Tibetan
་མ་སྐྱེས། སྐྱེས་ན་དེའི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པས་དང་པོར་འབྱུང་དེ་ནས་ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བས་ཀུན་འབྱུང་བྱུང་། འཁོར་བའི་རྒྱུ་འབྲས་དེ་གཉིས་འགག་པར་བྱེད་པས་འགོག་པ་བྱུང་། འགགས་ནས་མྱང་འདས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ལམ་འབྱུང་ངོ་། །གོ་རིམ་ངེས་པར་བྱ་བས་བབ་ཅོལ་གྱི་སྐྱོན་ སྤང་ངོ་། །བའོ། ༈ །ཀུན་འབྱུང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བའི་འབྲས་བུའོ་རྣམ་གཉིས་དང་། །སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་ཏུ་བྱ། ལམ་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལམ་མྱ་ངན་འདས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་པར་འགོག་པ་འབྲས་བུར་ངེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། བདེན་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་དང་། །ཆེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དབྱེ། །ཐེག་ཆེན་ལྟར་ན། རྣམ་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལས། འདིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདེན་པ་བཅུ་དྲུག་བཤད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་དུཿཁ་མ་ཏྱཾ་ས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར། དེ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་གཞན་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེན་པ་མི་རྟག་པ། །ལ་ཕྱི་དང་ནང་ངོ་། །ཕྱི་ལ་གཉིས། རིང་བ་དང་ཉེ་བའོ། །རིང་བ་ནི་དུར་ཁྲོད་ན་ཤི་བའི་རོ་ལ་བརྟགས་པས་སྟོང་པར་དྲན་ནས་བསྒོམ་པའོ། །ཉེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཤི་བ་ལ་མི་རྟག་པར་བསྒོམ་པའོ། །ཕྱི་ནི་དུར་ཁྲོད་སེམས་ཅན་ཤི། ༈ །ནང་གི་མི་རྟག་རྒྱུད་སྐྱེ་བ། །ནང་མི་རྟག་བསྒོམ་པ་ནི། འཆི་ངེས་པ་གསུམ་སྟེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་མི་ཐམས་ཅད་ཤི་བས་ཀྱང་ངེས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས་ཀྱང་། ཚེ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྡོད་པས་ཀྱང་ངོ་། །ནམ་འཆི་ཆ་མེད་པ་གསུམ་ནི། འཆི་བའི་རྐྱེན་མང་བས། ལུས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པས། ཚེ་ལ་ལོངས་མེད་པས་སོ། །འཆི་བ་ཅིས་ཀྱང་མི་སྟོང་པ་གསུམ་ནི། གཉེན་དང་བཤེས་ཀྱིས། ཟས་ནོར་གྱིས། རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མིས་སྟོངས་སོ། །འཆི་བའི་གདམ་ངག་བསྒོམ་པ་ཉིད། ༈ །སྤྱིར་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགྱུར་བ་དང་ནི་འདུ་བྱེད་ཡིན། །སྡུག་བསྔལ་གསུམ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ།
Chinese
未生，如果生了，那它的身体会有痛苦，所以首先产生，然后烦恼产生，所以集产生。轮回的因果这两者灭尽，所以灭产生。灭尽后获得涅槃的果实，所以道产生。顺序一定要确定，所以要舍弃随意性的过失。 舍弃吧。༈ 集是轮回的因，而痛苦是轮回的果，这两种。 痛苦要了解。集要断除。灭要现证。道要在相续中修习。同样，道是涅槃的因，而灭是果是确定的。如果从小乘大乘共同的角度来说，可以分为十六谛。如果从大乘的角度来分。按照大乘来说，有一百七十三种相。这里从小乘的角度来说，宣说了十六谛。这是声闻修习的道。痛苦（藏文：སྡུག་བསྔལ་，梵文天城体：दुःखमत्यंस，梵文罗马拟音：duḥkhamatyaṃsa，汉语字面意思：痛苦）是痛苦的谛，有漏的行中，悦意的会变成变异的痛苦，不悦意的会变成痛苦的痛苦，除此之外的其他法会变成行苦的痛苦，因此五蕴具有三种痛苦，所以称为痛苦的谛。谛是不恒常的。 有外和内。外有二，远的和近的。远的是在尸林中观察死尸，忆念空性而修习。近的是对众生的死亡修习无常。外是尸林众生死。༈ 内的无常是相续生起。 内无常的修习是，决定会死亡有三种：以前出生的所有人都死了也决定了，一切有为法都是无常也决定了，寿命连一刹那也不停留也决定了。什么时候死没有定数有三种：死亡的因缘多，身体没有精华，寿命没有空闲。死亡无论如何也不会落空有三种：亲友不会，食物财富不会，自己的身体也不会落空。修习死亡的教言。 ༈ 一般来说，痛苦是痛苦的痛苦，是变异和行。三种痛苦是：痛苦的痛苦。
English
Not born. If born, then its body will have suffering, so it arises first, then afflictions arise, so accumulation arises. These two, the cause and effect of samsara, are ceased, so cessation arises. After ceasing, the fruit of nirvana is attained, so the path arises. The order must be determined, so the fault of randomness should be abandoned. Abandon it. ༈ Accumulation is the cause of samsara, and suffering is the fruit of samsara, these two. Suffering should be understood. Accumulation should be abandoned. Cessation should be realized. The path should be cultivated in the continuum. Similarly, the path is the cause of nirvana, and cessation is definitely the fruit. If considered from the common perspective of both Hinayana and Mahayana, it can be divided into sixteen truths. If divided from the perspective of Mahayana. According to Mahayana, there are one hundred and seventy-three aspects. Here, from the perspective of the Hearers, the sixteen truths are explained. This is the path practiced by the Hearers. Suffering (Tibetan: སྡུག་བསྔལ་，Sanskrit Devanagari: दुःखमत्यंस，Sanskrit Romanization: duḥkhamatyaṃsa, Chinese literal meaning: suffering) is the truth of suffering. Among conditioned phenomena with outflows, the pleasant ones will become suffering due to change, the unpleasant ones will become suffering due to suffering, and other phenomena besides these will become suffering due to the suffering of conditioned phenomena. Therefore, the five aggregates possess three sufferings, so it is called the truth of suffering. The truth is impermanent. There are outer and inner. The outer has two, distant and near. The distant is to contemplate the corpse in the charnel ground, remembering emptiness and meditating. The near is to meditate on the impermanence of the death of sentient beings. The outer is the charnel ground, the death of sentient beings. ༈ The inner impermanence is the arising of the continuum. The inner meditation on impermanence is that there are three certainties of death: it is certain that all people born before have died, it is certain that all conditioned phenomena are impermanent, and it is certain that life does not stay even for a moment. There are three uncertainties of when death will occur: because there are many causes of death, because the body has no essence, and because life has no leisure. There are three things that death will never fail to do: relatives and friends will not, food and wealth will not, and one's own body will not fail. Meditate on the advice of death. ༈ Generally, suffering is the suffering of suffering, is change and is conditioned. The three sufferings are: the suffering of suffering.
Tibetan
འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་བྱོལ་སོང་ལ་སོགས་པ་མཛེ་ཐོག་ཕོལ་མིག་འདྲ་སྟེ། བྱོལ་སོང་དུ་སྐྱེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མིས་བཀོལ་སྤྱད་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་མི་ལ་ཡོད་དེ་ཚེ་སྟོད་སྨད་ལ་སོགས་ལ་འགྱུར་བའོ། །གསུམ་པ་ཀུན་ལ་ཡོད་དེ་ཟས་གོས་ལ་སོགས་ཀྱིས་མནར་བའོ། ༈ །སྐྱེ་རྒས་ན་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱད་ནི་སྐྱེ་བའི་འཇུར་མིག་ལ་དྲངས་ནས་ཚེར་ཁུར་ལྷུང་བ་ འདྲ། རྒས་པའི་ཤིང་སྡོང་སྐམ་པོ་འདྲ། ན་བའི་དུག་འཐུངས་པ་འདྲ། འཆི་བའི་མུན་ནག་ནང་དུ་འགྲོ་བ་འདྲ། དགྲ་སྡང་བ་དང་ཕྲག་དོག་པ་བྱེའུ་ཕྲུག་ཁྲས་ཉེན་པ་འདྲ། གཉེན་བྱམས་པ་དང་བྲལ་གྱིས་དོགས་པ་བུ་གཅིག་པོ་ཤི་དོགས་པ་འདྲ། མེད་པ་བཙལ་དུ་མི་རྙེད་པ་ཡི་དྭགས་སྐོམ་ཐག་ཆད་པ་འདྲ། ཡོད་པ་བསྐྱང་གིས་མ་འཁྱོངས་པ་རྒན་མོས་ལུག་སྐྱོང་བ་འདྲ་བའོ། །དང་འཆི་བ་དང་། །དགྲ་གཉེན་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡིན། ༈ །ལྷ་ལ་ལྟུང་བའི་དང་ལྷ་ཚེ་རིང་པོའི་དང་ལྷ་མིན་འཐབ་རྩོད་དོ། །ལྷ་ལྟུང་ལྷ་མིན་འཐབ་རྩོད་བྱེད། །མི་འགྱུར་མི་ལ་ཚེ་སྟོད་སྐྱིད་ཀྱང་ཚེ་སྨད་སྡུག་བསྔལ་བའི་འགྱུར་བའི་དང་། དུད་འགྲོ་ལ་མཛེ་ཐོག་ཕོལ་བྱུང་བ་དང་འདྲ་སྟེ་ཁམ་འགེལ་སྤུ་འཐོག །ཞོ་འཇོ། ཤ་ཁྲག་ཆེད་དུ་གསོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བྱོལ་སོང་མཛེ་ཐོག་ཕོལ། །བཀྲེས་སྐོམ་ཡི་དྭགས་སྣང་བ་དང་། །ཡི་དྭགས་ལ་ཟས་སྐོམ་ལ་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ཟས་སྐོམ་ལ་རྣག་ཁྲག་ཏུ་མཐོང་། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་ནང་དུ་འགྲོ། སྒོས་ཁུར་སྒྲིབ་པ་ཅན་གྲེ་བ་ཁབ་མིག་ཙམ་ལ་ལྟོ་བ་ཡུལ་ལྗོངས་ཙམ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚ་གྲང་དམྱལ་བར་སྣང་བའོ། །ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དང་གང་ཟག་བདག་ཏུ་ནི། །འཛིན་པ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཚ་བའི་དམྱལ་བ་བརྒྱད་ནི། ཐིག་ནག །བསྡུས་འཇོམས། ཡང་སོས། ངུ་འབོད། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ། ཚ་བ། རབ་ཏུ་ཚ་བ། མནར་མེད་པའོ། །གྲང་བའི་བརྒྱད་ནི། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ། སོ་ཐམ་ཐམ། ཆུ་བུར་ཅན། ཆུ་བུར་རྡོལ། པདྨ་ལྟར་གས་པ། པདྨ་ལྟར་ཆེར་གས་པ། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ། ཨུཏྤལ་ལྟར་ཆེར་གས་པ། ཉི་ཚེ་བ་ཉེ་འཁོར་བའོ། །ཀུན་འབྱུང་རྒྱུ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ཡོན་ལྔའི་རྒྱུ་དང་དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །རྒྱུ་ནི་འདོད་ཡོན་ལ་འདུན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བརྐམ་པ་དང་། དེ་ཡང་འདོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་འདུན། ཐོབ་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་ཆགས། དེ་ལ་རབ་ཏུ་བརྐམ་མོ། །མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་འདོད་པས་ཞེ་སྡང་དེ་ཉིད་ཀྱི
Chinese
变异之苦，行苦啊！第一种是旁生等，如麻风病上的脓疮，旁生之上又被人役使。第二种是人有，即一生中前后等的变异。第三种是大家都有的，即被衣食等所折磨。唉！生老病死八苦，如从出生的孔眼中被拉出来，像带刺的重担掉下来一样。衰老的树木像枯树一样。生病像喝了毒药一样。死亡像进入黑暗中一样。怨恨和嫉妒像小鸟被老鹰威胁一样。害怕与亲人分离像害怕独子死去一样。寻找没有的东西找不到像饿鬼口渴难耐一样。拥有的东西无法守护像老妇人放羊一样。以及死亡。怨亲有和没有。唉！天人有堕落和长寿，以及阿修罗的争斗。天人堕落阿修罗争斗。不变的是，人一生中前半生快乐，后半生痛苦的变异。畜生就像生了麻风病一样，驮东西、拔毛、挤奶、为了血肉而被杀害的痛苦啊！旁生麻风病上的脓疮。饥渴饿鬼的显现。饿鬼对于饮食有外在的障碍，饮食看到的是脓血。内在的障碍是进入不了。特殊的障碍是喉咙像针眼一样，肚子像一个地区一样等等。寒热地狱的显现。内外器情一切万法，完全了悟的自性。法和补特伽罗我执，执着于因上是没有的。热地狱有八种：黑绳，众合， पुनर्जीवन（梵文天城体），punarjīvana（梵文罗马拟音）， पुनर्जीवन（汉语字面意思：复活），叫唤，大叫唤，烧热，极热，无间。寒地狱有八种：阿秋匝，索南塔玛，丘布尔坚，丘布尔多，如莲花般裂开，如大莲花般裂开，如乌 উৎপལ་（藏文），utpala（梵文天城体），utpala（梵文罗马拟音），उत्पल（汉语字面意思：青莲花）般裂开，如大 উৎপལ་（藏文），utpala（梵文天城体），utpala（梵文罗马拟音），उत्पल（汉语字面意思：青莲花）般裂开，近日处近边。集起因有两种：五欲之因和对它的执着的过患。因是对五欲的欲望，贪着，以及极度地渴求。也就是对得到想要的东西的欲望，对得到的东西执着贪恋，对它极度地渴求。没有得到的想要得到而生起的嗔恨
English
The suffering of change, the suffering of conditioning! The first is like a boil on a leper for animals and so on, on top of being born as an animal, they are exploited by humans. The second is for humans, the changes in the first and last parts of life and so on. The third is for everyone, being tormented by food, clothing, and so on. Alas! The eight sufferings of birth, aging, sickness, and death are like being pulled out of the eye of birth, like a thorny burden falling down. Aging is like a withered tree. Sickness is like drinking poison. Death is like going into the darkness. Enmity and jealousy are like chicks threatened by a hawk. Fearing separation from loved ones is like fearing the death of an only child. Searching for what is not there and not finding it is like a preta suffering from extreme thirst. Not being able to take care of what one has is like an old woman herding sheep. And death. Enemies, relatives, having and not having. Alas! Gods have falling and long life, and the fighting of asuras. Gods fall, asuras fight. What does not change is that humans have happiness in the first part of life, but the suffering of change in the last part of life. Animals are like having a boil on a leper, carrying loads, plucking wool, milking, the suffering of being killed for meat and blood! Animal, boil on a leper. The appearance of hunger and thirst of pretas. For pretas, food and drink have external obscurations, food and drink are seen as pus and blood. Internal obscurations are that they cannot enter. Special obscurations are that the throat is like the eye of a needle, the stomach is like a region, and so on. The appearance of hot and cold hells. All phenomena of the outer and inner world, the nature of complete realization. The self-grasping of dharma and person, clinging to the cause is not there. There are eight hot hells: Black Line, Crushing, Saṃjīva（梵文天城体），Saṃjīva（梵文罗马拟音），संजीव（汉语字面意思：Rebirth）, Howling, Great Howling, Hot, Very Hot, Uninterrupted. There are eight cold hells: Achuza, Sonam Thama, Chubur Chen, Chubur Dol, cracking like a lotus, cracking like a great lotus, cracking like an Utpala（梵文天城体），Utpala（梵文罗马拟音），उत्पल（汉语字面意思：Blue Lotus）, cracking like a great Utpala（梵文天城体），Utpala（梵文罗马拟音），उत्पल（汉语字面意思：Blue Lotus）, Nearby, Close by. There are two causes of arising: the cause of the five desires and the faults of clinging to them. The cause is the desire for the five desires, attachment, and extreme craving. That is, the desire to obtain what is desired, clinging and attachment to what is obtained, and extreme craving for it. Hatred arising from wanting to obtain what has not been obtained.