Tibetan
བཤད་དོ། །སེམས་ཙམ་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདི་ལ་དབྱེ་ན། རྣམ་བདེན་པ་དང་། རྣམ་རྫུན་པ་གཉིས་སོ། །སྔ་མས་སྔོན་པོར་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལ་སྔོན་པོ་སྔོན་པོར་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན། ཕྱི་མས་ནི་སྔོན་པོར་སྣང་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་དོན་དང་བློ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོར་མེད་དེ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་བློ་མ་རིག་པའི་བསླད་པ་ཞུགས་པའི་ཤེས་པ་ལས་རྫས་གཞན་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་སྔ་མ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་ཤིང་དེ་ལ་དབྱེ་ན་གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ། སྒོ་ང་ཕྱེད་ཚལ་པ་སོགས་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་དང་། རྣམ་རྫུན་པ་ལའང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དྲི་མས་བསླད་པ་དང་མ་བསླད་པར་འདོད་པས་དྲི་བཅས་དྲི་མེད་གཉིས་སུ་དབྱེ་ལ། གཟུང་འཛིན་གྲངས་མཉམ་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་སྨྲ་བ་དང་ཚོགས་དྲུག་ སྨྲ་བ་གཉིས་སོ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་མེད་པ་ལ་ཚོགས་དྲུག་འདོད་པ་དང་རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུར་འདོད་པ་གཉིས་སོགས་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་ལ་འདི་ཉིད་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་ལས་ཅུང་ཟད་འཕགས་ཀྱང་ཡོངས་གྲུབ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཇི་བཞིན་མ་རྟོགས་ཏེ་རྣམ་བདེན་རྫུན་གཉིས་ཀས་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་དང་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དབུ་མ་ལའང་། རགས་པ་ཕྱིའི་དབུ་མ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་བ་ནང་གི་ངེས་དོན་དབུ་མ་ཆེན་པོའོ། །དང་པོ་ལའང་རང་རྒྱུད་སྨྲ་བའི་དབུ་མ་དང་ཐལ་འགྱུར་གཉིས་སོ།། དང་པོ་ནི། བྱེ་མདོ་སེམས་གསུམ་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ནི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་འཛིན་ཞེན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལས་མི་ལྡོག་ལ། འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐའ་གཉིས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་བའི་དབུས་མ་ཉིད་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་རྫོབ་བློ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་ངོ་ལ་ཡོད་ཅིང་། དོན་དམ་པར་བློ་མ་འཁྲུལ་པའི་རིག་ཤེས་སུ་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག །རང་རྒྱུད་སྨྲ་བའི་དབུ་མའི་འདོད་པ་སྟེ། སྔ་མ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྣང་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དང་། སྣང་ལ་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་དང་། དོན་དམ་ལའང་མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་སྤྲོས་པ་ཕྱོགས་རེ་གཅོད་པ་རྣམ་གྲངས་པ་དང་། མྱུ་གུ་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་གཞན་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་མཐའ་བཞིའི་སྤྲོས་པ་རྣམས་གཅོད་པ
Chinese
已说。唯识宗的宗义，如果分类，有随真相唯识和随假相唯识两种。前者承认，对于执持蓝色的眼识来说，蓝色显现为蓝色那样成立。后者则认为，显现为蓝色等等一切，在境和识二者的体性中都不存在，而是对无明的习气妄加执着，才那样显现，是识受到无明染污的识，并非与事物是不同的实体，认为这比前者稍微殊胜。如果对它进行分类，有能取所取数量相等、多样的无二、鸡蛋半爿等，以境识二者进行区分而各不相同。对于随假相唯识，也因为认为心的体性被无明的习气垢染污和未染污，而分为有垢和无垢两种。能取所取数量相等，有说八识聚和说六识聚两种。多样无二，有认为六识和认为唯有独一识两种等，分类则变得无边无际，而这本身虽然比声闻缘觉的乘稍微殊胜，却没有如实证悟圆成实胜义谛，因为随真相和随假相二者都了知外境的显现并非真实，却承认二取不二的自证自明是胜义谛和圆成实。第二，中观也有粗略的外中观，说无自性，和精细的内义中观大中观。第一种也有自续派中观和应成派两种。第一种是，由于有部、经部、唯识三宗的宗义堕入执着实有的边，不能从执着耽著的戏论中返回，而此处承认一切法不堕入任何二边的中道本身，所以是中观。那又是，一切法在世俗中存在于错乱的意识面前，而在胜义中不存在于不乱的明识中，这是自续派中观的观点。如果对前者进行分类，有显现而能起作用的正世俗，和显现而不能起作用的倒世俗两种。胜义谛也有，苗芽不是从自性产生等等，断除戏论的一部分，是多种；苗芽不是从自性产生，也不是从他性产生等等，断除四边戏论
English
It has been said. If this Mind-Only school of thought is classified, there are two types: those who assert true appearances and those who assert false appearances. The former acknowledges that for the eye consciousness that apprehends blue, blue appears as blue and is thus established. The latter, however, considers that all appearances such as blue are not inherent in the nature of either the object or the consciousness. Instead, they are attributed to the imprints of ignorance, and thus they appear. This consciousness, tainted by ignorance, is not a separate entity from the consciousness itself. This view is considered slightly superior to the former. If it is further divided, there are those who assert an equal number of apprehended and apprehender, those who assert non-duality of multiplicity, and those who assert a "half-egg" view, differentiated by the object and consciousness. Even within the assertion of false appearances, there are those who believe that the nature of the mind is either tainted or untainted by the defilements of the imprints of ignorance, thus dividing into two Among those who assert non-duality of multiplicity, there are those who accept six aggregates of consciousness and those who accept only one consciousness. The classifications become endless. While this is slightly superior to the Hearer and Solitary Realizer vehicles, it does not fully realize the perfect, ultimate truth. Both those who assert true appearances and those who assert false appearances understand that the appearances of external objects are not real, but they acknowledge that the non-dual, self-aware, self-illuminating consciousness is the ultimate truth and the perfectly established. Secondly, within Madhyamaka, there is the coarse, external Madhyamaka that asserts no inherent existence, and the subtle, internal definitive meaning Madhyamaka, the Great Madhyamaka. The first also has two types: Svatantrika Madhyamaka and Prasangika. The first is that the tenets of Vaibhashika, Sautrantika and Mind-Only, fall into the extreme of grasping at entities, and cannot turn back from the proliferation of grasping and attachment. Here, since it is acknowledged that all phenomena are the middle way itself, not falling into any of the two extremes, it is Madhyamaka. That is, all phenomena exist in the conventional, deluded consciousness, but do not exist in the non-deluded, clear consciousness in the ultimate sense, which is the view of Svatantrika Madhyamaka. If the former is classified, there are the valid conventional, which appear and can perform a function, and the false conventional, which appear but cannot perform a function. In the ultimate truth, there are also the various types that cut off one aspect of proliferation, such as the sprout not arising from itself, and those that cut off the four extremes of proliferation, such as the sprout not arising from itself, nor from others.
Tibetan
་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་གཉིས་སུ་འདོད་ལ། མཚན་ཉིད་ནི། དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིག་པས་དགག་པར་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། རིག་པས་དགག་མི་ནུས་པ་ལ་དཔྱད་བཟོད་པ་ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དགག་བྱ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བདེན་དངོས་མེད་པ་ལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དང་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ཀས་སྟོང་སྟེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒྲོ་སྐུར་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་ ཞིག་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲེལ་ཆུང་ལས། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་དང་། དགག་བྱ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིག་པ་ཡང་། རྒྱུ་ལ་དཔྱོད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཟེགས་མ། འབྲས་བུ་ལ་དཔྱད་པ་ཡོད་མེད་སྐྱེ་འགོག །གཉི་གར་དཔྱོད་པ་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག །མ་ཡིན་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་རྟེན་འདྲེལ་ཆེན་པོ། མེད་དགག་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་གཅིག་དང་དུ་བྲལ་ལ་སོགས། གཏན་ཚིགས་དང་རིག་པས་བསྒྲུབས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་ཡོངས་དཔྱོད་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་དཔྱད་མེད་དགག་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ་རིག་ཤེས་རྗེས་དཔགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྤྲོས་བྲལ་དོན་དམ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་བཞེད་པ་ཡིན་ལ། འདིས་དོན་དམ་པར་མེད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བསྒྲུབས་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་གནས་ཤིང་བློས་དཔྱད་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱིས་སྤྲོས་བྲལ་མེད་དགག་ཙམ་རྟོགས་པའང་ངེས་པའི་དོན་དུ་མི་གནས་ལ་སྤྲོས་པ་འགོག་པའི་རིག་ཤེས་ཀྱང་སྤྲོས་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་མི་འདའོ།། གཉིས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པའི་ཕྱོགས་ནི། བློ་འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དེ། བྱང་འཕགས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དེ་དཔེར་ན་གཉིད་དུ་མ་ལོག་པས་རྨི་ལམ་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། དཔེར་ན་གཉིད་ལོག་གཉིད་དབང་གིས། །བུ་དང་བུད་མེད་གཞལ་ཡས་ཁང་། །གནས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་གྱུར་ན། །སད་ནས་དེ་ཡིས་མི་སྣང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དག །བློ་གྲོས་མིག་ནི་བྱེ་གྱུར་ཞིང་། །མི་ཤེས་གཉིད་དང་བྲལ་གྱུར་ནས། །སད་པའི་ཚེ་ན་མི་གཟིགས་སོ། །ཞེ
Chinese
认为不是名相上的两种谛实。定义是：能被观察的智慧所破斥的，称为不可观察的世俗谛；不能被智慧所破斥的，称为可观察的胜义谛的定义。像这样，为了使有法，所有的世俗显现，都证悟到无有可破斥，即为了知晓真实无有而知晓无有，因此内外境和能知的事物两者皆空，即不分有无的任何增益，仅仅承认是智慧。如《释论小》中所说：“各自自己的智慧之智。”等等。能破斥的智慧，对因的观察是金刚屑，对果的观察是有无生灭，对二者的观察是四句生灭，以非遮遣的方式安立的理证是大缘起，以无遮遣的方式安立的理证是离一异等。以理证和智慧所成立的，并非是所立如幻术等完全观察，而是破斥，不是的，是仅仅遮止真实事物的分别念，是无遮遣的成立，即以明智后得如虚空般自性不生的离戏胜义谛的定义，是自续派中观的观点。以此成立胜义中无有，世俗中有，因此存在常断的过失，并且以分别念的明智仅仅证悟离戏的无遮遣，也不安住于究竟的意义，并且遮止戏论的明智也无法超出戏论的差别。第二，应成派的观点是：以迷乱和不迷乱的智慧的差别来区分二谛。北方的圣者的等持和佛陀的尽所有智的境中，没有能知和所知，境和有境的能取所取显现，譬如没有入睡者不会见到梦境一样。大论师龙树说：譬如入睡被睡眠控制，见到儿子和女子，宫殿，处所等等，醒来后这些都不会显现一样。同样世俗的知识，智慧的眼睛睁开，远离无知的睡眠后，醒来时就不会见到。
English
It is considered that there are two truths that are not nominal. The definitions are: that which can be refuted by the discriminating wisdom is called the unobservable conventional truth; that which cannot be refuted by wisdom is called the observable ultimate truth. Like this, in order to make the subject, all the conventional appearances, realize that there is no refutation, that is, in order to know that the real is non-existent and to know that it is non-existent, therefore both the inner and outer objects and the knowable things are empty, that is, without distinguishing any imputation of existence or non-existence, only wisdom is acknowledged. As it is said in the Minor Commentary: "By the wisdom of each individual's own wisdom." etc. The wisdom that can refute, the observation of the cause is the diamond sliver, the observation of the result is existence and non-existence, arising and ceasing, the observation of both is the four sentences of arising and ceasing, the reason established in the form of non-negation is the great dependent arising, the reason established in the form of non-negation is the separation from one and many, etc. What is established by reason and wisdom is not the established like illusion, etc., which is completely observed, but is refuted, no, it is only the conceptual thought that prevents the real thing, it is the establishment of non-negation, that is, the definition of the non-proliferation ultimate truth, such as the self-nature unborn like the sky by the clear knowledge of the subsequent attainment, is the view of the Svātantrika Madhyamaka. By this, it is established that there is nothing in the ultimate sense, but there is in the conventional sense, therefore there is the fault of permanence and annihilation, and the clear knowledge of the discriminating mind only realizes the non-proliferation non-negation, and does not abide in the ultimate meaning, and the clear knowledge that prevents proliferation cannot exceed the difference of proliferation. Second, the view of the Consequentialists is: the two truths are distinguished by the difference between confused and unconfused wisdom. In the samadhi of the northern noble ones and in the realm of the omniscient wisdom of the Buddhas, there is no appearance of the knower and the known, the object and the subject, just as one who has not fallen asleep will not see a dream. The great teacher Nāgārjuna said: For example, when falling asleep is controlled by sleep, one sees sons and daughters, palaces, places, etc., just as these will not appear after waking up. Similarly, conventional knowledge, when the eye of wisdom is opened, and after being separated from the sleep of ignorance, one will not see when waking up.