Tibetan
པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ།། རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་པ།། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས ཅད་ལ།། དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁྱབ།། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་རྫོགས།། དྲི་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་གནས།། སེམས་ཅན་རིགས་དྲུག་སྣང་ཆ་ལ།། སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་དེ།། ལྷ རྣམས་རང་གསལ་རྫོགས་པ་སྟེ།། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་ཕྲ་ཞིང་འཁྱུག། མི་རྣམས་རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་ཉིད།། བྱོལ་སོང་རྣམས་ལ་ནང་དུ་གསལ།། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་ཕྲ་བ་ལ།། དམྱལ་བར་རང་སྣང་རྫོགས པའོ།། ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་ས་གསལ།། བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ།། ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ།། ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག། དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ།། ཤེས་བྱས་བསྡུས པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད།། འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན།། གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས།། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ།། ཇི་ཞེས་བྱ་བ གནས་ལུགས་ལ།། སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས།། ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ།། ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ།། རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉེར གཉིས་པ།། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད།། སྣང་ཆས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ།། རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ།། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལས།། རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན ཟད།། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལས།། ལྟ་བ་ཡེངས་པ་མེད་པར་སྤྱོད།། མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས།། ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ།། ཤེས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ།། མ་བཅོས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡི།། གཞི་ལ གཡོ་བ་མེད་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉེར་གསུམ་པ།། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་བསྡོམ་པ་ནི།། མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཅིང་གསལ་བ་ལ།། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད།། ངོ་བོ་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད།། དབྱེ་བ་བཞི་ཡིས་བསྡུས་པ ལས།། རྟོག་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན།། གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས།། མཛེས་ཤིང་ཡང་དག་རྫོགས་པ་ཉིད།། ཁྱབ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཡང།། རང་སྣང་གཞི་ལ་སྟོན་པ་དང།། རྣམ་རྟོག་ཟད་པར་བྱེད པའོ།། ཁྱད་པར་འདུས་པ་རྣམས་ཕྱེ་བ།། རྟོག་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ལས།། དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང།། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སེམས་རྫོགས་སོ།། ཡང་དག་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ།། ཡེ་ཤེས་གནད་ནི མིག་ལས་འབྱུང།། མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡི
Chinese
因此从轮回和涅槃中解脱。是自显圆满的密意。第二十个问题的回答。以智慧所摄持的智慧是，对于佛和一切众生，无有差别，无自性地遍布。那也是佛陀的完全清净圆满，安住于无垢无尘的状态。对于六道众生的显现部分，各自在自相续中安住的那个，天人们是自明圆满，非天们是微细且流动的，人类是自明圆满的圆形，畜生们是内在明亮，饿鬼们是微细的，地狱中是自显圆满。以智慧来认知，自地光明。所摄持的体性是自证，耶是光明且具有觉知，智慧是自解脱的坛城。第二十一个问题的回答。以所知所摄持的智慧是，应当了知为两种。其中所知有多少，宣说了，以此了知所化众生的想法，以通达利他，了知诸法自性。所谓“如”是安住的方式，以“多少”而使无余圆满。耶是对一切众生之利益，以智慧从根本上挖掘三界。化身的智慧部分，在自显本面上圆满。第二十二个问题的回答。如何宣说如是了知的智慧？在显现上远离言说对象，自显清净的影像显现。从了知事物之实相，以证悟自利而使迷惑之流耗尽。所谓“如”是安住的方式，行持不散乱的见解。了知无有止息故而圆满。耶是成为道，智慧达到顶点。在无作任运大之基上，是不可动摇的。第二十三个问题的回答。一切智慧的总结是，在体性周遍且光明上，自性明空不可分离，本体在任何处也不可分割。从四种分类的摄持中，显示分别念进入之方便的差别。以基础和心要的鲜花，美丽且真实圆满。周遍和所周遍的方式也是，在自显基础上显示，并且使分别念耗尽。分开聚集的差别，从离念法性自声中，生起无缘智慧之显现。于此瑜伽之心圆满。在真实聚集的支分中，智慧之要点是从眼中产生。眼之观看方式是智慧的
English
Thus, one is liberated from both samsara and nirvana. It is the intention of self-manifest perfection. The answer to the twentieth question. The wisdom gathered by knowledge is, for the Buddhas and all sentient beings, without difference, pervading without self-nature. That is also the complete purity and perfection of the Buddhas, abiding in a state without defilement or dust. For the manifestation aspect of the six classes of sentient beings, that which abides in their respective continuums, the gods are self-luminous and complete, the asuras are subtle and flowing, humans are self-luminous and round, animals are clear within, pretas are subtle, and in hells, there is self-manifest perfection. Knowing with knowledge, one's own ground is clear. The essence of what is gathered is self-awareness. Ye is clear and has the aspect of knowing and awareness. Knowledge is a self-liberated mandala. The answer to the twenty-first question. The wisdom gathered by what is to be known is, it should be known as two types. Among them, how much is to be known, it is taught, with this, one knows the thoughts of those to be tamed, by understanding the benefit of others, one knows the nature of all dharmas. The so-called "as it is" is the way of abiding, with "how many" it is made complete without remainder. Ye is for the benefit of all sentient beings, with knowledge, one digs out the three realms from their roots. The knowing aspect of the emanation body, is perfected on the face of self-manifestation. The answer to the twenty-second question. How is the wisdom of knowing as it is taught? In the manifestation, separated from the object of expression, the image of self-manifest purity is clear. From knowing the reality of things, by realizing self-benefit, the stream of delusion is exhausted. The so-called "as it is" is the way of abiding, practicing without distraction of view. Knowing is complete because there is no cessation. Ye is becoming the path, knowledge has reached its limit. On the ground of the unmade, self-liberated great, it is immovable. The answer to the twenty-third question. The summary of all wisdoms is, in the characteristic that is pervasive and clear, the nature of clarity and emptiness is inseparable, the essence is not divided in any way. From the gathering of four divisions, it shows the differences of the means of entering conceptual thought. With the flower of the base and the essence, it is beautiful and truly complete. The way of pervasion and what is pervaded is also, showing on the ground of self-manifestation, and causing conceptual thoughts to be exhausted. Separating the assembled differences, from the self-sounding of the nature of reality free from conceptual thought, the appearance of aimless wisdom arises. In that, the mind of yoga is complete. In the limb of true assembly, the key point of wisdom arises from the eye. The way of seeing of the eye is knowledge.
Tibetan
ས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད།། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་ཟད་བྱའི་ཕྱིར།། མིག་གི་ཕུགས་ན་འཕར་བའི་རྩ།། གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ཡེ་ཤེས འབེབས།། གནད་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང།། རིག་ལྡན་ཆོས་ཉིད་ཅི་བཞིན་དུ།། རྟོག་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བས།། དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། མིག་གི་གནད་ནི་སྟེང་དང་འོག། མཁས་པས་རྩོལ་བའི སྣ་གང་འགྱུར།། ཀུན་འདུས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ།། ཡང་ན་མིག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ།། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རབ་ཕྱེ་བས།། དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་བ།། འདི་ལས་འབྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ནི།། གང་གིས་བརྗོད་པར མི་ནུས་པའོ།། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉིད།། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སྣང་བའོ།། ཁྱབ་ཅིང་ཆ་ཕྲ་ཡེ་ཤེས་ལས།། མངོན་སུམ་པས་དང་ལམ་དུའོ།། གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ།། རྣམ་རྟོག་འདུས་པའི་དྲན་བསམ ལས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་སུ་འགྱུར།། གལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་འདས་འདོད་པས།། དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གནད་ཆེ་བས།། སོ་སོའི་རླུང་གི་དབུགས་སུ་བརྟགས།། ཆོས་ཀུན་དྲི་མ་རང་དག་ལས།། སྐུ གསུམ་ལུས་ཀྱི་དབུགས་སུ་རྫོགས།། འདི་ལ་རྟོག་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར།། དྲན་བསམ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ལས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་འཁོར་བར་འགྱུར།། གང་ཚེ་འཁོར་བའི་མཐའ་ཟད་པས།། བྱས་པ་མེད་པར་རང་སར གྲོལ།། གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཅི་ཡང་མེད།། མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་མིན།། ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཆད།། ཆད་པས་འགྲོ་དང་འོང་བ་ཟད།། ཟད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས པས།ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་སྟོང།། འགྲོ་ཞིང་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་ཡིས།། དངོས་པོ་དག་པས་གཟུགས་ཟད་པའོ།། གཞན་ཡང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལས།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ངོ་ མཚར་བས།། བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རིག་མེད་པའོ།། བརྟགས་པས་མ་རྙེད་ཡེ་ཤེས་ནི།། ཁམས་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་ལས།། སྒོ་ལྔའི་ཞེན་རྒྱུན་གཅོད་པའོ།། ཟླ་དང་ནོར་བུ་མར་གད་འོད།། གང་གིས་འཛིན་པར འདོད་པ་ཡི།། འཛིན་བྱུང་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་བཟུང།། ཡང་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི།། གནད་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི།། བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ།། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པས་སྔོ་དང་བྲལ།། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས ནི།། སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད།། ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས།། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ།། ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང།། རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས།། ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང ངོ།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པ་ལ
Chinese
萨！与法界一同行持，为了三界终将耗尽的缘故。眼睛深处跳动的脉搏，向上逆转便降下智慧。从要害处产生的智慧，有知者如实地依于法性，从一切分别念中解脱，是从法界中产生的智慧。眼睛的要害是上和下，智者努力会变成什么呢？是普集智慧的显现。或者眼睛的智慧，通过对五种颜色的区分，如同圆满坛城的形象，从中产生的体验，是任何言语都无法表达的。唉玛！真是太稀奇了！是功德圆满的显现。从遍布且细微的智慧中，以现量的方式显现。此外，还要详细解说，从分别念聚集的忆念思考中，法身也会转变成色身。如果想要超越三界，殊胜智慧至关重要，要观察各自气息的呼吸。一切法从无垢自净中，三身圆满于身体的呼吸中。对此为何还要分别呢？从忆念思考聚集的自性中，法身也会变成轮回。何时轮回的边际耗尽，便会无为而自然解脱。这种解脱一无所有，因为无有，所以法性不是实物。智慧圆满便断绝了错觉的延续，断绝了便耗尽了去和来。耗尽了便是空性的智慧。三身智慧不间断，三界也是有而为空。通过行走和出现而获得，事物清净便色身耗尽。此外，还要讲述显现的智慧。从地水火风空中，智慧显现真是稀奇，是薄伽梵无有知。通过分别无法获得的智慧，是从三界中彻底解脱，是断绝五根的执着延续。月亮和宝珠酥油灯的光芒，想要抓住什么呢？抓住所显现的身之显现。或者大圆满的，通达要害的智慧，如同无为的虚空一般，通过完全证悟而脱离了染污。稀奇奇妙的智慧，是先前没有，之后也没有，本来就没有。现在超越了分别念的境地，是无边际空性的自性。超越言辞，脱离心识，本体为空。自性未曾分别，慈悲的作为不显现。第三种智慧显现
English
Sa! Practicing together with the Dharmadhatu, for the sake of the three realms eventually being exhausted. The pulsating vein in the depths of the eyes, reversing upwards brings down wisdom. The wisdom that arises from the essential point, the knowledgeable ones rely on the Dharma nature as it is, liberated from all conceptual thoughts, is the wisdom that arises from the Dhatu. The essential point of the eyes is above and below, what will the efforts of the wise become? It is the appearance of the all-encompassing wisdom. Or the wisdom of the eyes, through the distinction of the five colors, resembles the form of a complete mandala, the experience that arises from this, is something that cannot be expressed by any words. Ema! It is truly amazing! It is the appearance of complete qualities. From the pervasive and subtle wisdom, it appears in a manifest way. Furthermore, it should be explained in detail, from the recollection and thought gathered by conceptual thoughts, the Dharmakaya will also transform into a form body. If you want to transcend the three realms, supreme wisdom is essential, observe the breath of each individual's air. From the stainless self-purification of all dharmas, the three bodies are perfected in the breath of the body. Why should there be any conceptualization about this? From the nature of the gathering of recollection and thought, the Dharmakaya will also become samsara. When the edge of samsara is exhausted, it will be naturally liberated without effort. This liberation has nothing, because there is nothing, so Dharma nature is not a real thing. The perfection of wisdom cuts off the continuation of delusion, cutting off exhausts going and coming. Exhausted is the wisdom of emptiness. The wisdom of the three bodies is uninterrupted, the three realms are also existent and empty. Through walking and appearing, one obtains, the purity of things exhausts the form body. Furthermore, the wisdom of appearance will be discussed. From earth, water, fire, wind, and space, the appearance of wisdom is truly amazing, is the Bhagavan without knowledge. The wisdom that cannot be obtained through conceptualization, is to be completely liberated from the three realms, is to cut off the continuation of attachment of the five senses. The light of the moon, jewel, and butter lamp, what do you want to grasp? Grasp the appearance of the manifested body. Or the Great Perfection, the wisdom of understanding the essential point, is like the unconditioned sky, through complete realization, one is free from defilement. The amazing and wonderful wisdom, is not before, not after, and originally not. Now it transcends the realm of conceptual thoughts, it is the nature of infinite emptiness. Transcending words, free from mind, the essence is empty. Because the nature has not been distinguished, the compassionate actions do not appear. The third wisdom appearance