Tibetan
འགྱུར། །ཤེས་པ་མེད་པ་ཤེས་རབ་མཆོག །གསལ་བ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ངང་། །འཛིན་པ་མེད་པ་ཏི་ནི་རླུང་། །རྩོལ་བ་མེད་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྫོགས། །ཤེས་ནས་མི་ཕྱེད་གཏི་མུག་དང་། །མི་བསྒོམ་བསྒོམ་པ་འདུ་འབྲལ་མེད། །མི་ཤེས་པས་ནི་ཤེས་རབ་བསྟན། །མི་འཛིན་འཛིན་པའི་གཏིང་ནས་བསྟན། །མི་བལྟ་བ་དེ་སྙམ་པར་ངེས་བསྟན་ནོ། །སྣང་བ་མེད་ན་དངོས་མེད་པས། །དེ་ཉིད་ཉག་གཅིག་མཆོག་གི་སྐུ། །དེ་བཞིན་སྐུ་ལ་མཚོན་དུ་མེད། །དེ་ཉིད་དབྱིངས་ཏེ་མཚོན་དུ་མེད། །མི་མཐོང་བ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡིན། །ཅིར་ཡང་མི་དམིགས་གཏི་མུག་སྟེ། །མ་རིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་གསལ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ལྡན་པས། །ཡི་གེ་མེད་པའི་དོན་ལ་བལྟ། །འཛིན་ཡང་རྟོག་དང་དམིགས་དང་བྲལ། །གང་ལ་མི་བརྟེན་བསྒོམ་པའི་མཆོག །ཉོན་མོངས་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་གཞི། །གཞི་དེ་ཙམ་ཡང་བསམ་དུ་མེད། །གང་ལ་རྟག་ཏུ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལམ། །དོན་ལ་འཇུག་ཏུ་མེད་པའི་རྫོགས་ཆེན་བལྟ་བའི་ཀློང་། །འདི་ལྟར་དྲན་མེད་སྟོབས་ལྡན་དགོངས་པའི་མཆོག །བདེ་དང་མི་བདེ་སེམས་ལ་གཉིས་མེད་དེ། །སྟོན་པ་སྐྱོན་དུ་མཐོང་བ་གང་ལགས་པ། །བདེན་པའི་དོན་ལ་མ་ཉམས་དགོངས་པའི་མཆོག །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡུལ་དང་དབང་པོར་བལྟ་སྟེ་མཐོང་ན་བལྟ་མི་བྱ། །དང་པོ་ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །ཆོས་ཉིད་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་མིས། །བལྟ་བ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཉིད་ལ། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་དེ་དང་འདྲ། །དེ་ལ་བསྒོམ་ཞིང་རེད་པ་དང་། །མཁའ་ལ་མཁའ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྒོམ། །བསྒོམ་པའི་དུས་ནི་མཐོང་བ་ནི། །ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མཐོང་དུ་མེད། །དེས་ བསྒོམ་མཆོག་ཆེན་པ་དེ་ལ། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མ་ཕུལ་ན། །ཅི་ཙམ་གྲུབ་པ་མཉམ་པ་ཉིད། །མཉམ་པའི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ངེས་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།དེ་ནས་སྟོན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ། །ལྟ་བ་སྤང་བླང་མེད་པར་བསྟན། །ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་དེ་བཞིན་ཉིད། །ལམ་ནི་ཉེ་ལམ་བདེ་བར་རྫོགས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པོར་ཐིག་ལེ་གཅིག །ངོ་བོ་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །ངོ་བོ་མེད་པའི་རྟོག་བྱུང་ན། །ངོ་བོ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟགས། །སྙིང་པོའི་ངོ་བོ་ངོ་བོ་མེད། །ངོ་བོ་དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། །འོ་ན་ཅི་དགར་གཞག་དེ་ཡང་། །ཡང་དག་འཛིན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །མ་བཟློག་མ་བླན་ངོ་བོ་ཉིད། །རང་བྱུང་རང་ཞི་ཉིད་དུ་བཞག །གཉིས་མེད་ངོ་བོ་ཐིག་ལེ་གཅིག །དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འགག་མིན་པས། །ཡུལ་འགགས་ལོག་ན་སྙིང་པོ་མེད། །ཕྱི་ནང་ག
Chinese
转变。 无知即是殊胜智慧。 无明即是本智之境。 无执即是谛尼之风。 无勤则戒律圆满。 知后不分愚痴。 不修之修无聚散。 以不知而示智慧。 不执于执之深处显示。 不观即是如是而决定显示。 无有显现则无有实物。 彼即唯一殊胜之身。 如是之身无可譬喻。 彼即是界，无可譬喻。 不见即是见。 于何亦不缘，是愚痴。 无明即是智慧明。 凡具明智者。 观无字之义。 执亦离念与相。 于何不依乃修持之胜。 烦恼即是菩提之基。 仅此基亦不可思议。 于何恒常无有之菩提心之道。 于义无入之大圆满观之境。 如是无念具力之胜妙见。 乐与不乐，于心无二。 视导师为过失者，是何人？ 于真实义未失之殊胜见。 大智慧观待境与根，见则不应观。 最初以智慧之三种。 于法性修持之人。 观待虚空之界。 如是心亦如是。 于彼修持而疲惫。 于空而修空性。 修持之时，所见者。 丝毫亦不可见。 以此 于彼殊胜大修。 刹那亦不舍弃。 若几何成就，即是平等性。 说为平等之轮。 如是根本续中。 决定义显示品第十二竟。 之后导师向诸眷属。 开示无有取舍之见。 一切自性如是。 道乃近道安乐而圆满。 一切平等一明点。 于无有自性之精要。 若生起无有自性之分别。 则极应观察无有自性。 精要之自性，无有自性。 最初之自性，自性是。 那么如何安立，彼亦是。 以真实执持之瑜伽士。 不遮止不取舍，自性。 安立为自生自寂。 无二自性一明点。 根于境不阻碍。 境阻碍则无精要。 内外之
English
Transformation. Non-knowing is supreme wisdom. Non-clarity is the state of primordial awareness. Non-grasping is the Tini wind. Without effort, discipline is perfected. Having known, not separating from ignorance. Non-meditation is meditation without gathering or scattering. Through non-knowing, wisdom is shown. Non-grasping is shown from the depths of grasping. Non-seeing is definitely shown as such. If there is no appearance, there is no entity. That itself is the sole supreme body. Likewise, the body is without analogy. That itself is the sphere, without analogy. Non-seeing itself is seeing. Not focusing on anything is ignorance. Unknowing is the clarity of primordial awareness. Whoever possesses the wisdom of awareness. Looks at the meaning without letters. Grasping is also free from concepts and objects. Not relying on anything is the supreme meditation. Afflictions themselves are the basis of enlightenment. Even that basis is unthinkable. On what is the path of the ever-absent mind of enlightenment? The expanse of Dzogchen view, where there is no entering into meaning. Thus, the supreme view of the powerful, mindless one. Pleasure and displeasure are non-dual in the mind. Who is it that sees the teacher as a fault? The supreme view that has not lost the meaning of truth. Great wisdom sees by looking at objects and senses, if seen, do not look. Initially, with the three kinds of wisdom. The person who practices the nature of reality. Looks at the sphere of space itself. Likewise, the mind is like that. Meditating on that and getting tired. Meditating on space as space itself. At the time of meditation, what is seen. Not even a little can be seen. With this On that supreme great meditation. If not offered even for a moment. How much is accomplished is equality itself. It is said to be the wheel of equality. Thus, in the root tantra. The twelfth chapter, showing the definitive meaning, is complete. Then the teacher to all the retinues. Showed the view without abandonment or adoption. Everything is the nature of suchness. The path is a near path, happily perfected. Everything is equal, one bindu. On the essence without nature. If a concept without nature arises. Then it should be thoroughly examined as without nature. The nature of essence is without nature. The first nature, nature is. Then how to establish it, that is also. By the yogi who truly grasps. Not stopping, not taking, nature itself. Establish as self-born, self-pacified. Non-dual nature, one bindu. The senses are not obstructed by objects. If objects are obstructed, there is no essence. Inner and outer
Tibetan
ཉིས་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །ཤེས་པ་ཡུལ་ལ་ཡན་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་གཞིག་མི་བྱ། །ཐམས་ཅད་གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད། །འདུ་ཤེས་མི་སྤང་རིག་པ་མི་བླང་སྟེ། །བླང་དོར་སེམས་དང་གང་བྲལ་བསྒོམ་པ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཆེ་ཕྲ་རྒྱུན་སྲིད་པས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་རང་སར་བཞག །བསྐྱེད་ན་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། །བཀག་ན་བྱིང་བར་འགྱུར་བས་ན། །རང་བྱང་རང་ཞི་རང་གཞག་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་མཇལ། །ཞེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། ལྟ་བ་སྤང་བླང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྟོན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ། །མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚད་རྣམས་བསྟན། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ལ། །རང་བློ་སྤང་བླང་གང་མེད་པ། །བསམ་གཏན་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚད། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་། །གསེར་བོང་ཕྱོགས་ཆར་མི་འཛིན་མི་བལྟ་ན། །བསམ་གཏན་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚད། །མི་རྟོག་མི་སེམས་མི་དམིགས་ན། །བསམ་གཏན་ མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚད། །འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་ངང་ཉིད་ལས། །སྤྲིན་དང་ཁུ་རླངས་འབྱུང་བ་ཡང་། །རང་བྱུང་རང་ཞི་ནམ་མཁའི་ཀློང་། །དེ་བཞིན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །དེ་གཡོས་མ་ཡིན་མཚན་རྟོག་ཀུན། །རང་བྱུང་རང་ཞི་སེམས་ཀྱི་ངང་། །དེ་ལྟར་བྱུང་ཚེ་བསམ་གཏན་ཚད། །བདེ་བར་རྩོལ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད། །མཚན་མ་དག་པ་བསམ་གཏན་ཚད། །གདེང་སེམས་ལྡན་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ལྟར་གྱུར་ཚེ་བསམ་གཏན་ཚད། །དེ་མིན་ལངས་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །དེ་དག་དེ་ལ་དེ་དོན་མེད། །བལྟ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ནི། །ལྟ་བ་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚད། །ཤིན་ཏུ་བླུན་པ་མི་གསལ་བ། །དྲན་པའི་འབྱུང་འཇུག་ཉམས་པ་སྟེ། །རྟོག་དཔྱོད་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཚད། །བླུན་པོ་དམ་དུ་ཟིན་པ་ནི། །ཏིང་རྣམས་དོན་ལ་ཞེན་པའི་ཚད། །གང་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་མེད་ན། །བསམ་གཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚད། །རྟག་ཏུ་འདི་ལྟར་གང་གནས་པ། །སངས་རྒྱས་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས། བསམ་གཏན་མཐར་ཕྱིན་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།། །།དེ་ནས་སྟོན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ། །བསྒོམ་ཆགས་ནད་རྣམས་བསལ་ཏེ་བསྟན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་གཉིས་ཐིག་ལེ་གཅིག །དམིགས་པའི་ཡུལ་ནི་རྡུལ་དང་རི་རབ་འདྲ། །འདྲ་བ་རྟོག་པ་རླུང་ཆེན་ཙམ། །གནས་མེད་གནས་ལ་སྤྱོད་ཆགས་བསྒོམ་པ་གོལ། །མི་རྟོག་ཅི་ལའང་ཆགས་མེད་པས། །ཏིང་རྣམས་རི་ལ་ཆགས་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཟུགས་མེད་པས། །དམིགས་བྱའི་ཡུལ་ནི་ཅི་ཞིག་ཡོད
Chinese
无二如是性。识不能向外境延伸，不应于外境中破识。一切皆不能以对治而修正。不舍观念，不取觉性，离弃取舍之心即是禅修。大小习气相续存在，不生不灭，安住于自处。生起则生起观念，止息则会陷入昏沉，故当自生自灭，安住于自处，与实相之义相遇。如是，于根本续中，开示无有取舍之见的章节，第十三也。之后，导师向眷属们，开示了达到究竟的量度。一切皆是佛性，自心无有取舍，此乃禅定达到究竟的量度。不执二元，不执为二，若不执持、不看待黄金与瓦砾为差别，此乃禅定达到究竟的量度。若不分别、不思虑、不缘念，此乃禅定达到究竟的量度。诸元素于虚空之性中，云与雾气之生起，亦是自生自灭于虚空界。如是，自之菩提心，非由彼所动摇，一切名相分别，自生自灭于心之性。如是生起之时，乃禅定之量度。若勤于安乐，即是如是性。无有相状，乃禅定之量度。具足定解之心，且无有变异，如是转变之时，乃禅定之量度。若非如此，生起散乱之心，则是颠倒之分别念，彼等对此毫无意义。无有见之见，乃见达到究竟之量度。极度愚笨，不明晰，忆念之生灭衰退，乃分别潜伏之量度。紧抓愚痴，乃定执着于意义之量度。若无有贪着之心，乃禅定自然成就之量度。恒常如此安住者，即是安住于佛地。如是，于根本续中，开示禅定达到究竟之章节，第十四也。之后，导师向眷属们，开示去除禅修贪执之疾病。如是性乃二人之明点为一。所缘之境如微尘与须弥山。相似之分别念如大风。无有处所，于处所行持贪执，禅修则谬误。不分别，于任何皆无有贪执，定不应贪执于山。如是性无有形色，有何所缘之境？
English
The suchness of non-duality. Consciousness cannot be extended to external objects, and consciousness should not be destroyed in external objects. Everything cannot be corrected by antidotes. Do not abandon concepts, do not take awareness, meditation is what is separated from the mind of acceptance and rejection. Because large and small habits continue to exist, they are neither born nor die, and remain in their own place. If you generate, you generate concepts, if you block, you will become drowsy, so self-born and self-extinguished, stay in your own place, and meet the meaning of reality. Thus, in the root tantra, the thirteenth chapter is the chapter that shows that there is no view of abandonment and acceptance. Then the Teacher showed the assembly the measures of reaching the end. Everything is the nature of the Buddha, and there is no acceptance or rejection of one's own mind. This is the measure of the end of meditation. Not clinging to duality, not clinging to two, if you do not cling to or look at gold ingots and broken tiles as different, this is the measure of the end of meditation. If you do not discriminate, do not think, do not focus, this is the measure of the end of meditation. The elements are in the nature of the sky, and the arising of clouds and mist is also self-born and self-extinguished in the realm of the sky. Likewise, one's own Bodhicitta is not shaken by it, and all nominal distinctions are self-born and self-extinguished in the nature of the mind. When this happens, it is the measure of meditation. If you work hard for happiness, it is suchness. Without characteristics, it is the measure of meditation. Possessing a heart of conviction and without change, when such a transformation occurs, it is the measure of meditation. If not, if a distracted mind arises, it is a reversed distinction, and they have no meaning for it. The view without seeing is the measure of the end of seeing. Extremely stupid and unclear, the arising and ceasing of memory declines, which is the measure of latent discrimination. Grasping stupidity tightly is the measure of clinging to the meaning of samadhi. If there is no attachment, it is the measure of the spontaneous accomplishment of meditation. Whoever abides in this way constantly abides on the Buddha-ground. Thus, in the root tantra, the fourteenth chapter is the chapter that shows the end of meditation. Then the Teacher showed the assembly how to remove the diseases of attachment to meditation. Suchness is the one bindu of two people. The object of focus is like dust and Mount Sumeru. Similar distinctions are like great winds. Without a place, practicing attachment in a place is a mistake in meditation. Without discrimination, there is no attachment to anything, and samadhi should not be attached to mountains. Suchness has no form, what is the object of focus?