Tibetan
པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ།། རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་པ།། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས ཅད་ལ།། དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁྱབ།། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་རྫོགས།། དྲི་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་གནས།། སེམས་ཅན་རིགས་དྲུག་སྣང་ཆ་ལ།། སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་དེ།། ལྷ རྣམས་རང་གསལ་རྫོགས་པ་སྟེ།། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་ཕྲ་ཞིང་འཁྱུག། མི་རྣམས་རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་ཉིད།། བྱོལ་སོང་རྣམས་ལ་ནང་དུ་གསལ།། ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་ཕྲ་བ་ལ།། དམྱལ་བར་རང་སྣང་རྫོགས པའོ།། ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་ས་གསལ།། བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ།། ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ།། ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག། དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ།། ཤེས་བྱས་བསྡུས པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད།། འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན།། གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས།། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ།། ཇི་ཞེས་བྱ་བ གནས་ལུགས་ལ།། སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས།། ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ།། ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ།། རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉེར གཉིས་པ།། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད།། སྣང་ཆས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ།། རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ།། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལས།། རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན ཟད།། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལས།། ལྟ་བ་ཡེངས་པ་མེད་པར་སྤྱོད།། མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས།། ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ།། ཤེས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ།། མ་བཅོས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡི།། གཞི་ལ གཡོ་བ་མེད་པའོ།། དྲིས་ལན་ཉེར་གསུམ་པ།། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་བསྡོམ་པ་ནི།། མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཅིང་གསལ་བ་ལ།། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད།། ངོ་བོ་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད།། དབྱེ་བ་བཞི་ཡིས་བསྡུས་པ ལས།། རྟོག་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན།། གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས།། མཛེས་ཤིང་ཡང་དག་རྫོགས་པ་ཉིད།། ཁྱབ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཡང།། རང་སྣང་གཞི་ལ་སྟོན་པ་དང།། རྣམ་རྟོག་ཟད་པར་བྱེད པའོ།། ཁྱད་པར་འདུས་པ་རྣམས་ཕྱེ་བ།། རྟོག་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ལས།། དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང།། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སེམས་རྫོགས་སོ།། ཡང་དག་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ།། ཡེ་ཤེས་གནད་ནི མིག་ལས་འབྱུང།། མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡི
Chinese
因此从轮回和涅槃中解脱。是自显圆满的意旨。第二十个问题的回答。以智慧所摄持的智慧是，对于佛和一切有情，无有分别，无自性地遍布。那也是佛陀的完全清净圆满，安住于无垢无尘。对于有情六道的显现部分，各自的相续中安住的那个，天人们是自明圆满，非天们是细微且流动，人们是自明圆形，畜生们是内在明亮，饿鬼们是细微的，地狱中是自显圆满。以智慧认知且自身清晰，摄持的体性是自证，耶是明亮且具有觉知，智慧是自解脱的坛城。第二十一个问题的回答。以所知所摄持的智慧是，应当了知为两种。其中所知有多少宣说，以此了知所化众生的想法，以通达利他，是了知诸法自性。所谓“多少”是指，对于实相，以“多少”使其完全圆满。耶是指一切有情之利益，以智慧从三界中彻底挖掘。是化身的智慧部分，在自显本性上圆满。第二十二个问题的回答。如何宣说如是了知的智慧？对于从显现上远离言说之境，自显清净的影像清晰。从了知事物之实相，以证悟自利而灭尽迷惑之流。所谓“如是”是指从实相上，无有散乱地行持见解。了知无有止息故而圆满。耶是指成为道，智慧达到顶点。在未作的自解脱大，地基上无有动摇。第二十三个问题的回答。一切智慧的总结是，在特征遍布且明亮上，自性明空不可分离，本体在任何处也不可分离。从以四种差别所摄持中，显示趣入思择之方便差别。以地基和心髓如花朵般，美丽且真实圆满。遍布和所遍布之方式也是，在自显地基上显示，并且使分别念灭尽。分开聚集的差别，从离思择法性自声中，生起无有对境之智慧显现。于此瑜伽之心圆满。在真实聚集之支分中，智慧之要点是从眼中产生。是了知眼睛观看方式的智慧。
English
Therefore, one is liberated from both samsara and nirvana. It is the intention of self-manifest perfection. The answer to the twentieth question. The wisdom gathered by knowledge is, for the Buddhas and all sentient beings, without distinction, pervading without self-nature. That is also the complete purity and perfection of the Buddhas, abiding free from impurities and dust. For the manifestation of the six realms of sentient beings, that which abides in their respective continuums, the gods are self-luminous and perfect, the asuras are subtle and flowing, humans are self-luminous and round, animals are clear within, pretas are subtle, and in hells, there is self-manifest perfection. Knowing with knowledge and clarifying one's own ground, the nature of gathering is self-awareness. Ye is clear and has the aspect of knowing, knowledge is a self-liberated mandala. The answer to the twenty-first question. The wisdom gathered by the knowable is, it should be known as two types. Among them, how much of the knowable is explained, with this, one knows the thoughts of those to be tamed, by understanding the benefit of others, it is knowing the nature of all dharmas. The term "how much" refers to, for reality, making it completely perfect with "how much." Ye refers to the benefit of all sentient beings, with knowledge, one completely excavates from the three realms. It is the wisdom aspect of the emanation body, perfected in its self-manifest nature. The answer to the twenty-second question. How to explain the wisdom of knowing as it is? For that which is separated from the basis of expression by appearance, the image of self-manifest purity is clear. From knowing the reality of things, by realizing self-benefit, the stream of delusion is exhausted. The term "as it is" refers to, from reality, practicing the view without distraction. Knowing is complete because there is no cessation. Ye refers to becoming the path, knowledge reaching the peak. On the ground of the unmade great self-liberation, there is no movement. The answer to the twenty-third question. The summary of all wisdoms is, in the characteristic of being pervasive and clear, the nature of clarity and emptiness is inseparable, the essence is inseparable in any place. From being gathered by four distinctions, it shows the distinctions of the means of entering thought. With the ground and essence like flowers, beautiful and truly perfect. The way of pervasion and what is pervaded is also, showing on the ground of self-manifestation, and causing conceptual thoughts to be exhausted. Separating the assembled distinctions, from the self-sound of the nature of reality free from thought, the appearance of wisdom without an object arises. In that, the mind of yoga is perfected. In the limb of true assembly, the key point of wisdom arises from the eye. It is the knowledge of knowing the way of seeing with the eye.
Tibetan
ས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད།། ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་ཟད་བྱའི་ཕྱིར།། མིག་གི་ཕུགས་ན་འཕར་བའི་རྩ།། གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ཡེ་ཤེས འབེབས།། གནད་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང།། རིག་ལྡན་ཆོས་ཉིད་ཅི་བཞིན་དུ།། རྟོག་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བས།། དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། མིག་གི་གནད་ནི་སྟེང་དང་འོག། མཁས་པས་རྩོལ་བའི སྣ་གང་འགྱུར།། ཀུན་འདུས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ།། ཡང་ན་མིག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ།། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རབ་ཕྱེ་བས།། དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་བ།། འདི་ལས་འབྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ནི།། གང་གིས་བརྗོད་པར མི་ནུས་པའོ།། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉིད།། ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སྣང་བའོ།། ཁྱབ་ཅིང་ཆ་ཕྲ་ཡེ་ཤེས་ལས།། མངོན་སུམ་པས་དང་ལམ་དུའོ།། གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ།། རྣམ་རྟོག་འདུས་པའི་དྲན་བསམ ལས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་སུ་འགྱུར།། གལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་འདས་འདོད་པས།། དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གནད་ཆེ་བས།། སོ་སོའི་རླུང་གི་དབུགས་སུ་བརྟགས།། ཆོས་ཀུན་དྲི་མ་རང་དག་ལས།། སྐུ གསུམ་ལུས་ཀྱི་དབུགས་སུ་རྫོགས།། འདི་ལ་རྟོག་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར།། དྲན་བསམ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ལས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་འཁོར་བར་འགྱུར།། གང་ཚེ་འཁོར་བའི་མཐའ་ཟད་པས།། བྱས་པ་མེད་པར་རང་སར གྲོལ།། གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཅི་ཡང་མེད།། མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་མིན།། ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཆད།། ཆད་པས་འགྲོ་དང་འོང་བ་ཟད།། ཟད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས པས།ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་སྟོང།། འགྲོ་ཞིང་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་ཡིས།། དངོས་པོ་དག་པས་གཟུགས་ཟད་པའོ།། གཞན་ཡང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལས།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ངོ་ མཚར་བས།། བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རིག་མེད་པའོ།། བརྟགས་པས་མ་རྙེད་ཡེ་ཤེས་ནི།། ཁམས་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་ལས།། སྒོ་ལྔའི་ཞེན་རྒྱུན་གཅོད་པའོ།། ཟླ་དང་ནོར་བུ་མར་གད་འོད།། གང་གིས་འཛིན་པར འདོད་པ་ཡི།། འཛིན་བྱུང་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་བཟུང།། ཡང་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི།། གནད་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི།། བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ།། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པས་སྔོ་དང་བྲལ།། ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས ནི།། སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད།། ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས།། མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ།། ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང།། རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས།། ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང ངོ།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པ་ལ
Chinese
萨！与法界一同行持，为了三界能够穷尽。眼睛深处跳动的脉搏，向上逆转便降下智慧。从要害处产生的智慧，有知之人如实地依于法性，从一切分别念中解脱，是从法界中产生的智慧。眼睛的要害是上和下，智者努力会变成什么呢？是普集智慧的显现。或者眼睛的智慧，将五种颜色完全分开，如同坛城圆满的形象，从中产生的体验，是任何言语都无法表达的。唉玛！真是太稀奇了，是功德圆满的显现。从遍布且细微的智慧中，以现量而为道。此外还要详细解说，从分别念聚集的忆念思考中，法身也会转变成色身。如果想要超越三界，殊胜智慧至关重要，观察各自风息的呼吸。一切法从无垢自净中，三身圆满于身体的呼吸中。对此为何还要分别呢？从忆念思考聚集的自性中，法身也会变成轮回。何时轮回的边际穷尽，不作任何努力而自然解脱。这个解脱中什么也没有，因为没有，所以法性不是实物。智慧圆满便断绝了错觉的延续，断绝了便穷尽了去和来。穷尽了所以是空性的智慧。三身智慧不间断，三界也是有而为空。通过行走和出现而获得，事物清净而色身穷尽。此外还要讲述显现的智慧。从地水火风空之中，智慧显现真是稀奇，是薄伽梵无有知觉。通过分别无法获得的智慧，是从三界彻底决断中，断绝五根的执着延续。月亮和宝珠酥油灯的光芒，想要抓住什么呢？抓住显现出来的身之显现。或者大圆满的，从了知要害中产生的智慧，如同无为的虚空一般，完全了悟而远离青涩。稀奇奇妙的智慧，以前没有，以后也没有，本来就没有。现在超越了分别念的境地，是无边空性的自性。超越言辞，远离思维，本体为空。自性未曾分别，所以慈悲事业不显现。第三个智慧显现
English
Sa! Practice together with the Dharmadhatu, so that the three realms can be exhausted. The pulse that throbs in the depths of the eyes, reversing upwards brings down wisdom. The wisdom that arises from the key point, the knowledgeable ones rely on the Dharma nature as it is, liberated from all conceptual thoughts, is the wisdom that arises from the Dharmadhatu. The key points of the eyes are above and below, what will the wise ones' efforts turn into? It is the appearance of all-encompassing wisdom. Or the wisdom of the eyes, completely separating the five colors, like the perfect image of a mandala, the experience that arises from this, is something that no words can express. Ema! It is truly amazing, it is the appearance of perfect qualities. From the pervasive and subtle wisdom, as a path through direct perception. Furthermore, it should be explained in detail, from the recollection and thought gathered from conceptual thoughts, the Dharmakaya will also transform into a form body. If you want to transcend the three realms, supreme wisdom is essential, observe the breath of each wind. From the stainless self-purification of all dharmas, the three bodies are perfected in the breath of the body. Why is there still conceptualization about this? From the nature of the gathering of recollection and thought, the Dharmakaya will also become samsara. When the edge of samsara is exhausted, without any effort, it is naturally liberated. There is nothing in this liberation, because there is nothing, so Dharma nature is not a real thing. The perfection of wisdom cuts off the continuation of delusion, cutting off exhausts going and coming. Exhausted, therefore, it is the wisdom of emptiness. The wisdom of the three bodies is uninterrupted, the three realms are also existent and empty. By walking and appearing, it is obtained, things are purified and the form body is exhausted. Furthermore, the wisdom of appearance will be discussed. From earth, water, fire, wind, and space, the appearance of wisdom is truly amazing, it is the Bhagavan without knowledge. The wisdom that cannot be obtained through conceptualization, is from the thorough decision of the three realms, cutting off the continuation of attachment of the five senses. The light of the moon and the jewel butter lamp, what do you want to grasp? Grasp the appearance of the manifested body. Or of the Great Perfection, the wisdom that arises from knowing the key points, like the unconditioned sky, completely realized and free from greenness. The wonderful and amazing wisdom, never before, never after, never from the beginning. Now it transcends the realm of conceptual thoughts, it is the nature of boundless emptiness. Transcending words, free from thought, the essence is empty. Since the nature has not been separated, compassionate actions do not appear. The third wisdom appearance