Tibetan
་སློབ་དཔོན་བྷ་བྱའི་དབུ་མ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མ་ལས། ཤེས་པ་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས། ཅིར་ཡང་མི་རྟོག །ཅི་ལ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ། ཞེས་དང་། འཕགས་པ་ཀླུའི་དགོངས་པ་ཇོ་བོས་བཀྲལ་བ་ལས། རྟོག་དཔྱོད་བྲལ་བའི་མཉམ་གཞག་གི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་གནས་པའི་ཚེ་ཤིང་གཉིས་དྲག་ཏུ་དྲུད་པའི་མེའི་དཔེ་དང་བཅས་པས་བཤད་ཅིང་། ཤེས་པ་གང་ལའང་མི་རྟོག །ཅིར་ཡང་མི་འཛིན། དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་དང་མཐུན་པར་ཀཱ་ཤིའི་སྒོམ་རིམ་གསུམ་ཀར་ཡང་བཤད་པས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ལ་གྲགས་པའི་གཏམ་ཞིག་ཡིན་ནི་ཡིན། དེ་ཧྭ་ཤང་དང་མཐུན་རུང་མི་མཐུན་རུང་མཐུན་པར་ཁས་བླངས་ཟིན་པ་དེ་ཡིན། རྫོགས་ཆེན་གྱིས་རང་བྱུང་གི་རིག་པ་ལྷག་མཐོང་གི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ངེས་པས་དེ་ཉིད་སྒོམ་གྱི་རྟེན་དུ་བྱས་ནས་རྟོག་དཔྱོད་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ངང་དེར་མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་མཐའ། །ཆོས་རྣམས་རང་སར་བཞག་པ་སྟེ། །སྣང་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཟུང་འཇུག་པས། །ཡེ་གྲོལ་ཅོག་བཞག་ཉིད་ལ་ཐུག །དགོངས་པ་བློ་ལས་འདས་པ་དང་། །མཚན་བཅས་རང་སར་དག་པ་དང་། །སྟོང་དང་ངོ་བོའི་མཐའ་གྲོལ་དང་། །འགྱུ་ཟད་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། །བློ་ཟད་ཡིད་ལས་འདས་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འདུ་འཕྲོ་འབའ་ཞིག་པས་ལྷག་མཐོང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་མ་རེག་ཅིང་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ལྡོག་པས་བཞག་པའི་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་ལྟར་སྣང་བ་ལ་དམིགས་པའི་དེར་འཛིན་གྱི་བློ་དང་བཅས་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ནི་མི་ཟད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། འོད་སྲུང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པས་སྟོང་བ་ཉིད་ལ་རྟོན་པ་དེ་ནི་ངའི་གསུང་རབ་འདི་ལས་ཉམས་རབ་ཏུ་ཉམས་ཞེས་བཤད་དེ། འོད་སྲུང་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ལ་ གནས་པ་སླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ནའང་རེ་ཞིག་ཀླུའི་ཞབས་ཀྱིས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པས་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་རྣམ་དཔྱད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དེའི་གོ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཐོག་མར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་ཙམ་ལས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་གེའི་རིག་པས་དཔྱད་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟོག་གེ་པ། །རོ་དང་འདྲ་བས་རྣམ་པར་བརྟགས། །ཞེས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་སྨད་པར་མཛད་པ་བཞིན་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འཕྲང་ལ་གཏུགས། དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བྲག་རི་ལ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་རང་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་ལམ་དུ་སྤུར། བློས་དཔྱད་པས་མཐའ་གཉིས་བསལ་བར་རློམ་པ་སྲིན་བུའི་ཁ་ཆུས་རང་ཉིད་བཅིངས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཕེབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མཚོན་དུ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་ནི་རྟོག་བཏགས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས་པ་སྟེ།དགོངས་པ་ངེས་འགྲེལ་ལས། སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་ཐ་སྙད་ཡོངས་ཆད་པ། །རྩོད་དང་བྲལ་བ་དོན་དམ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་རྟོག་གེ་ཀུན་ལས་འདས་མཚན་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་འདུག་སྟངས་གསུམ་གྱིས་གཟེར་བསྡམ། ལྟ་སྟངས་གསུམ་གྱིས་གནས་གཅུན། སྒྲོན་མ་དྲུག་གི་ལམ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཡིད་དཔྱོད་དང་བྲལ་བར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལམ་ཁྱད་གནམ་ས་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་ལས། དམ་པའི་དོན་ནི་བློ་བྲལ་ནས། །དབང་པོ་ཅིག་ཅར་རང་གྲོལ་ནས། །མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས་ནི། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞིག་ནས། །གང་ལ་ཞེན་དང་འཛིན་མེད་པར། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་རོ་མྱོང་ནས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྟེན་མེད་པར། །མཁའ་ལ་མཁའ་ཉིད་ཐིམ་པ་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་ས་པཎ་གྱིས། ཨ་ཏི་ཡོ་གའི་ལྟ་བ་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་ལ། ལྟ་བ་ཟབ་མོའི་གནས་ལུགས་མ་འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པའི་ལྡོག་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་སུ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱང་། དེ་ཉིད་ཐེག་པར་མི་འཐད་པར་གསུངས་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཏེ། ཉན་རང་བྱང་སེམས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཅུང་ཟད་རྫོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་བཞིའི་རྣམ་གཞག་དང་ཐེག་པའི་རིམ་པར་བཞག་པ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དམན་པ་དང་། །བར་མ་མཆོག་ལ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་སྣོད་བཟང་ངན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་དཔེས་སྒྲིབ་བྱེད་བྲལ་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་གིས་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པར་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པར་བཞག་པ་ལ་འགལ་བའི་གནས་ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་འཕགས་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་བཞེད་ན་དེར་ཟད། ཅུང་ཟད་མཐོང་བ་ནས་རྫོགས་པར་མཐོང་བའི་བར་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུའི་སྟེང་དུ་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བྱུང་བས་ཐེག་པར་བཞག་པ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །ཞེས་དང་། རབ་རྩལ་རྣམ་གནོན་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གདོད་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་བཞིན་དུ་བློས་གསར་དུ་བཞག་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་མཆོག་ཏུ་བཟུང་བས་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་གྱི་དོན་ཀྱང་གཞན་དུ་འཕུལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་སྤངས་པའི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུའི་ཐེག་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་ པོའི་མིང་ཙམ་ཡང་མ་བསྟན་པར་སྒམ་པོ་པ་ཁོ་ནས་བཅོས་པར་སྨྲ་བ་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ལམ་དུ་འདྲེན་པའི་སྐབས་ཀྱང་བྱུང་མོད། རྣམ་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ནོ། །དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དགའ་བོ། གང་དག་ཕྱག་རྒྱ་དེས་བཏབ་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན། རིགས་བཙུན་པ་ཡིན། མིའི་སེང་གེ་ཡིན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་གསུངས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་གྲགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འཇུག་པར་ཡང་། ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་གཞན་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། མདོའི་དངོས་བསྟན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྐབས་འགར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྒྲས་སྨོས་པར་མཛད་ཅིང་སྔགས་སུ་དེ་ཉིད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པས་བདེ་སྟོང་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་མདོའི་ཐེག་པར་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏན་ནས་མ་བཤད་པར་སྨྲ་བའང་ཅུང་མི་ལེགས་ཏེ་བདེ་ག
Chinese
从导师巴瓦的《中观宝灯论》中说：识于何处也不住，于何也不思，于何也没有心。又如圣龙树菩萨的意趣，尊者所开显的，安住于离分别的等持之止观时，以双木剧烈摩擦而生火的比喻来说明。识于任何也不思，于何也不执，舍弃一切忆念和作意等等，对此广为阐述。与此相符，在噶玛拉希拉的《修次第》三篇中也有阐述，这对于中观自续派来说是广为人知的话题。无论它与和尚相符与否，反正已经承认是相符的了。大圆满认为自生智慧，即观的体性，确认为各自证悟的智慧，因此以此作为修行的所依，安住于离分别的法性中，于不分别的状态中，不颠倒地安住于大解脱的实相中。如《超越心意》中说：自性大圆满的边，诸法安住于自位，显识法性双运故，原始解脱当下立。意趣超离于心识，有相自位而清净，空性与体性的边解脱，流逝止息无分别，心识止息超心意。如是。像这样，因为没有证悟，仅仅是分别念的散乱，没有触及观的法性，并且以心和心所的还灭所安立的似乎是空性为对境，以伴随有耽著的执著方式所遮蔽，就变成了不灭和生起的自性的大见解。如《度一切恶趣经》中说：光守护，以空性为对境，而依赖于空性，那是从我的经典中极度退失。光守护，于人我见如须弥山般安住尚且容易，以现观的慢心观空性则不然。世尊自己已经清楚地宣说了。即使如此，暂时龙树菩萨也说：不依赖名言，不能证悟胜义谛。这样说了，如果认为必须依赖于破立的分别来证悟，那是不对的。因为那个教证的理解是，
English
From the Madhyamaka Jewel Lamp by Master Bhāviveka: Consciousness does not abide anywhere, does not think of anything, and has no mind for anything. Also, as explained by the Venerable One regarding the intention of the noble Nāgārjuna, when abiding in the calm abiding and insight of equipoise free from conceptualization, it is explained with the example of fire produced by vigorously rubbing two pieces of wood together. Consciousness does not think of anything, does not grasp anything, and abandons all memory and attention, etc., which is extensively explained. In accordance with this, it is also explained in all three stages of Kamalaśīla's Stages of Meditation, which is a well-known topic among the Svātantrika Madhyamikas. Whether it agrees with the Heshang or not, it has already been admitted that it agrees. Dzogchen asserts that self-arisen awareness, the very nature of insight, is ascertained as the wisdom of individual realization. Therefore, taking this as the basis for meditation, one abides in the nature of reality free from conceptualization, and in that state of non-conceptualization, one abides without deviation in the state of great liberation. As it says in the Uttaratantra: The limit of self-nature Great Perfection, all phenomena are left in their own place. Since appearance and awareness, the nature of reality, are united, primordial liberation is immediately established. Intention transcends the mind, and appearances are purified in their own place. The limit of emptiness and essence is liberation, cessation of movement, without conceptualization, cessation of mind, beyond the mind. Thus. Because of not understanding in this way, merely indulging in conceptual proliferation, not touching the nature of insight, and with the mind and mental factors ceasing, what appears to be merely emptiness is taken as an object, obscured by the grasping mind accompanied by attachment, and becomes a great view of imperishability and arising. As it says in the Sutra of Clearing Away All Bad Destinies: Light Protector, relying on emptiness by focusing on emptiness, that is a great degeneration from my scriptures. Light Protector, it is easier to abide with the view of self as Mount Meru, but it is not so to view emptiness with the pride of realization. The Teacher himself has clearly stated this. Even so, for the time being, Nāgārjuna also said: Without relying on conventions, the ultimate meaning cannot be realized. Having said this, if one thinks that it is necessary to realize by relying on the analysis of refutation and establishment, that is not so. Because the understanding of that quote is,
Chinese
仅仅是阐述了最初需要依靠所说和能说的方式来理解，但并不是说一定要用思辨的智慧来分析理解。因此，正如以“那是思辨者，如味道般分别”等多种名称所贬低的那样，陷入思辨的险境，在破立的岩山上绕行，将自住的智慧抛入增益和诽谤的道路。自认为以分别念排除了二边，如同虫子的口水束缚自己一样，很难到达法性实相之上，因为法性是不可思议的，无法用言语来表达。而言语则安住于分别假立的体性之中。如《解深密经》中说：“各各自证之自性行境，不可言说且言语断绝，无诤论乃是胜义谛，那是超越一切思辨之自性。”因此，这里以自性大圆满的三种安住方式来钉牢，以三种观看方式来压制处所，通过六灯的道路，现量见到远离心识思虑的法性，因此道路的差别犹如天地一般。如《声应成续》中说：“圣者的意义从离于心识，诸根一时自然解脱，以现量见到的要点，自己的宗派瓦解，对任何事物都无有贪执，品尝真如法性的味道，三界轮回的所依无有，如虚空融入虚空一般，殊胜瑜伽也是如此。”如是宣说。考虑到这些理由，萨迦班智达说：“阿底瑜伽的见解也是智慧，但不是乘。”虽然从不颠倒地证悟甚深见解的实相的角度，很好地阐述为智慧，但说它不适合作为乘，这是有深意的。声闻、独觉、菩萨、佛陀以地所摄的智慧，依靠未圆满、稍微圆满和完全圆满，而安立四圣的分类和乘的次第。如《宝性论》中说：“形相低劣与中间，殊胜如同虚空般。”以器皿好坏的虚空没有好坏的比喻，说明遮蔽的断除力量大小。
English
It is only stated that it is necessary to understand initially by relying on the way of what is said and what can be said, but it is not said that it is absolutely necessary to analyze and understand with the wisdom of speculation. Therefore, just as it is denigrated by various names such as "That is a speculator, distinguishing like a taste," it is plunged into the dangerous situation of speculation, circling on the rocky mountain of refutation and establishment, throwing the self-abiding wisdom into the path of superimposition and defamation. Assuming that the two extremes are eliminated by mental analysis, it is as difficult to reach the reality of Dharma as a worm binds itself with its own saliva, because the Dharma nature is inconceivable and cannot be expressed in words. And words abide in the nature of conceptual imputation. As it is said in the *Saṃdhinirmocana Sūtra*: "The object of individual self-awareness is the characteristic, inexpressible and completely ceased of terms, free from dispute is the ultimate Dharma, that is the characteristic that transcends all speculation." Therefore, here, the three ways of abiding of the Great Perfection of self-nature are used to nail down, the three ways of viewing are used to suppress the place, and through the path of the six lamps, the Dharma nature, which is free from mental deliberation, is directly seen, so the difference in the path is like heaven and earth. As it is said in the *Sgra Thal 'Gyur*: "The meaning of the holy one is from being free from mind, the senses are simultaneously naturally liberated, with the key point of direct seeing, one's own established end collapses, without attachment or grasping to anything, tasting the flavor of the true Dharma nature, without the basis of the three realms of samsara, like space dissolving into space, the supreme yoga is also like that." As it is said. Considering these reasons, Sakya Paṇḍita said, "The view of Atiyoga is also wisdom, but not a vehicle." Although it is well explained as wisdom from the perspective of realizing the reality of the profound view without confusion, it is said that it is not suitable as a vehicle, which is meaningful. The wisdom contained in the ground of Śrāvakas, Pratyekabuddhas, Bodhisattvas, and Buddhas relies on being incomplete, slightly complete, and completely complete, and the classification of the four noble ones and the order of the vehicles are established. As it is said in the *Uttaratantra*: "Inferior form and intermediate, superior like space." The analogy of space in good and bad vessels without good and bad illustrates the magnitude of the power of eliminating obscurations.