Tibetan
ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་དུས་ཉིད་ནས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རང་རྩལ་མ་རིག་པའི་ཆར་ཀུན་གཞི་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པ་གཏི་མུག །སྐྱེད་ པའི་རིམ་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པ་ཞེ་སྡང་། ལྟ་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པ་ང་རྒྱལ། སྣང་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པ་འདོད་ཆགས། མ་རྟོགས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པ་ཕྲག་དོག་སྟེ་དེ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསམ་པ་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། དྲན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་དང་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་དང་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཆ་ལས་སོགས་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་ལ་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྟེ། དུག་གསུམ་ཀ་ཆ་མཉམ་པ་ལ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དུ་མཆིས་པ་རྣམས་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆར་ཤར་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ཉིད་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ན་སྔ་ལོགས་པའི་ཤེས་པ་དྲུག་གང་ཡང་རུང་བའི་རྒྱུན་ཡོད་པ་ཡུལ་དང་། དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གིས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ད་ལྟའི་ཤེས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་བདེ་སྡུག་བར་མ་གསུམ་གང་རུང་ཚོར་བ་ནི་རེག་པའི་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་ལྟར་དྲུག་ཚན་གསུམ་དུ་དབྱེ་བའི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚོགས་པ་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ། མྱོང་ཞིང་སྲེད་པ་འབྱུང་བ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ། གཡོ་ཞིང་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ། བྱེད་ཅིང་བག་ཆགས་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྟེ་ལྔ་དང་། རྟོག་ཚོགས་གང་ཞིག་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལས་རང་གི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་དེ་ཉིད་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པར་བྱེད་པའི་མིག་གིས་བཟུང་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་དྲུག་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ལས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྐྱེ་ཞིང་ཡུལ་ལ་མཆེད་རུང་དུ་སྐྱེ་བའི་གཟུགས་ལ་གཟུགས་སུ་ཤེས་པ་མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པོ་དང་། ཡུལ་འཛིན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་མིག་གི་དབང་པོ་སོགས་ལྔ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཤེས་པ་དང་པོའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དྲུག་དང་། ལས་ཀྱང་། བསོད་ ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ། མི་གཡོ་བ་གསུམ་སྟེ་དང་པོ་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་འབྲས་སྐྱེད་བྱེད་དགེ་
Chinese
如是。 迷惑即于迷惑之时，不能自识之障蔽，其自力为无明之分，即阿赖耶识，依彼者为阿赖耶识之识，及从彼生起之六种烦恼，即从智慧之分所生之迷惑为愚痴，从生 起次第之分所生之迷惑为嗔恨，从见之分所生之迷惑为我慢，从显现之分所生之迷惑为贪欲，从不悟之分所生之迷惑为嫉妒等，如是等等之烦恼，乃是随念思惟之心，随念忆念之意，及成为连接之习气与犹豫之基础之分别，及从执著境与事物之分等等，不可思议，然以分别之次第有八万四千种。 三毒皆等分者，有二万一千种，彼等皆为潜伏之分所显现之意之识，及生起五门之识。 彼即于入于境时，先前之六识任何一者之相续存在者为境，彼即刹那间执著彼与彼之相状者为现在之识，及其后所感受之苦乐舍三者任何一者，即名为触之感受，如是分为六组之三者，即十八界。 极微集合，可坏可毁之色蕴。 感受且生起贪爱之受蕴。 动摇且入于境之想蕴。 造作且有习气等之行蕴，此五者。 及任何生起且增长分别之境之相状，从自之刹那之外之相续，及彼之执持者之识二者生起且增长之眼所取境色等六者。 及从识之相状，于刹那之外生起，且能于境增长而生起之于色知色之眼识等六者，此十二者。 及于执持境有自在之眼根等五者。 及由能辨识之第一识之有色之主之因所生之意根，此六者。 业亦有，福 德与，非福德，不动摇三者，初者乃是生起轮回之乐果之善
English
Thus. The delusion itself, at the very moment of delusion, is the obscuration of not knowing one's own nature, the self-power of ignorance, which is the basis of all. Dependent on that is the mind of the alaya-vijnana, and from that arise the six afflictions: from the aspect of wisdom, the delusion of ignorance; from the aspect of the order of generation, the delusion of hatred; from the aspect of view, the delusion of pride; from the aspect of appearance, the delusion of desire; from the aspect of non-realization, the delusion of jealousy, and so on. These afflictions are the mind that follows thoughts, the mind that follows memories, and the discriminations that are the basis of connecting habits and doubts, and from the aspect of grasping objects and things, etc., they are immeasurable, but in the order of discriminations, there are eighty-four thousand. The three poisons are equally divided, there are twenty-one thousand, all of which are the mind-consciousness that arises as a latent aspect, and the five sense consciousnesses arise. When that enters into an object, the continuity of any of the previous six consciousnesses is the object, and the present consciousness is that which grasps that and that aspect in an instant. After that, any of the three feelings of pleasure, pain, and neutrality is called the feeling of touch. Thus, the eighteen realms are divided into three groups of six. The aggregate of atoms, the form aggregate that can be destroyed and broken. The feeling aggregate that experiences and gives rise to craving. The perception aggregate that moves and enters into objects. The formation aggregate that acts and has habits, etc., these five. And the aspect of the object that gives rise to and increases any discrimination, from the continuity outside of its own instant, and the two consciousnesses that grasp that, the six objects of the eye, such as form, arise and increase. And from the aspect of consciousness, the six eye-consciousnesses, such as knowing form as form, arise outside of the instant and can increase in the object, these twelve. And the five sense faculties, such as the eye faculty, which have power over grasping objects. And the mind faculty, which arises from the cause of the colored lord of the first consciousness that distinguishes, these six. Karma also has merit and non-merit, and the three that do not waver. The first is the virtue that produces the happiness of samsara.
Tibetan
བཅུ་ལ་སོགས་དང་། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལས་ལྡོག་པའི་ལས་ངན་འགྲོར་འཕེན་བྱེད། གསུམ་པ་ཁམས་གོང་མར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་སོ། །དེ་རྣམས་ནི་ནང་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྣང་ཆ་དང་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་ཕྱི་ཡུལ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཁམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཆགས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། སྟོངས་པ་བཞིས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་རྟེན་དང་དངོས་པོ་བྱེད་ལ། དེ་ལས་ཡུལ་སྣང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟས་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་འདོད་པའི་ཁམས་གླིང་བཞི་རི་རབ་ཁོར་ཡུག་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འོད་ལྔ་རང་གསལ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སྲིད་རྩེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་སོགས་མདོར་ན་ཁམས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣོད་བཅུད་བརྟན་གཡོའི་བཀོད་པ་ཐམས་ཅད་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་གཟིགས་ངོར་མི་སྣང་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བློ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཚུལ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཁྲུལ་པ་དང་། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་སྣང་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་ལྟར། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །དེ་ཡང་བརྟག་ན་ཐག་པ་ཉིད། །སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་སྟེ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་མཐོང་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་བདེན། །ཐག་མཐོང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདེན། །དཔེར་ན་མཐོ་ལ་བྱ་བཞིན་གནས། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་འདྲེལ་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་གྲོལ། །ཞེས་དང་། འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་ལས། འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཐག་ཁྲ་ལ། །སྦྲུལ་ལྟར་མེད་ པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བ་བདེ་སྡུག་མཐོ་དམན་སོགས་སྣང་ཚུལ་མཐའ་དག་པ་རྣམས་སྐྱེད་མཁན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་གསུམ་པོ་སྟེ་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ། ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ། ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ། ལས་ཀྱིས་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མ་གྱུར་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་པ་ལས། འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་ལས་ལས་སྐྱེས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱིས་བྱས། །རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ནས་ལས་འབྱུང་ཞིང་། །ལས་ཀྱིས་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བྱས། །ཞེས་དང་། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང་། །སྣོད་
Chinese
十等等，第二是，与此相反的恶业投生于恶趣。第三是投生于上界的业。这些是由内心的心所摄持的，而它们的显现和所依是以外境所摄持的五大种生起、安住、坏灭、空虚四者作为因、缘、所依和事物。由此，境相和心识的习气增长，如梦一般，认为的四洲、须弥山及周围环境的世界，以及色界的五光自明如彩虹，还有无色界有顶天的等持之分等，总而言之，三界所摄的器情稳固与变动的陈设，在圣者们的胜义谛的观照中不显现，但却是众生们心识迷乱的显现，如同将阳焰误认为水，将花绳看成蛇一般的颠倒识，由能取所取的势力而显现。如《牟帝迦鬘》中说：如此显现的各种相，如绳子上见到蛇一般，执非为彼而取彼，内外器情二者成。若也观察，绳子本身，器情本来即空性，胜义世俗有色相。蛇见彼即见为真，绳见真实即为真，譬如高处如鸟栖。二谛自性即是此，世间唯是名言谛，真实性上无关联。空性法界之中，彼之体性皆解脱。又如《文殊口授》中说：轮回诸法于花绳，如蛇一般认为无。如是所说。也就是说，轮回的安乐痛苦、高低等等一切显现，都是由具有普遍烦恼的有漏三业所生，即业所作、业所化、业所成熟、业所显现，除此之外别无他物。如《百业经》中说：世界种种由业生，安乐痛苦业所作，诸缘聚合业乃生，业作安乐与痛苦。以及《入中论》中说：唯心即能生世间，及诸
English
Ten, etc. The second is the negative karma that throws one into the lower realms, which is the opposite of that. The third is the karma that throws one into the higher realms. All of these are encompassed by the inner mind, and their appearances and bases are the five great elements encompassed by the outer world, which arise, abide, decay, and become empty, acting as causes, conditions, supports, and objects. From this, the habits of the appearance of objects and the mind increase, and like a dream, the world of the four continents, Mount Meru, and its surroundings, and the five lights of the form realm, self-illuminating like a rainbow, and the formless realm arising from the part of the samadhi of the peak of existence, etc. In short, all the arrangements of the container and its contents, the stable and the moving, encompassed by the three realms, do not appear in the ultimate vision of the noble ones, but are the appearances of the confused minds of sentient beings, like mistaking a mirage for water, and the inverted consciousness of seeing a speckled rope as a snake, which appears due to the power of the grasped and the grasper. As it says in the *Muktāphala-mālā*: "Thus, the various appearances, like seeing a snake on a rope, grasping what is not as that, the inner and outer containers and contents are formed. If one examines it, the rope itself, the container and contents are empty from the beginning, ultimate and conventional are colored. Seeing the snake is true by seeing it, seeing the rope is true as it is. For example, it dwells on high like a bird. The nature of the two truths is just this, the world is only conventional, there is no connection to reality. From the realm of emptiness, all its entities are liberated." And as it says in the *Mañjuśrī's Oral Instruction*: "The phenomena of samsara are like a speckled rope, regarded as non-existent like a snake." As it is said. That is to say, all the appearances of samsara, such as happiness and suffering, high and low, are produced by the three contaminated karmas with universal afflictions, that is, karma-made, karma-transformed, karma-ripened, karma-manifested, and nothing else. As it says in the *Hundred Deeds Sutra*: "The various worlds are born from karma, happiness and suffering are made by karma, when conditions gather, karma arises, karma makes happiness and suffering." And as it says in the *Entering the Middle Way*: "The mind itself produces the world of sentient beings, and all the