Tibetan
་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡི།། ཡིན་མིན་དབྱེ་བ་ངས་བཤད ཀྱིས།། ཡིད་ཀྱིས་ཉོན་ལ་ལེགས་པར་ཟུང།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རང་བྱུང་དེ།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱང།། མ་རྟོགས་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་མེད།། མིག་མཁན་མ་རྙེད་ལོང་བ་འདྲ།། རང་བྱུང་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས དེ།། གནས་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་འདོད་པ།། རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མིན།། རྡོ་ལ་གསེར་དུ་འཛིན་པ་ལྟར།། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་མ་ཡིན་ཏེ།། ཡིད་གཉིས་ཀུན་གཞི་གློ་བུར་སྐྱེད།། གཞི་འཁྲུལ་ཕྱིར་ན་གཉིས་མེད མིན།། རི་བོང་རཝ་ཡི་ཁ་དོག་འདྲ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན།། ཤེས་རབ་ལྷག་མཐོང་རང་བྱུང་བ།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་བྱུང་དེ།། ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འཛོམ་པ་ནི།། མར གྱི་ཡང་ཞུན་ལྟ་བུར་གསུངས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་འཁོར་བ་རྩད་གཅོད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། ཟིལ་གྱིས གནོན་པའི་ཏིང་འཛིན་ལ།། སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཡང་གསོལ་པ། ཀུན་བཟང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུས།། ཚེགས་མེད་གདམས་ངག་མ་བསླད་པར།། ཁྱོད་ཀྱི་མཛད་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བ།། དོན་དང་མཐུན་པར་མཛད་དུ གསོལ།། དོན་གསན་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གཞི་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།། དོན་གྱི་ལྟ་བ་ངོས་བཟུང་སྟེ།། རྣམ་གཞི་ཕྱི་མ་བར་མ་ནང།། གསུམ་བྲལ་བཞི་ལྡན་ཆོས་སྐུ་གསང།། གཅིག་ལས་ཐ་དད་ངོས ཟིན་པས།། ཉི་མའི་ཟེར་དང་འཆར་ངོས་བཞིན།། དགག་བསྒྲུབ་མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། དེ་ཕྱིར་རང་སེམས་སྙིང་པོ་འདི།། རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་ལམ་དུ་བདེ།། རང་སེམས་བསྒོམས་པ་ཡེ་ཤེས་ལམ།། ནམ མཁའ་འབྱུང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ།། དཔེར་ན་ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིང།། ཆུ་ཀླུང་གྱེན་མཐུར་ཡ་མི་ང།། བར་སྣང་ཁམས་ཀུན་ལམ་དུ་བདེ།། དམིགས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཡིད་ཀྱིས་ཕྱིན།། ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ལམ་ཡིན པས།། དེ་བཞིན་ཡེ་ནས་རྣལ་འབྱོར་ཐུགས།། མ་བསྒོམས་ཡེ་ཤེས་ད་ལྟ་ཉིད།། རྟོགས་ཕྱིར་རང་སེམས་བསྒོམ་དུ་མེད།། དེ་ལས་མི་འདའ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། དེ་ཕྱིར་མ་བཅོས་ལྟ་བ་ཡིན།། དམིགས་མེད་སེམས་ཀྱི་ཡེ ཤེས་གསལ།། བཏང་བཞག་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ།། གོལ་ས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར།། བསྒོམ་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་འབྱུང།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སྒྲོ་སྐུར་གཅོད་པའི་མན་ངག་བསྟན།། རང་སེམས་ཆོས སྐུར་ངོ་སྤྲད་ནས།། ལུས་བཅོས་ཀུན་གཞི་གཞི་ཆ་ལ།། སྔ་ཕྱི་དང་བྲ
Chinese
大智慧的， 是与非的区别我来说， 用心听着好好记住。 大智慧自生者， 虽然众生皆有， 因未证悟故无有智慧， 如盲人未遇眼科医生。 无有自生的智慧， 认为有五种转变的智慧， 因缘而变故非智慧， 如视石头为黄金。 智慧非自生， 生起二元心识阿赖耶， 因地基错乱故非无二。 如兔角的颜色。 因是自生智慧故， 胜观智慧是自生的， 本来安住的自生者， 因具足经论因缘而证悟， 自生智慧圆满具足， 如酥油再炼般宣说。 大圆满珍宝断轮回之续中，指示了证悟意义之方便的章节，即第四章。 之后金刚萨埵以， 威慑的等持， 入定后又请问： 普贤本体之身， 无有勤作无有错谬的口诀， 您的事业是怎样的？ 祈请与意义相符。 听闻意义后本师开示： 为了证悟地基之故， 确定意义之见解后， 外、中、内三种， 离三具四法身密。 从一中认识到差别， 如阳光和显现的面。 因无有破立故是法界， 因此自心之精髓， 证悟即是成佛之道。 修自心是智慧道， 是虚空生起之道。 譬如大鹏翱翔于天空， 江河逆流而上不畏惧， 虚空界一切皆为道。 以意念前往所缘之处， 因是证悟见解之道， 如是本来瑜伽士之心， 不修即是当下之智慧， 因证悟故无有修自心。 不离此而任运成就， 因此是不作之见。 无所缘心之智慧明， 于无有取舍之见， 因无有丝毫错谬之处， 生起无修大智慧。 现在再听金刚萨埵， 指示断除增益损减之口诀， 自心被介绍为法身后， 身体改造阿赖耶地基处， 无有先后
English
Of great wisdom, I will explain the distinction between yes and no, Listen carefully and remember well. That great self-born wisdom, Although all sentient beings have it, Because they have not realized it, they have no wisdom, Like a blind person who has not found an ophthalmologist. That wisdom without self-arising, Those who believe in the five transforming wisdoms, Because it changes due to conditions, it is not wisdom, Like mistaking a stone for gold. Wisdom is not self-arising, Dualistic mind, the alaya, arises suddenly, Because the ground is mistaken, it is not non-dual. Like the color of a rabbit's horn. Because it is self-born wisdom, The wisdom of insight is self-born, That which is originally abiding, the self-born, Because it is realized through the conditions of scripture and reason, The perfection of self-born wisdom, Is said to be like re-refined butter. From the Great Perfection, Precious One, Root Cutting of Samsara Tantra, the fourth chapter, which teaches the means to realize the meaning. Then Vajrasattva, In the samadhi of overpowering, Having entered into equipoise, again asked: The body of Samantabhadra's essence, Without effort, without corrupted pith instructions, How are your actions? I pray that they accord with the meaning. Having heard the meaning, the Teacher spoke: For the sake of realizing the ground itself, Having identified the view of the meaning, The outer, middle, and inner three, Secret Dharmakaya, free from three, possessing four. Having recognized the difference from the one, Like the rays of the sun and the surface of appearance. Because there is no affirmation or negation, it is the Dharmadhatu, Therefore, this essence of one's own mind, Realizing it is the path to Buddhahood. Cultivating one's own mind is the path of wisdom, It is the path of arising from space. For example, a great garuda soars in the sky, A river flows upstream without fear, All of space is a path. Going with the mind to the object of focus, Because it is the path of realizing the view, Likewise, the heart of the original yogi, Without cultivation, it is the wisdom of the present moment, Because it is realized, there is no cultivation of one's own mind. Without straying from that, it is spontaneously accomplished, Therefore, it is the unmade view. The wisdom of the unconditioned mind is clear, In the view without acceptance or rejection, Because there is not even a speck of error, Great uncultivated wisdom arises. Now listen again, Vajrasattva, I will show the pith instructions for cutting through exaggeration and denigration, Having introduced one's own mind as the Dharmakaya, Body modification, at the ground of the alaya, Without before or after.
Tibetan
ལ་ཡེ་ཤེས་གསལ།། ཆུ་དངས་རྙོག་མེད་དཔེ་བཞིན་དུ།། ཆོས་སྐུ་ཁ་མིག་རྣ་བ་ཅན།། འབྱུང་འཇུག་མེད་ཕྱིར་བསྒོམ་མི་དགོས།། སྟོང་ཉིད་ཆིག ཆོད་དུས་མཉམ་ཕྱིར།། དྲན་རིག་རྒྱུ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང།། བཞི་ལ་མེད་ཕྱིར་མ་བསྒོམས་ཀྱང།། སེམས་ཅན་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། སྒྲོ་འདོགས་མ་ཆོད་སུས་བསྒོམས་པ།། དཔེར་ན་བུམ་ནང་ནམ་མཁའ བཞིན།། ཚེ་གཅིག་བསྒོམས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་མེད།། རྣལ་འབྱོར་མ་བསྒོམས་རྟོགས་པར་གྱིས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོག་བྱུང་ཚེ།། ཕྱི་ཡི་དུས་བཞི་དོན་གསལ་བ།། ཡེ་ཤེས་མ བསྒོམས་བྲལ་བ་མིན།། བ་མོ་ལ་ནི་ཉི་ཤར་བཞིན།། ཡུལ་ཉིད་སེམས་སུ་མི་བསྒོམ་པས།། དྲན་རིག་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས།། དེ་ཉིད་སྤྱད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས།། དེ་ཉིད་དོན་ལས་ཉམས་པ་མེད།། རང་སེམས བྱིང་རྒོད་རུམ་གནས་ཚེ།། ནང་གི་དུས་བཞི་དོན་དྲན་པས།། ཚོགས་དྲུག་འགགས་ཀྱང་ཆོས་སྐུར་གསལ།། བུམ་པའི་ནང་གི་མར་མེ་འདྲ།། འཇིགས་པ་བརྒལ་འདོད་མི་བཞིན་དུ།། ཉམས་མེད་རིག་པའི་དོན་འདི ལས།། ནད་གཅོད་སྡུག་བསྔལ་ཅི་བྱུང་ཡང།། མན་ངག་དྲན་པ་གཅེས་པར་གསུང།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀའི་གོང།། གསང་བའི་དུས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཤེས།། གོལ་ས་རྡུལ་ཙམ་མི་འབྱུང་བས།། དེ་ཚེ་ཆོས སྐུ་ཟང་ཀ་མ།། མི་འགྱུར་བརྟན་པས་གསེར་བཞིན་ནོ།། དེ་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པས།། ཐ་མ་འཆི་ཞིང་འཕོ་བ་མེད།། དེ་ལྟར་རིག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད།། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རིན པོ་ཆེ་འཁོར་བ་རྩད་ནས་གཅོད་པའི་རྒྱུད་ལས།གདམས་ངག་མངོན་དུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།།། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ད་ཡང་ཉོན།། ང་ཡི་རྟོགས་པ་ལ་བཟླ་ན།། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ ཀྱང།། སྤང་དུ་མེད་དེ་བྱང་ཆུབ་ལམ།། འདོད་ཡོན་ལྔ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱན།། ལུས་ལ་ཕོ་མོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།། ཆགས་པ་སྤྱོད་ཚེ་དོན་གྱིས་ཟིན།། གསལ་ཐེབས་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ཉིད།། དེ་ཚེ་བདེ་བ་ལོངས་སྤྱོད རྒྱན།། གཞི་ལ་འཆིང་གྲོལ་མེད་པའི་ཕྱིར།། དཀར་པོའི་ཆོས་དང་སྡིག་ལ་སོགས།། གཉིས་ཀའི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བས།། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་དགེ་སྡིག་བྱེད་མཁན་མེད།། གཉིས་ཀ་སྐྱེས བུའི་ལོག་རྟོགས་ཙམ།། དོན་ལ་སྤྱོད་སྤངས་གཉིས་ཀ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཞེ་སྡང་ཡུལ་མི་དམིགས།། འཇིག་རྟེན་ཚོར་བ་བསལ་བ་ནི།། གཏི་མུག་རྨོངས་པར་ངས་བཤད་པས།། རྟོགས་ནས་མི་འབྱེད་རང་སེམས འདི།།
Chinese
啊！智慧明。 如同清水无浊般， 法身具眼耳鼻。 无生无灭故，无需修。 空性一， 断定时等故， 无论生起何种忆念觉知， 因无四边故，纵不修亦可。 众生之时即法身， 未断增益，谁能修？ 譬如瓶中虚空般， 纵修一生亦无智。 瑜伽士不修亦能悟。 今又谛听集聚之勇士， 因境之缘而生分别时， 外之四时义明了， 非离智慧修。 如旭日东升于少女， 不修境于心， 忆念觉知法性菩提心。 彼即超越所用之境， 彼即不离意义。 自心沉掉昏沉住之时， 内之四时义忆念故， 六聚虽止息，亦明了为法身。 犹如瓶中之灯。 如欲超越怖畏之人， 于此无谬觉性义中， 无论断病苦， 忆念诀窍最为重要。 佛与众生二者之先， 知为秘密一时。 不生丝毫错谬故， 彼时法身无有造作， 不变稳固如金。 是故无生之因， 故无最后之死与迁变。 如是觉性不断绝。 身语意三即身语意。 大圆满珍宝，从根斩断轮回之续，开示诀窍之品第五竟。 大勇士今又谛听， 若于我之证悟而串习， 贪嗔痴亦， 无需断除，即菩提道。 五欲乃受用之庄严， 因身有男女， 行贪欲时，义即摄持。 明显安立法身之精要， 彼时安乐乃受用之庄严。 因地无缚脱， 故白法与罪等， 二者之果不生， 心性本即证悟。 是故无有造作善恶者， 二者仅为凡夫之错觉。 义上无有取舍二者， 是故嗔恨不缘对境。 遣除世间觉受者， 我说为痴愚蒙昧， 证悟后不分别此自心。
English
Ah! Wisdom is clear. Like clear water without turbidity, The Dharmakaya has eyes, ears, and nose. Since there is no arising or ceasing, there is no need to meditate. Emptiness is one, Since the time of cutting is equal, Whatever arises as memory and awareness, Since there are no four extremes, even without meditation, it is fine. The Dharmakaya is present at the time of sentient beings, Who can meditate if the superimposition is not cut? Like the sky inside a vase, Even if one meditates for a lifetime, there is no wisdom. Yogis realize without meditation. Now listen again, assembled heroes, When conceptualization arises due to the cause of objects, The meaning of the four external times is clear, It is not separate from wisdom and meditation. Like the sun rising for a young woman, Not meditating on objects in the mind, Memory and awareness are the nature of the Dharma, Bodhicitta. That itself transcends the realm of practice, That itself is not separate from meaning. When one's own mind is dull, agitated, or dwells in the womb, Because the meaning of the four internal times is remembered, Even if the six aggregates cease, it is clear as the Dharmakaya. Like a lamp inside a vase. Like a person who wants to overcome fear, In this meaning of unfailing awareness, No matter what illness or suffering arises, Remembering the instructions is most important. Before both Buddha and sentient beings, Know it as a secret one time. Since not even a speck of error arises, At that time, the Dharmakaya is uncreated, Unchanging and stable like gold. Therefore, since there is no cause for birth, Therefore, there is no final death or transmigration. Thus, awareness is continuous and uninterrupted. Body, speech, and mind are the Kaya, Vak, and Citta. The Great Perfection, the precious one, the lineage that cuts off samsara from the root, the fifth chapter, which reveals the instructions, is complete. Great heroes, listen again, If you practice my realization, Attachment, hatred, and ignorance, There is no need to abandon them, they are the path to enlightenment. The five desirable qualities are the ornaments of enjoyment, Because the body has male and female, When practicing attachment, the meaning is grasped. Clearly establishing the essence of the Dharmakaya, At that time, bliss is the ornament of enjoyment. Since there is no bondage or liberation on the ground, Therefore, white Dharma and sins, The results of both do not arise, The nature of mind is originally realized. Therefore, there is no one who creates good or evil, Both are just the wrong perceptions of ordinary people. In meaning, there is no acceptance or rejection, Therefore, hatred does not focus on objects. Eliminating worldly feelings, I say it is ignorance and delusion, After realization, do not separate this own mind.