Tibetan
་། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལས། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། །དྲིས་ལན་བཅོ་བརྒྱད་པ། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་བཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་ པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེ་ཆོས་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཆར་རྟོགས་པ་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །དྲིས་ལན་བཅུ་དགུ་པ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་ལ། །ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལས། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་བྱེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དྭངས་པའོ། །དབྱིངས་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལས། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་པ། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁྱབ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་རྫོགས། །དྲི་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་གནས། །སེམས་ཅན་རིགས་དྲུག་སྣང་ཆ་ལ། །སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་དེ། །ལྷ་རྣམས་རང་གསལ་རྫོགས་པ་སྟེ། །ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་ཕྲ་ཞིང་འཁྱུག །མི་རྣམས་རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་ཉིད། །བྱོལ་སོང་རྣམས་ལ་ནང་དུ་གསལ། །ཡི་དྭགས་རྣམས་ལ་ཕྲ་བ་ལ། །དམྱལ་བར་རང་སྣང་རྫོགས་པའོ། །ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་ས་གསལ། །བསྡུས་པས་ངོ་བོ་རང་རིག་པ། །ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ། །ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག །དྲིས་ལན་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པ། ཤེས་བྱས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །སྤྲུལ་པའི་ སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ། །དྲིས་ལན་ཉེར་གཉིས་པ། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལས། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལས། །ལྟ་བ་ཡེངས་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །མ་བཅོས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡི། །གཞི་ལ་གཡོ་བ་མེད་པའོ། །དྲིས་ལན་ཉེར་གསུམ་པ། ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་བསྡོམ་པ་ནི། །མཚན་ཉིད་ཁྱབ་ཅིང་གསལ་བ་ལ། །རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །ངོ་བོ་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །དབྱེ་བ་བཞི་ཡིས་བསྡུས་པ་ལས། །རྟོག་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟོན། །གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས། །མཛེས་ཤིང་ཡང་དག་རྫོགས་པ་ཉིད། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ཚུལ་གྱི་ཡང་། །རང་སྣང་གཞི་ལ་སྟོན་པ་དང་། །རྣམ་རྟོག་ཟད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁྱད་པར་འདུས་པ་རྣམས་ཕྱེ་བ། །རྟོག་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ལས། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང་། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སེམས་རྫོགས་སོ། །ཡང་དག་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་གནད་ནི་མིག་ལས་འབྱུང་། །མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་ཟད་བྱའི་ཕྱིར། །མིག་གི་ཕུགས་ན་འཕར་བའི་རྩ། །གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ཡེ་ཤེས་འབེབས། །གནད་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་། །རིག་ལྡན་ཆོས་ཉིད་ཅི་བཞིན་དུ། །རྟོག་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་གྲོལ་བས། །དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མིག་གི་གནད་ནི་སྟེང་དང་འོག །མཁས་པས་རྩོལ་བའི་སྣ་གང་འགྱུར། །ཀུན་འདུས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་རབ་ཕྱེ་བས། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་བ། །འདི་ལས་འབྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ནི། །གང་ གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉིད། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་སྣང་བའོ། །ཁྱབ་ཅིང་ཆ་ཕྲ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མངོན་སུམ་པས་དང་ལམ་དུའོ། །གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ། །རྣམ་རྟོག་འདུས་པའི་དྲན་བསམ་ལས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་གཟུགས་སུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཁམས་གསུམ་འདས་འདོད་པས། །དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་གནད་ཆེ་བས། །སོ་སོའི་རླུང་གི་དབུགས་སུ་བརྟགས། །ཆོས་ཀུན་དྲི་མ་རང་དག་ལས། །སྐུ་གསུམ་ལུས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྫོགས། །འདི་ལ་རྟོག་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །དྲན་བསམ་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་འཁོར་བར་འགྱུར། །གང་ཚེ་འཁོར་བའི་མཐའ་ཟད་པས། །བྱས་པ་མེད་པར་རང་སར་གྲོལ། །གྲོལ་བ་འདི་ལ་ཅི་ཡང་མེད། །མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་མིན། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཆད། །ཆད་པས་འགྲོ་དང་འོང་བ་ཟད། །ཟད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པས། །ཁམས་གསུམ་པོ་ཡང་ཡོད་པ་སྟོང་། །འགྲོ་ཞིང་འབྱུང་བ་རྙེད་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་དག་པས་གཟུགས་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ངོ་མཚར་བས། །བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རིག་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་ལས། །སྒོ་ལྔའི་ཞེན་རྒྱུན་གཅོད་པའོ། །ཟླ་དང་ནོར་བུ་མར་གར་འོད། །གང་གིས་འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡི། །འཛིན་བྱུང་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་བཟུང་། །ཡང་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གནད་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པས་སྔོ་དང་བྲལ། །ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད། །ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས། །མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང་། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས། །ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པ་ལས། །ཡིད་འབྱུང་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་ཆར་བཟུང་། །འདི་ལ་རྣམ་ པར་དམིགས་མཐའ་མེད། །མེད་པ་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྙེད། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ལ་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལས། །བསླབ་བྱའི་ཉམས་ཀྱང་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་ཉམས་ཟད་སྣང་བ་སྟེ། །འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེ་འོང་། །དྲོད་དང་ཚད་དང་རྟགས་ལས་ནི། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྟོག་མཐའ་ཟད། །བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང་། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་རྡོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁོང་འགག་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཡོན་མངོན་པར་སྤྱོད། །གཟུགས་ཀྱིས་བསླབ་པ་གཉིས་དག་ནི། །དམིགས་པའི་རྟེན་དང་དམིགས་མེད་དོ། །ཡིད་མཐུན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས། །སྔོན་དུ་བླ་མ་མཆོད་བྱས་ལ། །དབྱིབས་ལ་གོམས་ཏེ་ཁ་དོག་ལ། །གོམས་པར་བྱས་པས་འཁྲུལ་སྣང་འགགས། །སྒྲ་ནི་དམིགས་པའི་རྟེན་དག་པས། །པི་ཝཾ་རྫ་རྔ་བུམ་ལྡིར་དང་། །དྲ་བ་རྒྱུད་མང་མདོ་གསུམ་པ། །ཧར་དང་གླིང་བུ་ཆ་ལང་དང་། །ཕེག་རྡོབ་ཅང་ཏེའུ་དྲིལ་བུ་སོགས། །སོ་སོའི་སྒྲ་ལ་རླུང་ཡང་སྦྱར། །དྲི་ནི་ཡིད་མཐུན་དམིགས་རྐྱེན་གྱིས། །དད་དང་དད་པ་ཆེན་པོ་དང་། །མཆོག་དང་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་བདེ་ཆེན་སྦྱོར། །རོ་ནི་བུ་རམ་དྲུག་ལྡན་དང་། །རྒུན་ཆང་འབྲས་ཆང་མཁས་པས་སྦྱར། །སྡོམ་ལྡན་རིམ་པ་ལྔ་ཤེས་པས། །མྱང་བ་ཙམ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་འབར། །རེག་ནི་ཡིད་མཐུན་དམིགས་རྟེན་ལ། །སོ་སོའི་རིག་པ་ཉམས་མྱོང་སྦྱར། །ཤིང་ལོ་གཡས་འཁྱིལ་བསྐུམ་དུས་ལ། །བསླང་སྟེ་རེག་པས་སངས་རྒྱས་རྟོགས། །ཆོས་ནི་བླ་མའི་ལུང་དང་བསྟུན། །གལ་ཏེ་བསྒོམ་པ་བཟང་པོ་རྟོགས། །འདི་ལྟར་བརྩམས་པས་ལམ་དུ་སློང་། །ཁམས་གསུམ་ འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུན་ཆད་དོ། །གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནི། །དྲི་མེད་དག་པས་དཀར་པོ་ལས། །ཡོན་ཏན་རྫོགས་ཕྱིར་སྣང་བའི་གཟུགས། །མི་འབྱེད་རྫོགས་པའི་གཟུགས་སྐུར་འགྱུར། །ཡོན་ཏན་བསྐྱེད་པའི་སེར་པོ་ལས། །གཞི་དང་འབྱེད་པ་དུས་མཉམ་པའི། །ལས་སུ་ཆོས་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད། །རང་རྩལ་རྫོགས་པའི་དམར་པོ་ལས། །རང་བཞིན་དག་པའི་དཀྱིལ་དང་འཁོར། །མུ་ཁྱུད་ར་བ་རྫོགས་པར་སྟོན། །བྱ་རྩལ་བྲལ་བའི་ལྗང་གུ་ལས། །ཕྲིན་ལས་དག་པའི་སྤྲུལ་པ་འབྱུང་། །མི་འགྱུར་རྫོགས་པའི་མཐིང་ག་ལས། །མཐའ་དབུས་མི་གནས་ཁྱབ་པར་སྟོང་། །རང་བཞིན་དག་པས་སྐུ་གསུམ་བཞིའོ། །ཞེས་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་བཀོད་པ་སྣང་བའི་རྩ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།། །།དེ་ནས་ལྷ་དབང་དགའ་བྱེད་ཀྱིས། །སྟོན་པ་ཁྱབ་བདག་ཆེན་པོ་ལ། །ཆོས་ཉིད་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་ཞུས། །ཀྱེ་ཀྱེ་ཡང་དག་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །བདག་ནི་ཡེ་ཤེས་བཀོད་པ་ལས། །འཁོར་བའི་ལས་ལས་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །མྱང་འདས་ལམ་ལ་གཟེངས་ཀྱང་བསྟོད། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡང་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་གདེང་རྙེད་ཀྱང་། །མ་འོངས་འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །རྟོག་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་དོན་དུ། །ཆོས་ཉིད་བཀོད་པ་མཉམ་པར་འཚལ། །གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ལ་བགྱི། །འགྱུ་མཚམས་ཉིད་ཀྱི་གནད་དེ་གང་། །དུས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅི་ལྟར་དབྱེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ། །སེམས་ཅན་དུས་ན་ཅི་ལྟར་གནས། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་གང་དང་གང་། །སྒོ་ནས་ཅི་ལྟར་བྱུང་བ་ལགས། །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་གང་། །དེ་ལ་ཅི་ཡི་སྣང་བར་འགྱུར། །མཐོང་ནས་གཏན་ལ་ཅི་ཡིས་དབབ། །ཕེབས་ནས་རྫོགས་པའི་ཚད་གང་ལགས། །ཚད་ཕེབས་ལུས་ནི་ཅི་ལྟར་འགྱུར། །སེམས་ནི་གང་དང་གང་ལྟ་བུ། །འདྲེལ་པ་ཆོད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང
Chinese
自显增长且具足。 从原始智慧生起时， 以智慧清净烦恼过患。 第十八个问题的回答：名为“事业成就”。 精进与勤奋自然止息后， 诸法自然安住，自然解脱。 从自然解脱圆满之基础显现中， 获得微细无尘无垢。 超越分别念之境， 不可分割者，即是法性。 自性圆满，故显现边际穷尽， 当下顿悟，即是事业。 成就而离欲者， 无有重复与返回。 耶（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃是安住之义， 以智慧显现之后， 到达诸法穷尽之地。 第十九个问题的回答：法界广阔无垠， 无有边际与中心，不可指认， 解脱之基，法性清净， 从修持佛法中， 行持超越与世间之事业， 自性光明而澄澈。 界（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃是开启机会， 乃是自然大之安住处。 耶（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃是安住之自性， 从初始即无有造作。 以智慧从轮回涅槃二者中解脱， 乃是自显圆满之密意。 第二十个问题的回答：以智慧所摄持之原始智慧， 于诸佛与一切众生， 无有差别，无自性而周遍。 彼亦是诸佛清净圆满， 安住于无垢无尘。 于六道众生之显现分中， 各自相续中所安住者， 于诸天乃是自明圆满， 于阿修罗乃是微细而流动， 于人类乃是自明而圆满， 于旁生乃是内在明亮， 于饿鬼乃是微细， 于地狱乃是自显圆满。 以智慧觉知，自地光明， 以摄持，本体自知， 耶（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃是光明而具知觉之分， 智慧自解脱，坛城一体。 第二十一个问题的回答：以所知所摄持之原始智慧， 应知其为两种。 于彼，所知有多少宣说， 以此了知所化之意乐， 通达利他之义， 乃是了知诸法自性。 “如”之所指乃是实相， “所有”令其无余圆满。 耶（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）乃是为一切众生之利益， 以智慧从根本上掘出三界。 化身 之智慧分， 于自显本面圆满。 第二十二个问题的回答：宣说如是了知之原始智慧， 从显现分中远离言说之基， 自显清净之身。
English
Self-appearance increases and is complete. From the arising of primordial wisdom, Wisdom purifies the faults of afflictions. The answer to the eighteenth question: Called "Accomplishing Activities." When effort and striving naturally cease, All dharmas naturally abide and are naturally liberated. From the ground appearance of natural liberation's completion, One obtains subtle, dust-free, and stainless qualities. Transcending the realm of conceptual thought, That which is undivided is the nature of reality. When nature is complete, the limits of appearances are exhausted. Instantaneous realization is activity. In being free from desire through accomplishment, There is no repetition or reversal. Ye (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) is the meaning of abiding, When it becomes manifest through wisdom, One reaches the place where all dharmas are exhausted. The answer to the nineteenth question: The expanse of dharma is vast, Since there is no perception of a boundary or center, In the pure nature of reality, the basis of liberation, From practicing the Dharma, One performs activities beyond and within the world. Nature is clear and pure. The expanse opens up opportunities, It is the abode of the great self-arisen. Ye (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) is the essence of abiding, From the beginning, there is no fabrication. Through wisdom, one is liberated from both samsara and nirvana, It is the intention of the completion of self-appearance. The answer to the twentieth question: The primordial wisdom gathered by wisdom, For all Buddhas and sentient beings, Is undifferentiated, without inherent existence, and pervasive. It is also the complete purity of the Buddhas, Abiding without impurity or dust. In the appearance aspect of the six classes of beings, That which abides in their respective continuums, For the gods, it is self-luminous and complete, For the asuras, it is subtle and flowing, For humans, it is self-luminous and round, For animals, it is clear within, For pretas, it is subtle, In hell, self-appearance is complete. Through wisdom, one knows and one's own ground is clear. Through gathering, the essence is self-knowing. Ye (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) is clear and has a part of knowing awareness, Wisdom is self-liberated, a single mandala. The answer to the twenty-first question: The primordial wisdom gathered by what is to be known, It should be known in two ways. There, how much is said about what is to be known, With this, one knows the thoughts of those to be tamed, By understanding the meaning of benefiting others, One knows the nature of all dharmas. "How" refers to the way things are, "Much" makes it complete without remainder. Ye (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) is for the benefit of all sentient beings, Through wisdom, one digs out the three realms from their roots. The knowledge aspect of the emanation body, Is complete in the face of self-appearance. The answer to the twenty-second question: The primordial wisdom of knowing how is explained, From the appearance aspect, it is free from the basis of expression, The self-appearance of pure form.
Chinese
影像清晰。 从知晓事物的实相中， 通过觉悟自利而灭尽错觉之流。 从名为“如是”的实相中， 不散乱地运用见地。 因知晓无有止息而圆满。 本初已然成为道路， 智慧已达至极限。 于无造作、自然解脱之大， 其基无有动摇。 第二十三问答。 诸智慧之总集是： 在特性周遍且明晰中， 自性明空不可分割。 本体于任何处皆无分别。 从四种分类的归纳中， 显示了思虑融入之方便差别。 以基、心要、花朵， 美妙且真实圆满。 周遍与所周遍之方式， 亦将自显于基上， 并使分别念止息。 区分聚集之差别， 从离念法性自声中， 生起无缘智慧之显现。 于此，瑜伽之心圆满。 于真实聚集之支分中， 智慧之要从眼中生起。 通过了知眼之观看方式， 与法界一同运用。 为使三界耗尽之故， 于眼之深处跳动的脉， 向上逆转而降智慧。 从要点生起的任何智慧， 如实地，具足明觉之法性， 从一切思虑中解脱， 是法界生起的智慧。 眼之要点是上与下， 智者勤奋之端将变成什么？ 是总集智慧之显现。 或者，于眼之智慧中， 通过五色的精妙区分， 如同圆满坛城之形象， 从此生起的体验是， 任何 言语都无法描述的， 哎玛，真是太奇妙了！ 是功德圆满之显现。 从周遍且微细的智慧中， 以现量和道路。 此外，还要详细阐述的是， 从分别念聚集的忆念思维中， 法身也转变成色身。 如果想要超越三界， 因殊胜智慧之要点重大， 而观想为各自气之呼吸。 诸法皆为无垢自净， 三身于身体中央圆满。 对此为何还要思虑？ 从忆念思维聚集的自性中， 法身也转变成轮回。 何时轮回的边际耗尽， 无需造作而自然解脱于本位。 此解脱中一无所有， 因无有故，法性非事物。 智