Tibetan
བྲལ་ལ་སེམས་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་གསུངས། རིག་པ་རང་གིས་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཡང་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རྟེན་མེད་དུ་དབྱུག་སྣེ་གཏད་པའམ་སྤྲིན་དཀར་ལིང་ངེར་འཁྲིགས་པ་བཞིན་རྟེན་ཡུལ་ཅི་ཡང་མེད་པ་དགོས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སོགས་ད་ལྟའི་སེམས་གསལ་རིག་འདི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་བསྒོམ་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོགས་སྙམ་ཏེ་བསྒོམ་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སོགས་དམིགས་ཡུལ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གཉུག་སེམས་ཀྱང་མིན། གློ་བུར་ཏེ་འཕྲལ་བྱུང་སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ཆོས་འདི་པས་ལམ་གྱིས་དག་བྱ་ཡིན་གསུངས། ཕྱིའི་སྟོང་ཚུལ་གཞན་སྟོང་དང་ཕྱོགས་འདྲ་ཡང་འདིར་བརྟགས་ན་དབྱིངས་ཀྱང་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པས་གཞན་སྟོང་དང་མི་འདྲ། དབུ་ུམ་པས་རྒྱུ་བདེན་སྟོང་ལས་འབྲས་བུ་བདེན་སྟོང་འབྱུང་བར་འདོད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་གྲུབ་དགོས། དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་བདེན་པར་གྲུབ་ན་སྣང་གཞིའི་སྟེང་ནས་གྲུབ་དགོས་པ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ན་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནའང་སྣང་གཞི་རང་གི་ངོས་ནས་ཚུར་ལ་གྲུབ་དགོས། དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ཆོས་རང་གི་འདུག་ལུགས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་ཡང་དེ་ཡིན་དགོས་ཀྱང་དེ་འདྲའི་རིག་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱིས་ཆོས་མེད་པར་འདོད་དོ། །སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུ་འདོད་ཅིང་རྟོག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་དུ་འདོད་དོ། །རྫོགས་ཆེན་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་གཞི་དབྱིངས་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ཡང་དབྱིངས་སྟོང་པའི་གནས་ཚུལ་དང་དབྱིངས་རིག་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་ངེས་པར་བྱས་ནས། རིག་པའི་ཆར་མཉམ་པར་བཞག་ཅིང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རིག་རྩལ་འགག་མེད་དག་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་ཆ་རྫུན་པ་གསོག་གསོབ་ཡ་མ་བརླ་སྙིང་པོ་མེད་པ་རྣམས་ཞེན་མེད་དུ་ལམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེས་ནི་ལམ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མཉམ་གཞག་ཏུ་ུནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པའི་ཉམས་ལེན་འབྱུང་བ་ཡིན། གོང་དུ་རིག་པ་ཡུལ་མེད་ཅེས་པ་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ཡུལ་མེད་ཞེས་པ་ཡིན་གྱི་གཏན་མེད་མིན་ཏེ། རིག་པའི་ཡུལ་དབྱིངས་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུར་དྲན་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དྲན་པ་ཡང་རིག་ངོ་འཕྲོད་རྗེས་སུ་རྩོལ་བ་བརྟེན་ཏེ་རིག་པ་དེ་ལས་ཡེངས་མི་བཅུག་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་རིག་པ་དེ་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་དགོས་པའི་དོན་མིན་ནོ། །ཆོས་འདིའི་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་བརྟགས་དོན་ནི། རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ངོ་འཕྲོད་པ་ལ་ཀུན་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་གཅོད་དགོས་པས་དེ་གཅོད་དོན་ཡིན། དེས་ན་སྣང་སེམས་གང་ཡིན་ཀྱང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ཡོད་མེད་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ་དེ་བཙལ་ནས་མེད་པར་རྟོགས་ཀྱང་ཀུན་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སེམས་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་ཆ་ཕྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་བྱུང་མཁན་གནས་མཁན་འགྲོ་མཁན་སོགས་མ་རྙེད་པར་སྟོང་པས་དམིགས་གཏད་ཞིག་སྟེ་རྟོག་མེད་ཧད་དེ་བར་གྱུར་ན་སེམས་བྱུང་མཁན་སོགས་མེད་པའི་དོན་ཐུན་མིན་རྟོགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིའི་སྣང་བ་བུམ་པ་སོགས་བྱུང་ས་གནས་ས་འགྲོ་ས་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་ཚུལ་ཡང་། དཔེར་ན་བུམ་པ་ཞེས་བཏགས་པ་དེ་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དེ། བུམ་པའི་མཆུ་བུམ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བཅད། དེ་བཞིན་དུ་ལྟོ་བ་སོགས་བུམ་པ་མ་ཡིན་སྤོམ་དཔྱད་ཙམ་ལས་ཞིབ་མོར་མི་དཔྱད་པ་སྟེ་སྒྲིམ་པོའི་བློས་མི་དཔྱད་དེ། དཔྱད་ན་ཀུན་རྟོག་མང་བ་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་ཚེ་བུམ་སོགས་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ཡུལ་སྟོང་པས་དམིགས་གཏད་ཅན་གྱི་རྟོག་པའང་འགགས་ཏེ་རྟོག་མེད་ཧད་དེ་སོང་བ་ན་བྱུང་ས་གནས་ས་འགྲོ་ས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ས་གནས་ས་འགྲོ་ས་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་དབུ་ུམ་དང་ཐུན་མོང་སྟེ་ཐུན་མིན་རྫོགས་ཆེན་གྱི་རང་ལུགས་མིན་ནོ། །དེས་ན་ལས་དང་པོ་བས་དང་པོ་དེ་ལྟར་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་བརྟགས་ནས་རྟོག་མེད་ཧད་དེ་བར་གྱུར་བ་ན། དེ་དུས་ཀྱི་མི་རྟོག་ཧད་དེ་བ་དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལོགས་སུ་བཅད་ནས་གཉུག་མ་རྟེན་མེད་ཟང་ཐལ་གསལ་རིག་གི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་རིག་པར་ངོས་བཟུང་ཞིང་རྟེན་མེད་གསལ་རིག་གི་ཆ་དེ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཆ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དགག་བྱ་གཉིས་སྟོང་གིས་དབྱིངས་མ་ཡིན་དགག་གི་སྟོང་ཉིད་དུ་ངོ་འཕྲོད་དགོས་པ་ཡིན། ངོ་འཕྲོད་ན་དེ་འདྲའི་མི་རྟོག་པའི་རིག་པ་དེ་ལ་ཆོས་སྐུའི་རིག་པ་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་པོ་བས་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་གྱིས་དཔྱད་དེ་རིག་ངོ་རྗེན་པར་འཕྲོད་ན་དེ་ཕན་ཆད་དེ་ལྟར་དཔྱད་མི་དགོས་པར་རང་ཐད་དུ་རིག་པ་ཐུག་འཕྲད་ཀྱིས་ལམ་དུ་བྱེད་ཆོག་གསུངས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་མཛོད་སོགས་སུ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་བརྟགས་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཟེར་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ཞེས་པའི་དོན་ཡུལ་མ་གྲུབ་ཞེས་པའི་དོ
Chinese
说，因为有离别的想法。觉性本身也不将明觉的部分作为对境。例如，就像在无有支撑的虚空中竖立棍子，或者像洁白的云朵密集地聚集一样，需要没有任何支撑的对境。像无边虚空等，现在将这种明觉的心作为对境来修习，特别是认为一切法都像虚空一样等等，这样修习，虚空等就成了所缘。那样的等持也不是本觉心，是属于突发、暂生的心的一方，所以说这些法需要用道来清净。外在的空性方式与他空相似，但如果在这里考察，认为界甚至什么都没有成立，所以与他空不同。中观派认为从因的真性空产生果的真性空，如果一切法都真实成立，那么就必须在圣者的等持面前成立。例如，如果幻化的马象真实成立，那么就必须从显现的基础上成立一样，如果诸法从自性成立，那么即使考察和分析，也必须从显现的自性方面向我们成立。那样成立就是法本身的安住方式，必须是法性。如果是那样，也必须是圣者等持的对境，但他们认为那样的觉性无法通过分析，因此法是不存在的。总的来说，认为一切法都是分别念的幻化，并且认为一切分别念的幻化都是真性空。按照大圆满的观点，认为一切法的显现基础是界。而且，也要确定界空性的状态和界觉性无二的状态。在觉性的基础上平等安住，并且在后得时，将觉性力量不间断的清净、如幻的显现部分，虚假的、杂乱的、无意义的、没有精华的部分，毫无执着地作为道用。因此，与其他道不同的是，在等持中处于如虚空般的状态，在后得中产生如幻般的空性修习。上面所说的觉性无有对境，是指没有目标指向的对境，而不是完全没有，因为觉性的对境就是界本身。住念和作意的忆念也是在认识觉性之后，依靠努力，不让觉性从那里散乱的意思，而不是将觉性作为所修和能修的方式来修
English
It is said, because there is the thought of separation. Awareness itself does not make the aspect of clear awareness an object. For example, just as erecting a stick in the supportless sky, or like white clouds gathering densely, it is necessary to have no supporting object whatsoever. Like the infinite sky, etc., now taking this clear and aware mind as an object and meditating, especially thinking that all phenomena are like the sky, etc., by meditating in this way, the sky, etc., become the object of focus. Such samadhi is also not the innate mind, it belongs to the side of the sudden, temporary mind, so it is said that these phenomena need to be purified by the path. The external way of emptiness is similar to other-emptiness, but if examined here, it is believed that the expanse is not established as anything, so it is different from other-emptiness. The Madhyamikas believe that from the truly empty cause, the truly empty result arises, and if all phenomena are truly established, then they must be established in the presence of the noble one's equipoise. For example, if illusory horses and elephants are truly established, then they must be established from the basis of appearance, similarly, if phenomena are established from their own side, then even if examined and analyzed, they must be established towards us from the side of the basis of appearance itself. Such establishment is the way phenomena themselves abide, it must be the nature of phenomena. If that is the case, it must also be the object of the noble one's equipoise, but they believe that such awareness cannot withstand analysis, therefore phenomena do not exist. In general, it is believed that all phenomena are the magical display of conceptual thought, and it is believed that all magical displays of conceptual thought are truly empty. According to the Dzogchen view, the basis of appearance of all phenomena is believed to be the expanse. Moreover, it is also necessary to ascertain the state of emptiness of the expanse and the state of the inseparability of expanse and awareness. Remaining equally in the realm of awareness, and in the post-meditation, taking the uninterrupted pure, illusory appearance aspects of awareness power, the false, chaotic, meaningless, and without essence parts, without attachment, as the path. Therefore, unlike other paths, in samadhi, one remains in a state like the sky, and in post-meditation, the practice of emptiness like illusion arises. The above statement that awareness has no object means that it has no object of focus, not that it is completely without, because the object of awareness is the expanse itself. Retention and the memory of volition are also, after recognizing awareness, relying on effort, the meaning of not allowing awareness to wander from there, not meditating on awareness as the way of the object of meditation and the meditator.
Chinese
这不是必须做的意思。这个法的生处、住处、去处进行观察的原因是：为了明了地认识觉性，必须断除遍计的戏论，这是断除戏论的原因。因此，无论显现还是心，都不需要寻找真实成立的生处、住处、去处是否存在，因为即使寻找后认识到没有，也无法断除遍计的戏论。因此，如果将心分为过去、现在、未来三部分进行观察，却找不到生者、住者、去者等，因为是空性而失去目标，变得无念发愣，那么这就是独特地领悟到心没有生者等。同样，外境显现如瓶子等，也是没有生处、住处、去处的空性之理。例如，寻找名为“瓶子”的命名之义也找不到，因为瓶子的嘴不是瓶子，这样进行分析。同样，肚子等也不是瓶子，只是粗略地观察，而不是详细地观察，即不要用严谨的智慧去观察。因为观察会导致遍计增多。这样观察时，瓶子等作为目标的对象是空性的，因此具有目标的分别念也会停止，变得无念发愣，这时就领悟到没有生处、住处、去处。仅仅领悟到真实成立的心没有生处、住处、去处，这是与中观共同的，不是独特的、大圆满的自性。因此，初学者最初那样观察生处、住处、去处后，变得无念发愣时，那个时候的无念发愣是暂时的，因此将它分开，有一个本来的、无根的、赤裸的、明觉的部分，将它认定为觉性，并且那个无根的明觉部分有一个无念的部分，必须将它认识为以遣除所破二空的方式，成为界非遮的空性。如果认识到，那么那种无念的觉性就被称为法身觉性。这样，初学者通过生处、住处、去处进行观察，从而赤裸地认识觉性，那么从那以后就不需要那样观察，可以直接通过自心与觉性相遇来作为道用。在《法界宝藏论》等中，在观察生处、住处、去处的时候，虽然有“在胜义中不成立”的说法，但实际上“不成立”的意思是指境不成立的意思。
English
This is not what needs to be done. The reason for examining the origin, dwelling, and destination of this Dharma is: In order to clearly recognize rigpa, it is necessary to cut off the elaboration of conceptualization, and this is the reason for cutting it off. Therefore, whether it is appearance or mind, there is no need to search for whether there is a truly established origin, dwelling, and destination, because even if you search and realize that there is none, you will not be able to cut off the elaboration of conceptualization. Therefore, if you examine the mind by dividing it into three parts of time, and you cannot find the one who arises, the one who dwells, the one who goes, etc., because it is emptiness, the target disappears, and you become mindless and stunned, then this is a unique realization that there is no one who arises in the mind, etc. Similarly, the way in which external appearances, such as vases, are empty without an origin, dwelling, or destination is also explained. For example, if you search for the meaning of the name "vase," you will not find it, because the mouth of the vase is not the vase, and you analyze it in this way. Similarly, the belly, etc., is not the vase, but only a rough observation, not a detailed observation, that is, do not observe with a strict intelligence. Because observation will only lead to more conceptualization. When you observe in this way, the object of focus, such as the vase, is empty, so the conceptualization with a focus also stops, and you become mindless and stunned, then you realize that there is no origin, dwelling, or destination. Merely realizing that the truly established mind has no origin, dwelling, or destination is common with Madhyamaka, and is not the unique nature of Dzogchen. Therefore, when a beginner initially examines the origin, dwelling, and destination in this way, and becomes mindless and stunned, that mindless state at that time is temporary, so separate it, and there is a natural, rootless, bare, clear, and aware part, recognize it as rigpa, and that rootless, clear, and aware part has a mindless part, and you must recognize it as emptiness that is a non-affirming negation of the expanse by eliminating the two objects to be negated. If you recognize it, then that kind of mindless rigpa is called Dharmakaya rigpa. In this way, a beginner examines the origin, dwelling, and destination, and thereby nakedly recognizes rigpa, then from then on there is no need to examine it in that way, but you can directly use the meeting of rigpa with your own mind as the path. In the Kalachakra Tantra and other texts, when examining the origin, dwelling, and destination, although there is a statement that "it is not established in ultimate truth," in reality, the meaning of "not established" means that the object is not established.