Tibetan
ྱི་ཡོད་མིན། །སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི། ། གཞན་སེལ་གྲུབ་ཕྱིར་བཤད་པར་བྱ། །དོན་ལ་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ་རྟོག་མེད་ཀྱི། །དོན་གྱི་རང་བཞིན་མྱོང་བ་དང་། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་ལས་ཐ་ དད་པར། །གྲུབ་ཀྱང་གཞན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ། །བསལ་ནས་ཐ་དད་བྱེད་པའོ། །དཔེར་ན་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བ་ནི། །རྣམ་དཔྱོད་བློ་ཡི་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་གཞན་ཡོངས་སྤྱོད་པ་ཡི། །དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ ངེས་པ་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་འགལ་བ་ལས་ཡིན་གྱི། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ངེས་པར་སྒྲོ་འདོགས་ལ་ལྟོས་མིན། །དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཞུགས་པ་ན། །དོན་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་ཀྱང་། །བློ་ངོར་ འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་པ་དེ། །རྣམ་དཔྱོད་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རྟོགས། །ཁོལ་པོ་དུ་མས་རྗེ་བོ་ཡི། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པ་བཞིན། །བརྗོད་དང་རྣམ་རྟོག་དུ་མར་ཡང་། །ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་འཇུག་པར་འདོད། ། 2-1122 འདིར་ནི་སེལ་པ་རྣམ་གཉིས་སྟེ། །མིན་དགག་དང་ནི་མེད་པའོ། །དེ་མིན་རང་བཞིན་ལ་ལྡོག་པ། །འབྲས་མཚུངས་པ་ཡི་དངོས་ཀུན་ལ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་གཅོད་ཙམ། །གྲུབ་པ་གང་དེ་མེད་དགག་ ཡིན། །དེ་ཡང་དངོས་ལས་དེ་ཉིད་དང་། །གཞན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །དོན་རྣམས་འདྲེས་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །མེད་ཅེས་རྟོག་པའང་རིགས་མ་ཡིན། །མ་ཡིན་དགག་པའང་རྣམ་གཉིས་སྟེ། །བློ་དང་དོན་གྱི་ དབྱེ་བའོ། །མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅན། །དེ་གཅིག་གཞན་ལས་ལོག་ལྟ་བུར། །སྣང་བ་གང་དེ་བློ་ཡི་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་གཅོད་ཕྱིར་དང་། །གཞན་ལས་ལོག་ པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །གཞན་སེལ་པ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་གཅོད་ལ། །ལྟོས་ནས་དེ་ནི་གཞན་དུའང་འདོད། །གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པའི། །རང་བཞིན་གང་དེའང་དོན་རྣམས་ཀྱི། །སེལ་ བ་ཡིན་ཞེས་མཁས་པས་བསྟན། །དེ་དག་རྣམས་ནི་གྲངས་བཞིན་དུ། །གཞན་བསལ་བས་ན་སེལ་བ་ཉིད། །ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་རྣམས་ལ། །བརྡ་འདོགས་པ་ནི་མི་སྲིད་པས། །དམ་པའི་དོན་དུ་སྨྲ་རྣམས་ ཀྱིས། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །གནག་རྫིའི་བར་ལའང་གྲགས་ཕྱིར་དང་། །ཐ་སྙད་ཆད་པར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ཀུན་རྫོབ་དུ་ནི་སྒྲ་ཡི་དོན། །མེད་ཅེས་མཁས་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་། །དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ལ་བརྟེན་ནས། ། 2-1123 སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་དཔྱད་པར་བྱ། །དངོས་དང་བཏགས་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྒྲ་དོན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །འཆད་དང་འཇུག་པའི་གང་ཟག་གིས། །སྒྲ་དོན་དངོས་དེའང་གཉིས་སུ་འགྱུར། །སྒྲ་འདོགས་བྱེད་པའི་སྐྱེས་ བུ་གང་། །སྣང་བ་དོན་དུ་ཡོངས་དཔྱད་ནས། །འདི་ཡིས་འདི་ཞེས་ཕྱི་རོལ་ལ། །བརྡ་འདོགས་པར་ནི་རློམ་བྱེད་པའི
Chinese
是否如此？为了成立具有能成立之量的‘他排除’，我将进行解释。关于‘意义’的认知活动，有两种方式：成立和辨析。无分别念的，体验意义的自性，并且从其他的因中，成立其是各别的，虽然成立，但排除附加于其他之上，从而进行区分。例如，排除附加是辨析智慧的作用。这来自于对普遍使用的外物的认知确定，以及与附加的矛盾。因为如果不是这样，就会导致无止境的谬误。因此，不依赖于确定附加。当进行破立时，虽然对意义本身没有增减，但在心识层面会有增减，这被理解为辨析的结果。就像许多奴仆完成君主的所有事务一样，许多言说和分别念也趋向于一个伟大的目标。 在此，排除有两种：非遮和无遮。与非此自性相违背，对于结果相同的事物，仅仅是区分不同种类，凡是成立的，就是无遮。因此，不能说它与事物是‘此’或‘彼’。因为会导致意义混淆的谬误。认为‘无’也是不合理的。非遮也有两种：心识和意义的区分。从体验的力量中产生的，具有意义形象的分别念，就像看到一个事物与另一个事物相异一样，这种显现是心识的。为了区分附加，并且为了显现与他者的相异，所以被称为‘他排除’。依赖于区分不同种类，因此也被认为是‘他’。存在着与他者不混淆的自性，也被智者称为意义的排除。这些都按照数量，因为排除他者，所以是排除本身。对于外部和内部的事物，不可能进行命名，因此，对于胜义谛的宣说者来说，没有什么是可以言说的。即使在牧童之间也有名声，并且为了避免词语中断的谬误，谁会否定世俗中声音的意义呢？因此，依靠世俗，来研究声音的意义。通过事物和假立的区分，声音的意义被认为是两种。根据讲解和理解的人，声音的意义也会变成两种。凡是进行声音命名的士夫，在对外境进行全面辨析之后，认为‘这个用这个’，从而自诩为命名者。
English
Is it so? In order to establish the 'other-exclusion' which possesses the valid means of establishment, I will explain. Regarding the activity of knowing 'meaning', there are two ways: establishment and analysis. The non-conceptual, experiences the self-nature of meaning, and from other causes, it is established as distinct, although established, it excludes what is attached to others, thereby distinguishing it. For example, excluding attachment is the function of discriminating wisdom. This comes from the certainty of knowing commonly used external objects, and from the contradiction of attachment. Because if it is not so, it would lead to an endless fallacy. Therefore, it does not rely on determining attachment. When engaging in refutation and establishment, although there is no increase or decrease in the meaning itself, there will be increase or decrease in the mind, which is understood as the result of analysis. Just as many servants accomplish all the affairs of the lord, many expressions and discriminations also tend towards one great goal. Here, there are two types of exclusion: non-affirming negation and affirming negation. Contradictory to the nature of 'not this', for things with the same result, it merely distinguishes different kinds, whatever is established is affirming negation. Therefore, it cannot be said that it is 'this' or 'that' with respect to things. Because it would lead to the fallacy of confusing meanings. Thinking 'non-existence' is also unreasonable. Non-affirming negation also has two types: the distinction between mind and meaning. Arising from the power of experience, the discrimination with the image of meaning, just as seeing one thing as different from another, this appearance is of the mind. In order to distinguish attachment, and in order to show the difference from others, it is called 'other-exclusion'. Relying on distinguishing different kinds, therefore it is also considered 'other'. The self-nature that exists without being mixed with others is also called the exclusion of meanings by the wise. These all according to number, because of excluding others, it is exclusion itself. For external and internal things, it is impossible to name them, therefore, for those who speak of the ultimate truth, there is nothing that can be said. Even among cowherds there is fame, and in order to avoid the fallacy of the interruption of words, who would deny the meaning of sound in conventional truth? Therefore, relying on conventional truth, the meaning of sound should be investigated. Through the distinction between things and imputation, the meaning of sound is considered to be two types. According to the person who explains and understands, the meaning of sound also becomes two types. Whoever is the person who names sounds, after fully analyzing external objects, thinks 'this with this', thereby boasting of being the namer. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
། །བརྡ་ལ་སྦྱང་བའི་འབྲས་བུ་གང་། །སྒྲ་ལས་དོན་ལ་འཇུག་པ་ན། །ཐོག་མེད་བག་ ཆགས་གོམས་པའི་ཕྱིར། །རང་སྣང་མཐོང་ཡང་རབ་རིབ་ཅན། །གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བ་མཐོང་བ་བཞིན། །ཕྱི་རོལ་མཐོང་བའི་རློམ་པ་བསྐྱེད། །དེས་ན་འཆད་པོ་ཉན་པོ་དག །ཕྱི་རོལ་བརྗོད་དང་རྟོགས་སོ་ཅེས། །དོན་ གཅིག་དུ་ནི་མཚམས་སྦྱར་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཡང་དག་མ་ཡིན་དོན་སྟོན་ཕྱིར། །སྒྲ་ཀུན་ནོར་དོན་ཅན་ཡིན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་རྨི་ལམ་བདེན་རྫུན་བཞིན། །དོན་ཐོབ་པ་དང་མ་ཡིན་ ལས། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཐ་སྙད་ཀྱིས་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །དེས་འཇུག་པ་ཡི་གང་ཟག་ལ། །ལྟོས་ནས་སྒྲ་དོན་ཕྱི་རོལ་ཞེས། །བརྗོད་པ་ལ་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱི། །ཚད་མ་འགའ་ཡང་ ཡོད་མ་ཡིན། །དཔྱད་ན་དེ་ཡང་འཐད་མིན་ཏེ། །ཕྱི་རོལ་བརྗོད་པར་མངོན་རློམ་ཡང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ། །བརྡ་བྱས་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་སྒྲ་ཡི་དོན་ཡིན་ཏེ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ། ། 2-1124 སྣང་བ་གང་དེ་སྒྲ་དོན་ཡིན། །གཞན་དུ་རྟོག་ན་ཐུག་པ་མེད། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡི། །གཟུགས་བརྙན་ལས་གཞན་འཐད་མ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་གདོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅན། །བསྐྱེད་པ་ལས་གཞན་བརྗོད་ པ་ཡི། །བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེས་ན་བརྗོད་བྱ་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི། །དངོས་འདི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའང་ཡིན། །སྒྲ་ལས་གཟུགས་བརྙན་རྟོགས་པ་ཡི། །ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པ་དགག་པ་ཡང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་ འགྱུར་གང་གི་ཕྱིར། །སྒྲོ་རྣམས་དངོས་སུ་རྗེས་འགྲོ་ཡི། །འབྲས་ཅན་ལྡོག་པ་ཤུགས་ལ་རྟོགས། །རྗེས་འགྲོ་སྟོབས་ལ་ལྟོས་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་པས་འབྲེལ་ཕྱིར་བརྗོད་པ་རྣམས། །དོན་ལ་བསླུ་བ་མེད་པར་གནས། །གང་ ཕྱིར་མྱོང་ལས་བརྗོད་འདོད་འགྱུར། །དེ་ཡིས་རླུང་གཡོས་དེ་ནས་ནི། །ལྕེ་དང་རྐན་སོགས་ཕྲད་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་བརྗོད་པའི་ཚིག་སྐྱེའོ། །དེས་ན་མེད་པར་དགག་པ་དང་། །དོན་ཀྱི་སེལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་། ། ཉེ་བར་བཏགས་ནས་སྒྲ་དོན་དུ། །བརྗོད་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད། །གཅིག་ལ་དུ་མ་མི་སྲིད་ཅིང་། །དུ་མ་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་ཕྱིར། །སྤྱི་དང་གཞི་མཐུན་ལ་སོགས་པའི། །ཐ་སྙད་དམ་པའི་དོན་ དུ་མེད། །བག་ཆགས་བརྟན་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཕྱིར་དང་། །དོན་ཐོབ་པ་ཡི་འབྲས་ཅན་ཕྱིར། །མེད་ཅེས་བསྙོན་པ་རིགས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཐ་དད་དོན་རྣམས་ལ། །འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ། 2-1125 བློ་ཡིས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །འཇིག་རྟེན་སྤྱི་ཡི་ཐ་སྙད་སྦྱོར། །སྣམ་ཁྲ་ཉེ་བའི་ནོར་བུ་བཞིན། །དངོས་གཅིག་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་སུ། །སྣང་བ་ཅན་འདི་ཡོད་པས་ན། །གཞི་མཐུན་ལ་སོགས་ཐ་ སྙད་བྱེད། །ཕྱི་རོལ་དོན་ཡོད་མེད་ཀྱང་བླ། །སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་འདོད
Chinese
那么，研习符号（藏文：བརྡ་，含义：约定俗成的意义载体）的成果是什么呢？当从声音（藏文：སྒྲ་）进入到意义（藏文：དོན་）时，由于无始以来的习气（藏文：བག་ཆགས་）所形成的习惯，即使看到了自显（藏文：རང་སྣང་），也像是视力模糊的人一样，如同看到重影的月亮（藏文：གཉིས་ཀྱི་ཟླ་བ་）。 因此，生起了向外观看的自负（藏文：རློམ་པ་）。因此，讲者和听者都认为，外在的言说和理解，是将意义统一起来，从而进入到外在的意义之中。虽然所有的声音都带有错误的意义，但为了揭示不真实的意义，就像梦境一样，有真有假。通过获得或未获得意义，用正确或不正确的术语来区分。 因此，对于进入其中的人来说，依赖于声音和意义是外在的这种说法，没有任何妨害的量（藏文：ཚད་མ་，含义：衡量、衡量事物真实性的工具）。如果进行分析，这也是不合理的，即使表面上认为是在说外在事物，但实际上只是对概念的影像（藏文：གཟུགས་བརྙན་）进行符号化，因为外在事物并没有显现。 因此，那本身就是声音的意义，从声音产生的知识中，所显现的任何事物都是声音的意义。如果以其他方式理解，那就没有止境了。那也是概念的影像，除了概念的影像之外，没有其他合理的解释。除了产生具有概念鬼影的事物之外，没有其他的言说行为。 因此，这个所说之物（藏文：བརྗོད་བྱ་）和能说之物（藏文：བརྗོད་བྱེད་）的实体，既是原因也是结果。从声音中理解影像，通过暗示来否定不存在的事物，也是可以完全理解的。因为施设（藏文：སྒྲོ་）是实在的，并且是随后的结果，所以反过来理解就是暗示。因为随后的事物依赖于力量。 由于传承（藏文：རྒྱུད་པ）的关联，所有的言说都不会欺骗意义而存在。因为从经验中产生了想要表达的意愿，因此风被驱动，然后舌头和上颚等相互接触，由此产生了表达的词语。因此，否定不存在的事物和意义的区分这两种情况，通过近似地施设，对于作为声音的意义的表达没有妨害。 一个事物不可能同时是多个，多个事物也不会混淆成一个。因此，共相（藏文：སྤྱི་，含义：一类事物所共有的普遍性质）和同基（藏文：གཞི་མཐུན་，含义：具有相同基础或本质的事物）等术语，在究竟的意义上是不存在的。由于习气稳固而产生的知识中，事物就是那样显现的，并且因为获得了意义的结果，所以否认不存在是不合理的。 由于事物各自的自性（藏文：རང་བཞིན་）不同，但却看到了相似的结果，因此，心识虚构地认为它们是一个，从而在世俗中运用共相的术语。就像靠近的杂色羊毛上的宝石一样，一个事物显现出多种自性，因为这种显现是存在的，所以才会有同基等术语。 外在的意义存在与否并不重要，重要的是声音表达的意愿。
English
So, what is the result of studying symbols? When entering into meaning from sound, due to the habit formed by beginningless imprints, even when seeing self-appearance, it is like someone with blurred vision, like seeing a double moon. Therefore, arrogance of looking outward arises. Therefore, both the speaker and the listener think that external speech and understanding are unifying the meaning, thereby entering into the external meaning. Although all sounds carry erroneous meanings, in order to reveal untrue meanings, it is like a dream, with both truth and falsehood. By obtaining or not obtaining meaning, distinctions are made with correct or incorrect terms. Therefore, for the person who enters into it, relying on the statement that sound and meaning are external, there is no valid measure that hinders it. If analyzed, this is also unreasonable; even if it superficially seems to be speaking of external things, it is actually only symbolizing the image of concepts, because external things do not appear. Therefore, that itself is the meaning of sound; whatever appears in the knowledge arising from sound is the meaning of sound. If understood in other ways, there is no end to it. That is also the image of concepts; there is no other reasonable explanation besides the image of concepts. There is no other act of speaking besides generating things with conceptual ghostly images. Therefore, the entity of this spoken object and the speaking subject is both the cause and the result. Understanding the image from sound, negating the non-existent through implication, is also fully understandable. Because the imposition is real and is the subsequent result, understanding it in reverse is implication. Because subsequent things depend on power. Due to the connection of the lineage, all speech exists without deceiving meaning. Because the desire to express arises from experience, the wind is driven, and then the tongue and palate, etc., come into contact with each other, from which the words of expression arise. Therefore, the two situations of negating the non-existent and distinguishing meaning, through approximate imposition, do not hinder the expression of meaning as sound. It is impossible for one thing to be multiple at the same time, and multiple things will not be confused into one. Therefore, terms such as universals and common ground do not exist in the ultimate sense. Because in the knowledge arising from stable imprints, things appear that way, and because of the result of obtaining meaning, it is unreasonable to deny non-existence. Because the self-natures of things are different, but similar results are seen, therefore, the mind fictitiously thinks they are one, thereby applying the term of universals in the mundane world. Just like the jewels on the close variegated wool, one thing manifests various self-natures; because this manifestation exists, there are terms such as common ground. Whether external meaning exists or not is not important; what is important is the desire of sound to express. --------------------------------------------------------------------------------