the way of accumulating it, and the reason for how its result arises. The first is: The noble Nagarjuna said in the Root Wisdom: 'The best of ascetics said that karmas are thought and what is thought. The distinctions of those karmas are fully proclaimed in many ways. Among them, the karma that is said to be thought, that is considered to be mental karma. The karma that is said to be what is thought, that is considered to be physical and verbal karma.' As it is said, there are two karmas, thought and what is thought, and among them, the karma of thought is a mental factor that is concordant with mental consciousness, that is mental karma. The karma of what is thought is the physical and verbal karma at the time of engaging in action, having been instigated by the karma of thought. Furthermore, there are three karmas: virtuous, non-virtuous, and unspecified. The two, virtuous and non-virtuous, produce desirable and undesirable results respectively, while unspecified karma cannot produce results. Second, the way of accumulating karma, in summary, there are three: If one mainly aims for the mere experience of happiness in this life, then the accumulation of non-virtuous karma is strong. If one mainly aims for happiness in the next life, then one accumulates virtuous karma. If one mainly aims for the happiness of meditative stabilization or equanimity,