Tibetan
ལྔ་ཐོབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐོབ་པ་ལས།། སངས་རྒྱས་ཞེས་སུ་མིང དུ་དེ་ལ་བཏགས།། ང་ཡི་ལྟ་བ་ཡང་ཐོག་ཁྱད་དུ་འཕགས།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་བྱོན་གྱུར་ཀྱང།། ང་ཡི་ལྟ་བ་དེ་ལས་སྤོག་མི་འགྱུར།། ཞེ་གསུངས་སོ།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ཡང་ཐོག་གི་ལེའུ་སྟེ སུམ་ཅུ་སོ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་གྱིས་ཡང་ཞུས་པ། ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་རིས་མེད་ལས།། འགྲོ་དྲུག་སྣང་ཚུལ་དྲུག་ཏུ་ཤར།། འཁོར་བ་ཐོག མཐའ་མེད་པར་འཁོར།། འཁོར་བའི་ཐོག་མཐའ་ཇི་ལྟར་བཅད།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས།། ཐོག་མ་ཀུན་གཞི་འཁོར་འདས་ཀློང་ཆེན་དེ།། རྒྱུ་ཡིས་མི་བསྐྱེད་རྐྱེན་གྱི་མི་འཇིག་པར།། ངོ་བོ་མི་འགྱུར རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ།། མིག་མེད་བརྗོད་མེད་བཏགས་པའི་གཞི་ཡང་མེད།། སྨྲ་མེད་བརྗོད་མེད་མཚོན་པའི་གཞི་ཡང་མེད།། མཐའ་མེད་དབུས་མེད་ཕྱོགས་མཚམས་ཡོངས་དང་བྲལ།། འཁོར་མེད་འདས་མེད སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད།། བདེ་མེད་སྡུག་མེད་གཉིས་སྣང་གང་ཡང་མེད།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞི་ལ་མིང་བཏགས་མེད།། འགྲོ་དྲུག་འཁོར་བའི་སྣང་ཚུལ་ནི།། གཞི་ཡི་ཆོས་ཉིད་མ་རིག པ།། མེད་ལ་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་བྱུང།། མིན་པའི་དོན་ལ་ཡིན་པར་བཟུང།། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་བཟུང།། གཉིས་མེད་དོན་ལ་གཉིས་སུ་བཟུང།། སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་བདེན་པར་བཟུང།། ཕྱོགས་རིས་མེད་ལ དགྲ་གཉེན་བཟུང།། དེ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་བཟུང་གིས།། རྨི་ལམ་ཚུལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང།། རིགས་དྲུག་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་འཁོར།། ལྷ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་བདེ་བ་དང།། ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་འཁྲུལ སྣང།། ལྷ་མིན་དྲག་རྩལ་ལོངས་སྤྱོད་དང།། འཐབ་རྩོད་འཆི་འཕོ་ཡིད་འཁྲུལ་ཡིན།། མི་ཡི་དགའ་བདེ་ལོངས་སྤྱོད་དང།། འཕོ་འགྱུར་འཆི་ས་ཡིད་འཁྲུལ་ཡིན།། བྱོལ་སོང་གླེན་ལྐུགས་བཀོལ་སྤྱད་དང།། གསོད གཅོད་རྡེག་སྤྱོད་ཡིད་འཁྲུལ་ཡིན།། ཡི་དགས་བཀྲེས་སྐོམ་ཟས་མི་རྙེད།། དེ་ཡང་ཡིད་འཁྲུལ་སྣང་བ་ཡིན།། དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་སྡུག་བསྔལ་ཡང།། དེ་ཡང་ཡིད་འཁྲུལ་སྣང་བ་ཡིན།། སྡུག་བསྔལ་གཞན་ལས་འབྱུངས ས་མེད།། གཞན་གྱྀས་བྱས་ནས་བྱུང་བ་མེད།། རང་གིས་མ་རིག་རྨོངས་པ་ཡིས།། ཡིད་སེམས་ངོ་མ་ཤེས་པས་ལེན།། སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཡིད་ཀྱིས་མྱོང།། འཁོར་བའི་ཐོག་མ་དེ་ལྟར་བྱུང།། འཁོར་བའི་ཐ་མ གཅོད་པའི་དུས།། འགྲོ་བའི་མི་ལུས་ཐོབ་ཙ་ན།། ཀུན་གཞིའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ།། ད
Chinese
以无所得之方式而得之， 故名之为佛陀。 我之见解亦为殊胜。 纵然三世诸佛无数降临， 我之见解亦不会改变。 如是说。 大悲观之见解，亦为殊胜之章，第三十三。 其后，于大悲者前，菩萨除盖障复又请问： 法界平等无偏中， 六道显现六种相。 轮回无始亦无终， 轮回之始末如何断？ 大悲者如是说： 初始阿赖耶，轮涅大虚空， 非因所生，亦非缘所灭， 本体不变异，自性未造作， 无眼无言说，亦无施设处， 无语无言说，亦无表示处， 无边无中央，远离一切方所， 无轮涅，无佛亦无众生， 无乐无苦，亦无二元显现， 轮涅二者之基上，亦无名言施设。 六道轮回之显现， 乃因未证悟基之法性， 于无中生有之体性显现， 于非有之义上执为有， 于无常上执为常， 于无二之义上执为二， 于诸苦上执为真， 于无偏颇上执为敌友， 如是等等以意念执取， 如梦境般感受痛苦。 六道三界中流转。 天人之享受安乐， 以及堕落之痛苦，乃意念之错觉。 阿修罗之勇猛享受， 以及争斗死亡转移，乃意念之错觉。 人类之喜乐享受， 以及变异死亡之地，乃意念之错觉。 旁生之愚痴喑哑被役使， 以及杀害切割殴打役使，乃意念之错觉。 饿鬼之饥渴不得食， 此亦意念之错觉显现。 地狱之寒热痛苦， 此亦意念之错觉显现。 痛苦非由他处生， 非由他人所作而生。 乃由自心无明愚昧所致， 因未识知意心之真性而取受， 以意念感受种种痛苦。 轮回之初始如是生起。 断轮回之终结之时， 于众生获得人身之际， 于阿赖耶心之本性上，
English
Having obtained it in a way that is unobtainable, He is named Buddha. My view is also supremely excellent. Even if countless Buddhas of the three times were to come, My view will not change from that. Thus he spoke. The chapter on the view of Great Compassion, which is also supremely excellent, is the thirty-third. Then, to the Great Compassionate One, the Bodhisattva Sarvanivaranaviskambhin again asked: From the impartial equality of the Dharmadhatu, The six realms appear as six kinds of appearances. Samsara revolves without beginning or end, How is the beginning and end of samsara cut off? The Great Compassionate One spoke thus: The primordial Alaya, the great expanse of samsara and nirvana, Is not produced by causes, nor destroyed by conditions, Its essence is unchanging, its nature is unconditioned, Without eyes, without speech, there is no basis for imputation, Without speech, without expression, there is no basis for representation, Without end, without center, completely free from directions and boundaries, Without samsara, without nirvana, without Buddhas or sentient beings, Without happiness, without suffering, without any dualistic appearances, On the basis of both samsara and nirvana, there is no imputation of names. The appearances of the six realms of samsara are: Not recognizing the Dharmata of the ground, The nature of existence arises from non-existence. Holding what is not true as true, Holding impermanence as permanence, Holding non-duality as duality, Holding sufferings as true, Holding enemies and friends in impartiality, Like that, suffering is experienced in the manner of a dream through mental grasping. The six classes revolve in the three realms. The enjoyment and happiness of the gods, And the suffering of falling are mental illusions. The fierce power and enjoyment of the Asuras, And fighting, death, and transference are mental illusions. The happiness and enjoyment of humans, And change and the place of death are mental illusions. The stupidity and dumbness of animals, being used, And killing, cutting, beating, and using are mental illusions. The hunger and thirst of pretas, not finding food, That too is a mental illusion. The heat and cold sufferings of hell, That too is a mental illusion. Suffering does not arise from others, It does not arise from being done by others. It is taken by one's own ignorance and delusion, By not knowing the true nature of mind. Various sufferings are experienced by the mind. The beginning of samsara arises in that way. At the time of cutting off the end of samsara, When one obtains a human body among beings, On the nature of the Alaya mind,
Tibetan
ངོས་མེད་གཟུགས་མེད་ཁ་དོག་མཚོན་པ་མེད།། ཆོས་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཤེས་བྱ།། འདས་པའི སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་ཡིན།། དེ་ལས་རྩལ་གྱི་རིག་པ་མ་འགགས་པ།། གཞི་ཡི་རླུང་གི་ཡིད་ཀྱི་འགྱུ་བ་བསྐྱོད།། རྣམ་ཤེས་དབང་པོ་ལྔ་ཡི་སྒོར་ཞུགས་ནས།། དུག་ལྔ་རྣམ་རྟོག་ཡིད་ཀྱི་དྲན་རིག་སྐྱེས།། ཆགས སྡང་མིང་བཏགས་སྣ་ཚོགས་རྗེས་ཕྱིར་འབྲེང།ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་འགྲམ་གཞི་བཙུགས།། འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ད་རེས་གཅོད།། གཡོས་པ་མེད་པ་ཆོས་དབྱིངས་གློང་ཆེན་སྟོང་ར་དེར།། ཡིད་རིག་དྲན་ སེམས་དུག་ལྔ་ཀློང་དུ་ཐིམ།། མིང་ཚིག་བཏང་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀློང་དུ་ཐིམ། གཟུང་འཛིན་བླང་བྱ་དོར་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། གཉིས་འཛིན་ཆགས་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། དྲན་ཚད་འགྱུས་ཚད་ཐམས ཅད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། སྨྲས་ཚད་བརྗོད་ཚད་གླེངས་ཚད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། མཐོང་ཚད་ཐོས་ཚད་དྲན་ཚད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། བཏགས་སྣང་བློ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀློང་དུ་ཐིམ།། དགག་བསྒྲུབ་སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་དབྱིངས སུ་ཐིམ།། དཔེར་ན་ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། མ་ཡི་པང་དུ་བུ་ཐིམ་འདྲ།། ལན་ཚཝ་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་འདྲ།། ཆུ་ལ་ཆུ་བུར་ཐིམ་པ་འདྲ།། ཡུར་ཆུ་རྒྱ་མཚོར་བསླེབ་པ་འདྲ།། འཁྱག་པ་ཆུ་རུ་ཞུ་བ་འདྲ།། ཆར་པ་མཚོ་ལ་བབ་པ འདྲ།། མཁའ་ལ་གཞའ་ཚོན་ཐིམ་པ་འདྲ།། སྤྲིན་ཚོགས་ནམ་མཁར་ཡལ་བ་འདྲ།། ཆུ་ནང་ཟླ་བ་ཤར་བ་འདྲ།། འོ་མ་ཆུ་དང་འདྲེས་པ་འདྲ།། ཆོས་ཉིད་མ་ཡི་ཀློང་ཆེན་ནས།། རིག་རྩལ་མ་འགགས་བུ སྐྱེས་པ།། མ་ལ་བུ་སྐྱེས་མ་ལ་ཐིམ།། མ་དང་བུ་རུ་དབྱེར་མི་ཕྱཻད།། མ་ལ་བུ་ཐིམ་ཡེ་སངས་རྒྱས།། རྣམ་རྟོག་རང་སར་གྲོལ་བས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ།། རང་བཞིན་རང་ས་ཟིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།། སྐྱེ་མེད་རང ས་ཟིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་སྐུ།། རང་སེམས་རང་གིས་རྟོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། སྐུ་ལྔ་རང་ཆས་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་འཁོར་བའི་མཐའ་མ་ཆོད།། ཅེས་གསུངས སོ།། འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་གཅོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་སོ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སྤྲོས་པ་གཅོད་པ་ལ་བཟླ་བ་འདི་གསུངས་སོ།། ཉོན་ཅིག་འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་རྣམས།། ང་ཡི་དགོངས་པ སྤག་མི་ལང།། འཆར་སྒོ་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། འཁྲུལ་སྒོ་མ་རིག་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། དངོས་པོ་དངོས་མེད་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། རིག་དང་མ་རིག མེད་པར་སྤྲོ
Chinese
无相无形无色表，法界无戏论乃菩提心识。乃过去诸佛之根本，由此才华之觉性未曾断绝。根本之气，心之流动而动摇，识五根门入，五毒分别念，心之忆念生。贪嗔立名，种种随之而行，立三界轮回生之基础。轮回之生，今当断绝。无动摇之法界广大空旷处，意识忆念五毒融入于空。名言抛弃，一切显现融入于空。能取所取，应取应舍，一切融入于空。二执着贪执着，一切融入于空。忆念之量，变动之量，一切融入于空。所说之量，所言之量，所语之量，融入于空。所见之量，所闻之量，所忆之量，融入于空。立名之显现，心之境，一切融入于空。破立取舍，一切融入于界。譬如似何耶？如子融入母怀。盐溶于水。水泡溶于水。小河汇入大海。冰融化为水。雨落入海。彩虹消于空。云聚消散于天空。水中月亮显现。牛奶与水混合。法性母之广大空性中，觉性才华未断绝而生子。母生子，子融入母。母与子无有分别。子融入母，本初即佛。分别念于自处解脱，乃化身。自性于自处把握，乃报身。无生于自处把握，乃法身。三身无别，乃大乐之身。自心自悟，乃自性身。了悟五身本具，则断轮回之边。如是说。断轮回始终之品，第三十四品。此后，大悲为断戏论，宣说此念诵。谛听，聚集之眷属们。吾之意，不可思量。显现之门，无有智慧则戏论断。迷惑之门，无有无明则戏论断。轮回涅槃无二则戏论断。有事物无事物则戏论断。明与无明无有则戏
English
Without face, without form, without color to represent, the Dharmadhatu, free from elaboration, is known as Bodhicitta. It is the basis of all past Buddhas, from which the talent of awareness has never ceased. The movement of the mind, the wind of the base, stirs. Entering through the gates of the five consciousnesses, the five poisons, conceptual thoughts, and the mind's memory arise. Attachment and hatred are named, and various things follow after, establishing the foundation for birth in the three realms of samsara. Birth in samsara is now cut off. In that vast, empty space of the Dharmadhatu, without movement, the five poisons of mind, awareness, and memory dissolve into space. All names, words, and appearances dissolve into space. All grasping and holding, accepting and rejecting, dissolve into space. All dualistic grasping and attachment dissolve into space. All amounts of memory and movement dissolve into space. All amounts of speaking, saying, and talking dissolve into space. All amounts of seeing, hearing, and remembering dissolve into space. All appearances and objects of mind dissolve into space. All negation and affirmation, rejection and acceptance, dissolve into space. What is it like? Like a child dissolving into its mother's lap. Like salt dissolving in water. Like a bubble dissolving in water. Like a stream reaching the ocean. Like ice melting into water. Like rain falling into the sea. Like a rainbow dissolving into the sky. Like clouds vanishing into the sky. Like the moon appearing in water. Like milk mixing with water. From the vast expanse of the Dharmata mother, the talent of awareness is born without ceasing. The mother gives birth to the child, and the child dissolves into the mother. There is no separation between mother and child. The child dissolving into the mother is primordially enlightened. Conceptual thought is liberated in its own place, which is the Nirmanakaya. Nature is grasped in its own place, which is the Sambhogakaya. Non-birth is grasped in its own place, which is the Dharmakaya. The three bodies are inseparable, which is the body of great bliss. One's own mind is realized by oneself, which is the Svabhavikakaya. Realizing that the five bodies are inherently present cuts off the end of samsara. Thus it is said. The chapter on cutting off the beginning and end of samsara, the thirty-fourth chapter. Then, for the sake of cutting off elaboration with great compassion, this recitation was spoken. Listen, all assembled retinues. My intention is immeasurable. The door of manifestation, without wisdom, elaboration is cut off. The door of delusion, without ignorance, elaboration is cut off. Samsara and Nirvana, without duality, elaboration is cut off. Existence and non-existence, without them, elaboration is cut off. Clarity and ignorance, without them,
Tibetan
ས་པ་ཆོད།། འགྱུར་མེད་མི་འགྱུར་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བརྟགས་དང་མ་བརྟགས་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། དབྱེ་དང་མི་དབྱེ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། དགག་དང་མི་དགག་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། སྤང དང་བླང་བ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བྱ་དང་མི་བྱ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བགྲོད་དང་མི་བགྲོད་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བཞག་དང་མ་བཞག་མེད་པར་སྤྲོས་པ ཆོད།། གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། གནས་དང་མ་གནས་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བཏང་དང་མ་བཏང་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ཡིན་དང་མིན་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། གསལ་དང་མི་གསལ་མེད པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། རྟོག་དང་མི་རྟོག་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བདེ་དང་མི་བདེ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། མི་སྤང་སྤོང་བ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། མི་ཐོབ་ཐོབ་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། སྣང་དང་མི་སྣང་མེད་པར སྤྲོས་པ་ཆོད།། སེམས་དང་མི་སེམས་དྲན་ཚད་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ཡིད་དང་མི་ཡྀད་འགྱུས་ཚད་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བློ་དང་མི་བློ་སྤྲོས་ཚད་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བསམས་དང་མི་བསམ་དྲན་ཚོགས་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བཏག་དང་མི བཏག་ཡིན་མིན་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ལྟ་དང་མི་བལྟ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བསམས དང་མི་བསམ་དྲན་རྟོག་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ཅེས་སུངས་སོ།། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་པའོ།།།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡང་གསུང་པ།། ང་ཡི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས ལ།། ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སྤག་ཏུ་མེད།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐེག་པའི་སྒོ།། མི་མཐུན་ལྟ་བ་སོ་སོ་ཡང།། བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བསམ་མི་ཁྱབ།། དེ་དག་གང་དང་གང་ལྟ་ཡང།། ནན་བཏགས་ལྟས་པས་གྲོལ མི་ནུས།། སེམས་བཏགས་ལྟས་པས་བློ་ཡུལ་རྣམས།། བལྟ་བྱ་ལྟ་བྱེད་གོས་མ་ཐོས་མཁན་རྣམས།། གང་ཡང་མེད་པར་ཁས་ལེན་མེད།། ལྟ་བ་ཞེན་འདོད་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཆོད།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐེག་པའི སྒོ།། སྒོམ་པ་མི་མཐུན་སོ་སོ་ཡང།། བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བསམ་མི་ཁྱབ།། ཡིད་ཀྱི་བཙོན་བཟུང་གྲོལ་མི་ནུས།། སྒོམ་ཡུལ་སྒོམ་མཁན་སྒོམ་ཉམས་རྣམས།། གང་ཡང་བསྒཽམ་དུ་མེད་པ་ནི།། སྒོམ་པ་བློས་སྒོམ་མེད་པར སྤྲོས་པ་ཆོད།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐེག་པའི་སྒོ།། མི་མཐུན་སྤྱོད་པ་ཇི་སྙེད་པ།། བརྗོད་ཀྱི་མི་ལང་བསམ་མི་ཁྱབ།།