Tibetan
རྒྱས།། རྡུལ་གཅིག་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངང། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ངང།། དེ་ལས་མ་འདུས་གཅིག་ཀྱང་མེད།། ཐམས་ཅད གཅིག་སྟེ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད།ཁམས་གསུམ་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ།། ཇི་སྲིད་རྫས་སུ་སྣང་བ་དང། མུ་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། འདུས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཉིད།། དེ་ཡང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ སེམས།། ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀློང་བརྡལ་བས།། སངས་རྒྱས་དོན་རྣམས་འདུས་ཞེས་བྱ།། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་མཐའ་མེད།། ཚིག་དང་ཡི་གེ་གང་འདོད་པ། སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་དེ ཉིད་དུ།། བགྲང་གིས་མི་ལང་བརྗོད་ལས་འདས།། ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་ཤིང།། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་སྤྲོས་བྲལ་ན། སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་བརྗོད་མེད་པས།། བརྗོད་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཚིག་ལས་འདས།། སངས རྒྱས་སེམས་ཅན་འདི་འདྲ་ཞེས།། བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་ན།། སངས་རྒྱས་མིང་དུ་འདོགས་པ་ནོར།། མ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད།། ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་གདགས་པས།། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གཉིས ཀྱི་ཚིག།མ་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ལ་གནོད།། རྣལ་འབྱོར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཉེས།། གཏན་ཚིག་ངེས་པ་མ་ཐོས་ཤིང།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་མ་ཕེབས་པའི།། ཚིག་མེད་ཚིག་ནི་རྣམ་གྲངས་པར།། མཁས་པར་རེ་བ་ལུང་དང་ འགལ།ངེས་པའི་དོན་ཉིད་མ་ཤེས་པར། ཁ་བཤད་རང་བསྟོད་ཆེ་བ་འབྱིན།། ང་རྒྱལ་སྨ་ཁངས་གང་ཟག་དེ།། གོལ་བའི་ལམ་དུ་ཧ་ར་ཧ་ན།། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས།། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ པར།། རང་གི་སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ།། གཞན་དུ་སྨྲ་བྱེད་ནོར་བའི་ལམ།། ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། བྲ་མོ་ནས་སུ་མི་སྐྱེ་བཞིན།། བཙལ་ཀྱང་ཚི་ཆད་ཉོན་མོངས་པས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ག་ལ འགྲོགས།། ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཡེ་རྟོགས་ན།། གསེར་རྡོ་འདྲ་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད།། དེ་བཞིན་རང་སེམས་གདོད་ནས་དག། འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ཆོས་འདི་ནི།། སྤངས་པས་སྤོངས པར་མི་འགྱུར་ཏེ།། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ན།། མྱ་ངན་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན།། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། གཞན་ནས་ཐོབ་བྱེད་ནོར་བ་ཡི།། མི་འཆིང་གྲོལ་བས་འགྲུབ་པར འགྱུར།། ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། དེ་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད།། ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སེམས་ཉིད་ལ།། ཕྱི་དང་ནངདུ་གྲུབ་པ་མེད།། མཉམ་ཉིད་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ལ།། ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད།། སེམས་ཉིད གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ།། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཙལ་དུ་མེད།
Chinese
རྒྱས།། རྡུལ་གཅིག་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། རྒྱས།། 一微尘中有如微尘数之佛陀， རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངང། 五部如来即五智之体性中， ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ངང།། 即是五智勇识之体性中， དེ་ལས་མ་འདུས་གཅིག་ཀྱང་མེད།། 无一不是由此而出。 ཐམས་ཅད གཅིག་སྟེ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། 一切即一，无所不包。 ཁམས་གསུམ་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ།། 三界、三千世界等， ཇི་སྲིད་རྫས་སུ་སྣང་བ་དང། 所有显现之事物， མུ་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། 以及无边无际的一切， འདུས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཉིད།། 皆汇聚于身语意三者之中。 དེ་ཡང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ སེམས།། 而此亦是自心之菩提心， ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། 于法性普贤之中， རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀློང་བརྡལ་བས།། 自然本智之广阔中， སངས་རྒྱས་དོན་རྣམས་འདུས་ཞེས་བྱ།། 故称诸佛之义皆汇聚于此。 ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་མཐའ་མེད།། 言语道断， ཚིག་དང་ཡི་གེ་གང་འདོད་པ། 无论何种言语文字， སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་དེ ཉིད་དུ།། 佛之名号亦复如是， བགྲང་གིས་མི་ལང་བརྗོད་ལས་འདས།། 不可计数，超越言说。 ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་ཤིང།། 超越言语文字， ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་སྤྲོས་བྲལ་ན། 离有无、常断之戏论， སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་བརྗོད་མེད་པས།། 故佛之名号亦不可言说， བརྗོད་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཚིག་ལས་འདས།། 不可言说，离戏论，超言语。 སངས རྒྱས་སེམས་ཅན་འདི་འདྲ་ཞེས།། 若谓佛与众生如是这般， བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་ན།། 然诸佛亦不可得， སངས་རྒྱས་མིང་དུ་འདོགས་པ་ནོར།། 故以佛之名号施设乃是错谬。 མ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད།། 未曾宣说者，乃是甚深之义。 ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་གདགས་པས།། 如虚空般安立心， ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གཉིས ཀྱི་ཚིག། 有无、常断二者之言语， མ་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ལ་གནོད།། 未曾宣说，又有何妨？ རྣལ་འབྱོར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཉེས།། 瑜伽若以言语宣说则有过患。 གཏན་ཚིག་ངེས་པ་མ་ཐོས་ཤིང།། 未曾听闻真实之义， ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་མ་ཕེབས་པའི།། 未曾安住于法性之中， ཚིག་མེད་ཚིག་ནི་རྣམ་གྲངས་པར།། 于无言之言中分别， མཁས་པར་རེ་བ་ལུང་དང་ འགལ། 欲求成为智者，与经论相违。 ངེས་པའི་དོན་ཉིད་མ་ཤེས་པར། 未曾了知真实之义， ཁ་བཤད་རང་བསྟོད་ཆེ་བ་འབྱིན།། 空谈自赞，夸夸其谈。 ང་རྒྱལ་སྨ་ཁངས་གང་ཟག་དེ།། 如是傲慢自夸之人， གོལ་བའི་ལམ་དུ་ཧ་ར་ཧ་ན།། 于歧途之中徘徊不定。 ཡེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས།། 本自无性之法， ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ པར།། 于任运成就中成佛， རང་གི་སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ།། 如实宣说自心， གཞན་དུ་སྨྲ་བྱེད་ནོར་བའི་ལམ།། 于他处言说，乃是错谬之道。 ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། 若本非佛， བྲ་མོ་ནས་སུ་མི་སྐྱེ་བཞིན།། 如稗草中不生稻米。 བཙལ་ཀྱང་ཚི་ཆད་ཉོན་མོངས་པས། 纵然寻觅，然为无尽烦恼所缚， སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ག་ལ འགྲོགས།། 又如何能与佛相应？ ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན།། 一切本自大乐， ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཡེ་རྟོགས་ན།། 若于普贤中本自证悟， གསེར་རྡོ་འདྲ་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད།། 如金如石，永不改变。 དེ་བཞིན་རང་སེམས་གདོད་ནས་དག། 如是，自心本自清净。 འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ཆོས་འདི་ནི།། 此世间轮回之法， སྤངས་པས་སྤོངས པར་མི་འགྱུར་ཏེ།། 非舍弃所能舍弃， འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ན།། 若能了知轮回之自性， མྱ་ངན་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན།། 则涅槃即在此中。 འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། 一切欲妙， གཞན་ནས་ཐོབ་བྱེད་ནོར་བ་ཡི།། 若从他处求得，乃是错谬， མི་འཆིང་གྲོལ་བས་འགྲུབ་པར འགྱུར།། 不执著，于解脱中成就。 ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། 若本非佛， དེ་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད།། 则无始无终。 ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སེམས་ཉིད་ལ།། 于法性、自性、心性中， ཕྱི་དང་ནངདུ་གྲུབ་པ་མེད།། 无内外之分。 མཉམ་ཉིད་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ལ།། 于平等性中，无大小之别， ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད།། 无方所，无分别。 སེམས་ཉིད གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ།། 于心性二无之中， བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཙལ་དུ་མེད།། 无苦乐可寻。
English
རྒྱས།། In a single atom, there are Buddhas as numerous as atoms. རྡུལ་གཅིག་རྡུལ་སྙེད་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། Within the nature of the five families and the five wisdoms, རིགས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངང། and within the nature of the wisdom-being itself, ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་ངང།། there is nothing that is not included. དེ་ལས་མ་འདུས་གཅིག་ཀྱང་མེད།། Everything is one, completely without exception. ཐམས་ཅད གཅིག་སྟེ་ཡོངས་ཀྱིས་མེད། The three realms, the three thousand worlds, and so on, ཁམས་གསུམ་སྟོང་གསུམ་ལ་སོགས་པ།། as long as they appear as entities, ཇི་སྲིད་རྫས་སུ་སྣང་བ་དང། and all that is without limit or end, མུ་མཐའ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན། are included in the three—body, speech, and mind. འདུས་པས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཉིད།། And that, in turn, is one's own bodhicitta, དེ་ཡང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ སེམས།། in the nature of Samantabhadra, ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། in the vast expanse of self-arisen wisdom. རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀློང་བརྡལ་བས།། Therefore, it is said that all the meanings of the Buddhas are included. སངས་རྒྱས་དོན་རྣམས་འདུས་ཞེས་བྱ།། There is no end to the words that can be spoken. ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་མཐའ་མེད།། Whatever words and letters one desires, ཚིག་དང་ཡི་གེ་གང་འདོད་པ། the names of the Buddhas are also like that— སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་དེ ཉིད་དུ།། countless and beyond expression. བགྲང་གིས་མི་ལང་བརྗོད་ལས་འདས།། Since they are beyond words and letters, ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་ཤིང།། free from the elaborations of existence, nonexistence, permanence, and annihilation, ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་སྤྲོས་བྲལ་ན། the names of the Buddhas are also beyond expression. སངས་རྒྱས་མཚན་ཡང་བརྗོད་མེད་པས།། Beyond expression, free from elaborations, beyond words. བརྗོད་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཚིག་ལས་འདས།། If one searches for a Buddha or sentient being that is like this, སངས རྒྱས་སེམས་ཅན་འདི་འདྲ་ཞེས།། but even the Victorious Ones cannot find it, བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་ན།། then it is a mistake to apply the name "Buddha." སངས་རྒྱས་མིང་དུ་འདོགས་པ་ནོར།། What has not been spoken is extensively explained. མ་གསུངས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེར་བཤད།། Since the mind is posited as being like space, ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་གདགས་པས།། what harm is there in not speaking the words of existence, nonexistence, permanence, and annihilation? ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གཉིས ཀྱི་ཚིག།མ་སྨྲས་པ་དེ་ཅི་ལ་གནོད།། It is a fault to express yoga in words. རྣལ་འབྱོར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས་ཉེས།། If one has not heard the definitive meaning, གཏན་ཚིག་ངེས་པ་མ་ཐོས་ཤིང།། and has not arrived in the expanse of the nature of reality, ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་མ་ཕེབས་པའི།། it is contrary to the scriptures to hope to be wise by enumerating wordless words. ཚིག་མེད་ཚིག་ནི་རྣམ་གྲངས་པར།། མཁས་པར་རེ་བ་ལུང་དང་ འགལ། Without understanding the definitive meaning itself, ངེས་པའི་དོན་ཉིད་མ་ཤེས་པར། one utters great boasts and self-praise. ཁ་བཤད་རང་བསྟོད་ཆེ་བ་འབྱིན།། Such a person of pride and arrogance ང་རྒྱལ་སྨ་ཁངས་གང་ཟག་དེ།། is lost on the mistaken path. གོལ་བའི་ལམ་དུ་ཧ་ར་ཧ་ན།། To say that phenomena, which have never had any inherent nature, ཡེ་ནས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས།། spontaneously become Buddhas, ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ པར།། and to speak of one's own mind in that way to others རང་གི་སེམས་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ།། is a mistaken path. གཞན་དུ་སྨྲ་བྱེད་ནོར་བའི་ལམ།། If one has never been a Buddha, ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། then just as rice will not grow from darnel, བྲ་མོ་ནས་སུ་མི་སྐྱེ་བཞིན།། even if one searches, how can one associate with what is called "Buddha" བཙལ་ཀྱང་ཚི་ཆད་ཉོན་མོངས་པས། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་ག་ལ འགྲོགས།། when one is exhausted by endless afflictions? Everything is primordially great bliss. ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་བདེ་བ་ཆེན།། If one primordially realizes it as Samantabhadra, ཀུན་ཏུ་བཟང་པོར་ཡེ་རྟོགས་ན།། it is like gold and stone—unchanging. གསེར་རྡོ་འདྲ་སྟེ་འགྱུར་བ་མེད།། Likewise, one's own mind is primordially pure. དེ་བཞིན་རང་སེམས་གདོད་ནས་དག། This phenomenon of worldly existence འཇིག་རྟེན་འཁོར་བའི་ཆོས་འདི་ནི།། cannot be abandoned by abandoning it. སྤངས་པས་སྤོངས པར་མི་འགྱུར་ཏེ།། When one knows the nature of existence, འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ན།། that itself is nirvana. མྱ་ངན་འདས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན།། All desirable qualities འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། are a mistake if one obtains them from elsewhere. གཞན་ནས་ཐོབ་བྱེད་ནོར་བ་ཡི།། They are accomplished through nonattachment and liberation. མི་འཆིང་གྲོལ་བས་འགྲུབ་པར འགྱུར།། If one has never been a Buddha, ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ན།། then there is no beginning or end to that. དེ་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད།། In the nature of reality, the nature of phenomena, and the nature of mind, ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་སེམས་ཉིད་ལ།། there is no establishment as outer or inner. ཕྱི་དང་ནངདུ་གྲུབ་པ་མེད།། In equality, where there is no great or small, མཉམ་ཉིད་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ལ།། there is no division into sides or factions. ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད།། In the nature of mind, which is nondual, སེམས་ཉིད གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ།། there is no searching for happiness and suffering. བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཙལ་དུ་མེད།།