Tibetan
མ་མཁའི་ལམ་ལ་མཁས་པ་བཞིན།། མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གནས་པར་བྱ།། རྒྱུ་མེད་མ་བྱུང་རྐྱེན་མེད་མ་སྐྱེས པ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལས།། ཡོད་པའི་སྒྲོ་དང་མེད་པའི་སྐུར་པ་དང།། ཡོད་མེད་སྒྲོ་སྐུར་བཏགས་པ་ག་ལ་ཡོད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་མདོའི་འགྲེལ་པ་རྫོགས སོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་ལ། སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་དེས། རྩ་བ་གཅིག་ལ་དོན་གཉིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་བགྲང་བའི་དོན་འདི་གསུངས་སོ།། འདུས་པའི་ཚོགས་ཆེན་ད་ཉོན་ཅིག། གཉིས་ནི་རྣམ པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ།། ཐེག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན།། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐེག་པ་དང།། མྱ་ངན་འདས་པའི་ཐེག་པ་གཉིས།། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཐེག་པ་ནི།། རྒྱུད་དྲུག་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཀུན།། ཁམས་གསུམ འཁོར་བའི་གནས་བཟུང་ནས།། བརྐམ་ཆགས་ལྔ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་ཚོགས་སོགས་ཏེ།། བདེ་བའི་དོན་མེད་སྟོང་པར་འགྱུར།། དེ་ལ་དོན་འདི་བསྟན་པར་བྱ།། མུ་སྟེགས་རྟག་དང་ཆད་པ གཉིས།། དགེ་སྡིག་ལས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ།། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་ཏེ།། ཆད་པའི་མཐའ་རུ་ལྟུང་བ་སྟེ།། རྫོགས་ཆེན་འདི་ཡི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས།། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་ལ།། གཟུང་འཛིན་མཚན་མ མི་མངའ་བས།། ཆད་པའི་མཐའ་རུ་ལྟུང་མི་འགྱུར།། རྟག་པར་བལྟ་བར་སེམས་རྣམས་ཀྱིས།། ཡོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་མཐོང་སྟེ།། ང་གཙང་སྐྱིད་རྟག་བཞི་མཐོང་ནས།། བླང་དོར་མེད་པའི་དོན་མ་ཤེས།། སྐྱེ་ཤི་མེད པའི་དོན་མ་མཐོང།། རྟག་པའི་མཐའ་རུ་ལྟུང་བ་དེ།། རྫོགས་ཆེན་འདི་ཡི་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས།། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ལ།། གཟུང་འཛིན་མཚན་མ་མི་མངའ་བས།། རྟག་པའི་མཐའ་རུ་ལྟུང་མི་འགྱུར།། ཞེས གསུངས་སོ།། རྣམ་པར་བགྲང་བའི་མདོ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཐེག་པ་འདི་བསྟན་ཏོ།། མྱ་ངན འདས་པའི་ཐེག་པ་ལ།། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བྱ།། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པ་དང།། འབྲས་བུ་རྡོ་རྗེའི་ཐེག་པའོ།། མཚན་ཉིད་རྒྱུ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ།། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ཉན་ཐོས་དང།། ཤེས་པ་འགེགས པའི་རང་རྒྱལ་དང།། རྣམ་རྟོག་སྦྱོང་བའི་མདོ་སྡེ་གསུམ།། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ཉན་ཐོས་ནི།། བརྟུལ་ཞུགས་དག་གིས་སྤོང་བར་བྱེད།། ཤེས་པ་འགེགས་པའི་རང་རྒྱལ་ནི།། མ་རིག་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས འགགས།། རྣམ་རྟོག་སྦྱོང་བའི་མདོ་སྡེ་ནི།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ནམ་མཁའ་སྟེ།། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་བཞིན་འགྲུབ་པས།། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུར་འདོད།། འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་ལ་ཡང་གསུམ།། བྱ བའི་སྡེ་དང་གཉིས་ཀའི་སྡེ།། རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད་དང་རྣམ་པ་གསུམ།། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཀྲི་ཡཱ་ནི།། ཡན་ལག་བཅུ་གཅིག་ཆོ་ག་ཡིས།། རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཡེ་ཤེས་འདོད།། གཉིས་ཀ་སྤྱོད་པའི་ཨུ་པ་ཡ།། ཀྲི་ཡཱ་སྤྱོད་ཅིང ཡོ་ག་བསྒྲུབ།། འབྲེལ་མེད་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་འདོད།། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས།། ཕྱི་པ་དང་ནི་ནང་པ་གཉིས།། ཕྱི་པ་ཐུབ་པ་ཡོ་ག་ནི།། བྱང་ཆུབ་ལྔ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་བཞི།། ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར འདོད།། ནང་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་གསུམ།། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་དང་རྫོགས་ཆེན་གསུམ།། བསྐྱེད་པ་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་ནི།། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་རིམ་བསྐྱེད་དེ།། ཡོ་བྱད་མ་ཉམས་འཇུག་བརྩོན་ན།། རྒྱལ་བའི་སྐུ་གསུང་ཡེ ཤེས་འདོད།། རྫོགས་པ་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ནི།། རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས།། སྙིང་པོ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ།། བརྗོད་པས་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས།། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ནི།། རྒྱུ་རྐྱེན་དག་ལ་རག་མ ལས།། རྩོལ་བ་དག་གིས་སྒྲུབ་མི་བྱེད།། རྫོགས་ཆེན་གང་ལ་མ་བརྟེན་འདིས།། རྣམ་པར་བགྲང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན།། ཡོངས་སུ་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་བྱེད།། ཀུན་ཀྱང་བདེ་བ་སྤོང་བར་བྱེད།། ཡོངས་སུ་བྱིན་གྱིས རློབ་པར་བྱེད།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།། སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བའི་ཉན་ཐོས་དེ།། བདེན་པ་བཞི་ཡི་སྒོར་ཞུགས་ནས།། ཡེ་ཤེས་ཡུལ་མེད་བཅུ་དྲུག་གིས།། གང་ཟག་མཚན་མའི་ཡུལ་འདི་ལ།། བདག་རྟག་བྱས་པ་མེད པར་བལྟ།། ཆོས་ལ་མེད་པའི་དོན་མ་རྟོགས།། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དེ་ནི།། སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན།། མཐའ་ཡོད་མཐའ་རུ་ལྟུང་མི་འགྱུར།། ཤེས་པ་འགེག་པའི་རང་རྒྱལ་ནི།། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ གཉིས་སྒོར་ཞུགས་ནས།། ཆོས་ནི་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་ལ།། གཅིག་ལ་བདག་ཡོད་མ་རྟོགས་ཏེ།། གཞན་ལ་བདག་མེད་ཡོངས་མ་རྟོགས།། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་ནི།། ཐམས་ཅད་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན།། ཡོད་པའི མཐའ་རུ་ལྟུང་མི་འགྱུར།། རྣམ་རྟོག་སྦྱོང་བའི་མདོ་སྡེ་ནི།། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱིས།། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་དེ།། རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་དང།། ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་ཀ་ལ།། བདག མེད་པར་ནི་རྟོགས་པ་ཡིས།། བདེན་དང་ངེས་པའི་ས་ནི་ཐོབ།། རྟོག་དཔྱོད་འདས་པའི་ས་འདི་ལ།། བསྐལ་གསུམ་བར་དུ་བརྟག་ཅིང་སྦྱོང།། བྱ
Chinese
如同精通虚空之路，安住于无念虚空之中。无因无生，无缘无起。一切生起之精髓，即菩提中，有之增益与无之诽谤，有无增益诽谤之假立又在哪里？如是说。菩提心经释完毕。之后，于聚集之众中，菩萨金刚如是宣说了，一根本而生二义之分别计数之义。聚集之大众，谛听！二者乃是种类的差别，宣说了二种乘，世间之乘与寂灭之乘二者。世间之乘，乃是六道众生，执持三界轮回之所，以贪欲五种之结合，三界轮回之众等等，无有安乐之义，终将空虚。于此当宣说此义，外道之常与断二者，对于善恶业之诸法，未领悟有果，堕入断灭之边。以此圆满大之加持，于精髓菩提大心中，无有能取所取之相，故不堕入断灭之边。观待常有之心识，见有四种相，见我净乐常四者，不了知无取舍之义，未见无生无死之义，堕入常有之边者，以此圆满大之加持，于精髓菩提心性中，无有能取所取之相，故不堕入常有之边。如是说。分别计数经中，宣说世间之乘之品，第一。之后，于聚集之众中，宣说此出世间之乘。寂灭之乘，当分为二种，自性因之乘与果金刚之乘。自性因有三种，断除痛苦之声闻，断除知之独觉，清净分别之经部三者。断除痛苦之声闻，以苦行而断除。断除知之独觉，无明缘起十二支灭。清净分别之经部，
English
Just as one is skilled in the path of the sky, one should abide in the non-conceptual sky. Without cause, there is no arising; without conditions, there is no birth. From the essence of all arising, which is Bodhi, where are the exaggerations of existence and the slanders of non-existence? Where are the imputations of existence, non-existence, exaggeration, and slander? Thus it was said. The commentary on the Bodhicitta Sutra is complete. Then, to the assembled gathering, the Bodhisattva Vajra spoke of the meaning of enumerating the two meanings arising from one root. Great assembled gathering, listen now! Two are the distinctions of kinds, the two vehicles are taught: the vehicle of the world and the two vehicles of Nirvana. The vehicle of the world is all sentient beings abiding in the six realms, holding onto the place of the three realms of samsara, with the union of the five desires, the assemblies of the three realms of samsara, etc., become empty without the meaning of happiness. There, this meaning shall be taught. The two extremes of eternalism and nihilism of the heretics, regarding the dharmas of virtuous and non-virtuous actions, do not realize that there is a result, and fall into the extreme of nihilism. By the blessings of this Great Perfection, in the great essence of Bodhicitta, since there are no signs of grasping and being grasped, one will not fall into the extreme of nihilism. Those minds that look to permanence see four aspects of existence, seeing the four: self, purity, happiness, and permanence, they do not understand the meaning of no acceptance or rejection, they do not see the meaning of no birth and no death, those who fall into the extreme of permanence, by the blessings of this Great Perfection, in the essence of Bodhicitta itself, since there are no signs of grasping and being grasped, one will not fall into the extreme of permanence. Thus it was said. From the Sutra of Enumeration, the first chapter, which teaches the vehicle of the world. Then, to the assembled gathering, this vehicle that transcends the world is taught. In the vehicle of Nirvana, there are two divisions to be made: the vehicle of characteristic cause and the vehicle of result Vajra. The vehicle of characteristic cause has three aspects: the Shravakas who abandon suffering, the Pratyekabuddhas who obstruct knowledge, and the Sutra Pitaka which purifies conceptualization. The Shravakas who abandon suffering abandon it through asceticism. The Pratyekabuddhas who obstruct knowledge obstruct the twelve links of ignorance and dependent origination. The Sutra Pitaka which purifies conceptualization,
Chinese
自性空性如虚空，如所缘境皆成就，犹如幻化八喻想。果乘之中亦有三，行部与及二俱部，瑜伽续部三种类。行部所作克里雅者，十一支分仪轨故，欲求胜者身语智。二俱行之邬波瑜伽，行持克里雅且修瑜伽，想以无缘之门修。瑜伽士者有二种，外者与及内者二，外者能胜瑜伽者，五菩提与四神变，想如水中月般成。内者瑜伽有三种，生起圆满及大圆满。生起玛哈瑜伽者，三种次第而生起，若于资具不退转，精进修持而趣入，欲求胜者身语智。圆满阿努瑜伽者，以因缘清净之自性，仅赖精要而存在，以言说圆满智慧坛城。大圆满阿底瑜伽者，不依赖清净之因缘，不以功用而修成，此大圆满不依于何者，所有分别之诸法，皆能完全加持之，一切皆能舍弃安乐，完全加持之。彼又如何耶？断除痛苦之声闻者，入于四谛之门后，以十六无境之智慧，于此有相之补特伽罗境，观无我常作者，未悟于法之无有义。精要菩提心者，是离戏论之自性，不堕于有边。断除知之独觉者，入于十二缘起之门后，于十五种法之中，未悟一者有我，于他者未悟完全无我。精要菩提心此者，是无所有之精要，不堕于有之边。清净分别之经部者，以二谛之分别思择，法性离戏论者，悟入无自性，于法与补特伽罗二者，以悟入无我之故，获得真实与决定之地。于此超越分别思择之地，于三劫之间观察且清净之。行
English
The nature of oneself is emptiness, like the sky; as the object of focus is accomplished, it is like the eight similes of illusion. In the resultant vehicle, there are also three: the action section and the two-in-one section, the yoga tantra and three types. The Kriya of performing actions, with eleven branches of ritual, desires the body, speech, and wisdom of the Victorious One. The Upayoga of practicing both, practices Kriya and cultivates Yoga, it is thought to be cultivated through the door of non-connection. Yogis have two types: outer and inner. The outer, the capable yoga, has five enlightenments and four miracles, thought to be accomplished like the moon in water. Inner yoga has three types: generation, completion, and great completion. Generation, Mahayoga, has three types of sequential generation. If one does not degenerate in resources and strives to enter, one desires the body, speech, and wisdom of the Victorious One. Completion, Anuyoga, by the nature of pure causes and conditions, relies solely on the essence, and completes the wisdom mandala with speech. Great Completion, Atiyoga, does not rely on pure causes and conditions, and does not accomplish through effort. This Great Completion, without relying on anything, completely blesses all the phenomena that are enumerated, and abandons all bliss, completely blesses. How is that? The Hearer who abandons suffering, enters through the door of the Four Truths, with sixteen wisdoms without objects, in this realm of persons with characteristics, sees no self, permanence, or creator, and does not realize the meaning of non-existence in the Dharma. The essence, Bodhicitta, is the nature of being free from elaboration, and does not fall into the extreme of existence. The Solitary Realizer who obstructs knowledge, enters through the door of the twelve links of dependent origination, in the fifteen aspects of Dharma, does not realize self in one, and does not fully realize no-self in the other. This essence, Bodhicitta, is the essence of non-existence, and does not fall into the extreme of existence. The Sutra section that purifies conceptualization, through the discriminating analysis of the two truths, the nature of Dharma, free from elaboration, realizes no self-nature, and in both Dharma and person, by realizing no-self, obtains the ground of truth and certainty. In this ground beyond discriminating analysis, one examines and purifies for three eons. Action.