Tibetan
གདེ་ནས་གཟུགས་སྣང་སྒྲ་གྲགས་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་བར་དོའི་སྣང་བ་ཡིན་བསམ་ཏེ་བླ་མ་དང་གདམས་ངག་དྲན་ནས་ཐུགས་ཡིད་བསྲེ་བ་སོགས་བྱ། ༈ འཆི་དུས་འཕོ་ལུགས་གྲོང་འཕོ་གྲོང་འཇུག་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས་དང་པོ་ཁྲེགས་ཆོད། གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་གྱི་ཉམས་ལེན་ནོ། །དེ་ལ་ལུས་རྟེན་འདིའི་སྤྱི་གཙུག་ཚང་པའི་བུ་ག་ནས་སོར་བཞིའི་མཚམས་སུ་རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་གྱི་ཞིང་ཡོད་པས་དེར་སྙིང་ནས་རིག་པ་བླ་མའི་སྐུ་ཚོན་གང་བ་འོད་ཟེར་ལྔ་ལྡན་ཞིག་གསལ་ལ་དབུ་མ་ནས་རྒྱངས་སེ་འཕོ་བ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་འཕོ་ལུགས་ཡིན། ཐོད་རྒལ་གྱིས་གསང་ལམ་ཤེས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཕོ་བ་ཡིན་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་ལུགས་ནི། བསྒོམ་ཕྱོགས་དྲིས་ལན་ལས། ཁྱེད་རང་གིས་ཐོད་རྒལ་ཉམས་ལ་ལྷ་༼ཞལ་རྒྱུན་ལ་དབྱིངས་ཐིག་གི་དབུས་སུ་ལུག་རྒྱུད་ལ་འཕོས་ཀྱང་འདྲ་གསུངས་མཆན། ༽སྐུ་འཆར་གྱིན་འདུག་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་མང་ཉུང་ཇི་ལྟར་འདུག་ཀྱང་མངོན་དགའ་ལ་སོགས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་ཐག་རྦད་ཀྱིས་བཅད་ལ་རང་གི་རིག་པ་འོད་གོང་གི་རྣམ་པར་སྙིང་དབུས་ནས་ཐོན་རྒྱངས་ཞག་ཆུའི་སྒྲོོན་མ་མིག་གི་སྒོ་ནས་ཐོན་ཏེ་ལྷ་སྐུའི་ཐུགས་ཀར་འཕོས་ལ་ལྷ་དང་རང་སེམས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ངང་ལ་མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་གཉིས་འཛིན་དང་བྲལ་ནས་རང་བབས་སུ་བསྒོམ་པར་ཞུ། ཞེས་གསུངས། རྡོ་གྲུབ་ཆེན་གྱིས་ཉེ་གནས་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་དབུ་གཙུག་ན་རིག་འཛིན་འཇིགས་མེད་གླིང་པ་བཞུགས་ཡོད་གི་དེའི་ཐུགས་ཀར་གཏོད་ཟེར་དགོས་གསུངས་ཚུལ་དང་། འོད་གསལ་སྙིང་པོས། ཉེ་གནས་ཤེར་བཟང་ལ་ཁོང་གི་དབུ་གཙུག་ཏུ་དབྱུགས་པས་བསྣུན་ལ་སྣང་ཞེན་ལྷ་སྐུ་སོགས་ཟེར་དགོས་གསུངས་ཚུལ་དང་དེ་འདྲའི་རྒྱུ་མཚན་མང་པོས་དེ་དུས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཚུལ་གསུངས། རླུང་རླུང་ལ་ཐིམ་ནས་རླུང་རྣམ་ཤེས་ལ་ཐིམ་དུས་ཕྱི་དབུགས་ཆད། རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁར་ཐིམ་ཚེ་ནང་དབུགས་ཆད་པ་ཡིན། རྣམ་ཤེས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་སྐབས། སྒྲ་འོད་ཟེར་གསུམ་དང་། ཁྲོ་བོའི་སྐུ་སོགས་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་སྣ་ཐག་ཞེས་འོད་ཀྱི་སྣམ་ཕྲན་སོགས་འཆར་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་པས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས། མདོར་ན་ཆོས་ཉིད་བར་དོར་འཆར་ཚུལ་ལྔ་ཡོད་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་པོ་ཁྲེགས་ཆོད་དང་། བཞི་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཐོད་རྒལ་གྱི་འཆར་ལུགས་དང་གྲོལ་ལུགས་ཡིན་ནོ། ༈ །གཞི་སྣང་གི་ཆ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་ནས།
Chinese
此后，观想一切色相、声音、忆念、分别念皆是中阴之显现，忆念上师与口诀，心意交融等。 死亡时，有迁识之法，分有迁识、夺舍、入于法身与智慧身两种，初为切琼，二为妥噶之修法。 其中，此身之顶门圆满之孔向上四指处，有珍宝顶髻之刹土，于彼处从心间观想自心识为上师身量圆满、具五彩光芒，从梵穴迁识，是为切琼之迁识法。 妥噶以知晓密道而迁识入于法身与智慧身，仁波切如是说。 入于法身与智慧身之法为：于《修法问答》中云：“您修妥噶时，本尊（口诀传承中说迁于明点之中央，亦可迁于血脉中——注释）身相显现，无论多少，皆于现喜等自性化身刹土中彻底斩断，自之明觉以光团之相，从心间发出，如酥油灯之灯焰般从眼门而出，迁入本尊心间，于本尊与自心无二之状态中，远离能见所见之二取而安住。” 如是说。 多智钦说对侍者说：“您的头顶有持明晋美林巴，要将心识安住于彼之心间。” 《光明藏》中说，对侍者喜饶桑波说：“用杵击打他的头顶，说显现执着本尊身相等。” 诸如此类，以诸多理由说明此时极为重要。 气融入气，气融入识时，外气断绝。 识融入虚空时，内气断绝。 识乃阿赖耶识。 虚空融入光明时，有声音、光芒、光线三种，以及忿怒尊等聚众之显现，亦有金刚萨埵之丝线，即显现光之细丝等诸多方式，故不一定。 简言之，法性中阴有五种显现方式，其中一者为切琼，四者为任运妥噶之显现与解脱方式。 之后，基现之分显现为光明。
English
Thereafter, contemplate that all appearances of forms, sounds, memories, and thoughts are manifestations of the bardo, remembering the lama and instructions, and blending heart and mind, etc. At the time of death, there are methods of transference of consciousness, divided into transference of consciousness, entering another body, and entering the Dharmakaya and Wisdom Body. The first is Trekchö, and the second is the practice of Tögal. Among these, at the point four fingers above the complete opening at the crown of this body, there is the realm of the precious crown jewel. There, from the heart, visualize your consciousness as the full form of the lama, complete with five-colored light rays, and transfer it from the central channel. This is the method of Trekchö transference. Tögal involves knowing the secret path and transferring consciousness into the Dharmakaya and Wisdom Body, as Rinpoche said. The method of entering the Dharmakaya and Wisdom Body is as follows: In the "Questions and Answers on Practice," it says, "When you practice Tögal, the deity (the oral tradition says it can be transferred to the center of the bindu, or to the bloodline—commentary) appears. No matter how much or how little, completely sever it in the realm of the spontaneously present Nirmanakaya, such as Manifest Joy, and let your own awareness, in the form of a sphere of light, emerge from the center of the heart, like the flame of a butter lamp, through the eye gate, and transfer it into the heart of the deity. In the state of non-duality between the deity and your own mind, free from the duality of seer and seen, rest in your natural state." Thus it is said. Dodrupchen said to his attendant, "At the crown of your head, there is Rigdzin Jigme Lingpa. You must say to fix your consciousness in his heart." In "Essence of Clear Light," it says to the attendant Sherab Zangpo, "Strike the crown of his head with a vajra, and say, 'Appearances are attachment to the deity's form, etc.'" For many such reasons, it is said that this time is extremely important. When air dissolves into air, and air dissolves into consciousness, the external breath ceases. When consciousness dissolves into space, the internal breath ceases. Consciousness is the alaya consciousness. When space dissolves into clear light, there are the three: sound, light, and rays, as well as the appearance of assemblies such as wrathful deities, and the thread of Vajrasattva, which is the appearance of fine strands of light, etc. There are many ways of appearing, so it is not definite. In short, there are five ways of appearing in the Dharmata Bardo, of which one is Trekchö, and four are the ways of appearing and liberating through spontaneously present Tögal. Then, the aspect of the ground appearance dawns as clear light.
Tibetan
ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྐུ་ཤར་བ་ཚོམ་བུ། ཡེ་ཤེས་དང་བཞི་སྦྱོར། ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བ་ལ། དག་མ་དག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་རང་ངོ་ཤེས་དུས། ཐུགས་རྗེ་དང་གཉིས་མེད་མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་ནས་རྩལ་གཞི་ལ་ཐིམ་མོ། ༈ །རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་གི་ཉམས་ལེན་ལ་ཞིང་སྦྱོང་དང་འཕོ་བ་དང་རྗེས་དྲན་དང་གསུམ་ཡོད། རྗེས་དྲན་དྲུག་ད་ལྟའི་མཉམ་བཞག་གཅིག་ལ་སྦྱར་ན། ལྷ་དང་བླ་མ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐྱབས་གནས་རྒྱ་མཚོའི་ངོ་བོ་བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་ཐུགས་ཡིད་བསྲེ་བ་ལྷ༷་རྗེ༷ས་སུ་དྲ༷ན། དེའི་ཚེ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་དྲན་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ངོ་སྤྲད། ཐོད་རྒལ་གྱིས་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ངོ་སྤྲད་པ་གདམས་ངག་རྗེས་སུ༷་དྲ༷ན་པ༷། ལྟ༷་བ༷་རིག་སྟོང་ཟང་ཐལ་རྗེན་པ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ༷མ་རྗེ༷ས་སུ་དྲ༷ན་པ༷། མཉམ་པར་བཞག་ནས་རང་གནས་ཀྱི་བས༷མ་གཏན་རྗེ༷ས་སུ་དྲ༷ན་པ༷འི་ངང་ལ་སྒོ་གསུམ་གྱི་བྱ་བ་བཏང་ནས། དུས་གསུམ་གྱི་འཁྲུལ༴ ཉམས་ཞེན་གྱི་ཤུན་པ་འཐོར་ནས་རིག་སྟོང་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་ལས་མི་གཡོ་བ་དེ་སྐྱེ༷་གན༷ས་རྗེ༷ས་དྲ༷ན་ནོ། །རྒྱུད་ལས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གསུང་ཀྱང་། འདིར་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་རྗེས་དྲན་སྔོན་ལ་གསུངས། རྗེས་དྲན་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ངོ་། །ཞེས་གྲོལ་ཚུལ་གཉིས་ཡོད། ༈ ནམ་མཁའ་སུམ་ཕྲུག་སྐབས། ཁྲེགས་ཐོད་གང་ཡིན་ཡང་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་བེམ་ཤེས་གཉིས་དང་བྲལ་བ་བར་སྣང་སྟོང་པའི་རྣམ་པའམ་རྒྱན་གྱི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་རིག་པ་གཏད་དེ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མི་ཡེང་བས། ནང་གི་ནམ་མཁའ་སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་འཆར། དེར་མི་ཞེན་པར་ཅུང་ཟད་ལྷོད་ལ་བཞག་པས། ཟང་ཐལ་གསང་བའི་ནམ་མཁའ་རིག་སྟོང་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་གྱུར་དུས་ནམ་མཁའ་གསུམ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། ནམ་འཛིན་གྱི་བློ་དབྱིངས་སུ་དག་གཏེར་སྟོན་ཚང་གསུངས་པས། འདིར་རིག་པའོ་སྙམ་བྱེད་ཀྱང་དག་པས་ན་ཕྱི་མ་གཉིས་དབྱིངས་སུ་ལོས་དགཐོད་རྒལ་གྱི་ཕྱི་དབྱིངས་དེ་སེམས་ཉིད་སྟོང་གསལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བཞག་དུས་ཀྱང་ཡོད། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཚུལ་དུའམ། དེའི་ཀློང་དེར་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་བ་ནི་དབྱིངས། དེས་ན་ཞལ་རྒྱུན་ལ་འདི་ཉིད་བར་དོའི་སྐབས་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་ཡིན་གསུངས། ནམ་མཁའ་གསུམ་བསྒྲིལ་ལ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ནི་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་གཏད་པའི་འབེན་
Chinese
自生显现为身之聚。智慧与四合一。在自生珍宝的显现中，清净与不清净二者之门，当自识本面之时，如大悲与无二解脱之边际般显现，并融入于力之根本。༈。自性化身刹土之修法有净土、迁识、忆念三种。若将六种忆念与当下的一个等持相结合，则于上师处祈祷，上师乃是与本尊无二之皈依处海之自性，心意交融，乃忆念天尊。彼时，以契克却诀窍，指示忆念显现为智慧之轮。以妥噶诀窍，指示自显现为智慧之大坛城，乃忆念口诀。观见觉性空性赤裸通透之本身，即是修持，乃忆念道。安住于等持中，放下三门之行，于自住之禅定忆念之状态中，放下三时之错乱，散失体验执着的皮囊，不离觉性空性法身之界，乃忆念生处。经中虽说于神通之后，此处依出生之方式而先说忆念。有些忆念当下即得解脱，乃自生报身刹土。有些乃自性化身刹土。如是，有两种解脱之方式。༈。于虚空三子之时，契克却、妥噶任何一种，皆是将外在虚空与离于质碍与识二者之中间虚空之相，或庄严虚空之空性托付于觉性。不散于其他，内在虚空，心性空明离戏之体验生起。不执着于此，稍作放松，通透秘密之虚空，觉性空性双运现前之时，三虚空现前。执着虚空之念于法界中清净，伏藏师曾开示。此处虽想是觉性，然因清净故，后二者必于法界中清净。妥噶之外法界，亦有安住于心性空明离戏之时。或以自彼生起之方式，或于彼之界中，光明之显现生起，即是法界。因此口传中说，此乃中阴时，法性境之错乱根本。将三虚空合一而修，乃将外在虚空托付于空性之目标
English
The spontaneous appearance is a cluster of bodies. Wisdom and the four combined. In the appearance of the spontaneous precious one, when one recognizes the nature of both pure and impure doors, it appears like the edge of compassion and non-duality, and dissolves into the basis of power. ༈. The practice of the field of the self-existing Nirmanakaya has three aspects: field purification, transference of consciousness, and recollection. If the six recollections are combined with the one present Samadhi, then by praying to the Lama, who is the essence of the ocean of refuge inseparable from the deity and the Lama, and blending heart and mind, one recollects the deity. At that time, with the Trekchö key, one introduces the recollection appearance as the wheel of wisdom. With Tögal key, one introduces the self-appearance as the great mandala of wisdom, which is the recollection of the instructions. Viewing the naked, clear, and empty awareness itself is meditation, which is the recollection of the path. Having remained in equanimity, abandoning the activities of the three doors, in the state of recollection of the self-abiding contemplation, abandoning the delusions of the three times, scattering the husk of experiential attachment, and not moving from the expanse of the awareness-emptiness Dharmakaya, is the recollection of the place of birth. Although the tantra speaks of clairvoyance afterwards, here, recollection is spoken of first in terms of the manner of birth. Some recollections are liberated in that very moment, which is the field of the spontaneously accomplished Sambhogakaya. Some are the field of the self-existing Nirmanakaya. Thus, there are two ways of liberation. ༈. At the time of the three spaces, whether Trekchö or Tögal, one entrusts awareness to the external space, which is the aspect of the intermediate space devoid of both matter and consciousness, or the emptiness of the adorned space. Without straying to anything else, the experience of the inner space, the emptiness-clarity of mind itself, free from elaboration, arises. Without clinging to this, relaxing slightly, when the clear, secret space, the union of awareness-emptiness, manifests, the three spaces manifest. The thought of grasping space is purified in the Dharmadhatu, as the treasure revealer Tsang said. Although one might think this is awareness, because it is pure, the latter two must be purified in the Dharmadhatu. The external Dharmadhatu of Tögal also has a time when one abides in the emptiness-clarity of mind itself, free from elaboration. Or in the manner of arising from that, or in that expanse, the appearance of light arises, which is the Dharmadhatu. Therefore, the oral tradition says that this is the root of delusion of the Dharmata realm during the Bardo. To meditate by combining the three spaces into one is to entrust the external space to the goal of emptiness.