Chinese
未曾以任何先前的混杂而接近于觉悟，因厌倦而发笑真是奇妙啊！所说的意思正是如此。因此，对于心和觉性的区分，存在和本质的区分也有两种。首先，心的本质是，即使六识游离于对境，只要被忆念抓住，心就安住于明空之中；或者，仅仅忆念之后就愣住；或者，五根的声响未断绝时，意识不作任何分别的显现方式，这三种就是见到心的本质。在那样的状态中，如果修习忆念，那么这三种都能成为产生孩童嬉戏般的禅定的基础。这是贡孜仁波切的问答中所说的，应当了解。第二，觉性的本质是，本初解脱，不是突发的，而是从一开始就解脱的。本初（ཡེ་，梵文：ādi，梵文罗马拟音：ādi，汉语字面意思：初始）的意思是没有造作和努力，从任何地方都没有来，到任何地方都没有去，没有任何地方可以安住。解脱不是像驱逐一样，所以不需要通过见修行来努力，是安住于自性中，没有改造的意思。那又是怎样的呢？智慧自明地清晰，法界空性地敞开，觉性本净地赤裸。如果解脱，那么所有生起感受的分别念都解脱于原始法界。如果安住，那么安住于三身的状态。如果显现，那么显现为智慧的游舞。如果平等，那么平等于无二的状态，这样说。对于显现作用的区分也有两种。首先，心的作用是，例如十五的月光与地方混合一样，是不超出所取和能取的法。第二，觉性的作用是，自解脱，自己解脱自己，没有其他对治的含义，也就是说，心中显现的一切都显现为自生的智慧，并且执著分别念已经成为本初解脱，例如去到珍宝金洲时，即使寻找普通的泥土石头也找不到一样。因此，必须很好地区分这样的心和觉性。在《大圆满心性休息大车藏》中也说，心无念和觉性无念，两者在不分别上相同，但觉性是通透的，心是凝滞地安住和盘旋的差别。觉性是自显现，对境显现，以及分别念
English
Not approaching enlightenment with any prior mixture, it is wonderful to laugh at weariness! The meaning of what was said is exactly that. Therefore, regarding the distinction between mind and rigpa, there are also two distinctions regarding existence and essence. First, the essence of mind is that even if the six consciousnesses wander in objects, as long as they are grasped by mindfulness, the mind abides in clarity and emptiness; or, it remains stunned after just remembering; or, when the sounds of the five senses have not ceased, the manner of appearance in which the mental consciousness does not conceptualize anything, these three are seeing the essence of mind. In that state, if mindfulness is cultivated, then all three can become the basis for generating something like the samadhi of a child's play. This is what is said in the questions and answers of Gonpo Tulku, and should be understood. Second, the essence of rigpa is primordial liberation, not something sudden, but liberated from the beginning. 'Ye' (ཡེ་，梵文：ādi，IAST：ādi，meaning: primordial) means without action or effort, not coming from anywhere, not going anywhere, and there is nowhere to abide. 'Liberation' is not like expulsion, so there is no need to strive through view, meditation, and action. It means abiding in one's own nature, without alteration. And what is that like? Wisdom is clearly self-luminous, the expanse is openly empty, and rigpa is nakedly pure from the beginning. If liberated, then all conceptual thoughts of arising and feeling are liberated into the primordial expanse. If abiding, then abiding in the state of the three kayas. If manifesting, then manifesting as the play of wisdom. If equal, then equal in the state of non-duality, it is said. There are also two distinctions regarding the manifestation of potential. First, the potential of mind is, for example, like the moonlight of the fifteenth day mixed with the land, it is a dharma that does not go beyond the grasped and the grasper. Second, the potential of rigpa is self-liberation, that is, one liberates oneself, meaning there is no other antidote, that is, whatever arises in the mind, all arises as self-born wisdom, and grasping and conceptualization have become primordially liberated, just as when going to the treasure gold island, even if one searches for ordinary mud and stones, one cannot find them. Therefore, it is necessary to properly distinguish between such mind and rigpa. In the Treasury of the Supreme Vehicle, it is also said that mind without thought and rigpa without thought are the same in non-discrimination, but rigpa is transparent, and mind has the difference of abiding and swirling in a sticky manner. Rigpa is self-arising, objects appear, and conceptual thoughts
Tibetan
་རང་ཁར་ཤོར་བ་གཉིས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བར་འདྲ་ཡང་། རིག་པ་ཐལ་ཕྱུང་དུ་ཤར་ནས་འཛིན་མེད་དུ་གྲོལ་ལ། རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པས་ཡུལ་ཕྱིར་འབྲང་བའི་ཁྱད་ཡོད། ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་དང་བྲལ་བའི་ངང་ལ་གནས་དུས་གནས་ཆའི་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཞི་གནས་ཡིན་པས་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མིན་ཏེ། འདི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་དྭངས་གསལ་རྙོགས་མ་དང་བྲལ་བའི་དྲན་རིག་སོ་མའི་དབྱིངས་ན་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་ཟང་ཐལ་དུ་འདུག་པ་དེ་ཉིད་ངོས་ཟིན་པ་ནི་གནད་དམ་པ་ཡིན། ཡང་རིག་པ་ཡུལ་ལ་འཆར་དུས་གང་ཤར་ལ་བལྟ་བ་སོགས་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མིན་ཏེ། འདི་ཆོས་སྐུ་འཕོ་མེད་རྒྱལ་པོའི་རང་རྩལ་ལས་རོལ་པ་འགག་མེད་དུ་ཤར་ནས་ཕན་གནོད་མེད་པར་གྲོལ་བ་ཁང་སྟོང་གི་རྐུན་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ལམ་ཡིན་པར་པཎ་ཆེན་བི་མ་ལའི་རྗེས་འབྲངས་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་འདི་མ་རྟོགས་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། ཕྱི་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཕྲོ་བ་སོགས་ལ་བལྟ་བ་དེ་སྒོམ་གྱི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གནས་པ་ཙམ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་ལ། འཆར་བ་ཙམ་ནི་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བས་བསྒོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས་རེ་བ་ཞིག་མེད་པར་སྣང་ངོ་། །ངོ་བོ་ཡེ་གྲོལ་དང་རྩལ་རང་གྲོལ་ཞེས་པའང་། གཉིས་མེད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པའི་སྒོམ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་བོ་དང་རྩལ་ཞེས་པའང་གནས་པ་དང་འཆར་བ་གཉིས་ཡིན་སྙམ་ནས། ངོ་བོ་མི་རྟོག་པར་འཇོག ། རྩལ་ཤར་གྲོལ་དུ་སྐྱོང་བ་རྣམས་ལ། རིགས་བདག་ཆེན་པོ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོས། ལུང་རིགས་ཀྱི་སྡེར་མོས་བསྣད་པར་གྱུར་པ་ནི། ཉམས་ལེན་ཆ་གཉིས་སུ་སོང་བའི་གནད་མ་གོ་ངོ་མ་འཕྲོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་ཞེས་གསུངས། རྩལ་དང་རོལ་བ་ཞེས་པའང་། རྩལ་ནི་འཆར་ཚུལ་མ་འགག་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུ་དང་། རོལ་བ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཆོས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དབྱེ་བའང་། ཀུན་གཞི་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། རྩལ་སྣང་གི་རྟོག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བག་ལ་ཉལ་བའི་ལུང་མ་བསྟན་དེའི་ངང་དུ་ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་དྭངས་ཆ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་རྙོགས་མ་ཅན་གྱི་ཆུ་དང་འདྲ་སྟེ། གནད་གསུམ་ཤན་འབྱེད་ལས། ཀུན་གཞི་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །རྙོགས་མ་ཅན་གྱི་ཆུ་དང་ཁྱད་པར
Chinese
虽然两种情况都同样是各自消散于境中，但一个是智慧彻底显现，解脱于无执，一个是念头执着于能取所取，追随于外境，这二者之间是有差别的。正如所说的那样。此外，安住于远离念头纷扰的状态，对处所、时间和方位不起念，这本身就是寂止，因此不应被认为是禅修。此时，清澈明亮的觉性，在远离混浊的清新觉知的境界中，智慧觉性的清澈本质彻底显现，认识到这一点才是关键。还有，觉性在境上显现时，观照显现之物等，不应被认为是禅修。这是法身无迁变之王的自力，无碍地显现，无有利益损害而解脱，如同空屋中的窃贼一般，这才是瑜伽成就者的自在之路，班禅比玛拉的追随者们是这样认为的。如果不明白这样的道理，将心专注于内在，或者观照向外境散乱等，执着于此为禅修的体性，那就大错特错了。仅仅是安住，就像是禅定的天神一样；仅仅是显现，就像是凡庸的念头一样，即使禅修，也看不到获得觉悟的希望。所谓的“本体本自解脱”和“妙力自解脱”，虽然是无二自生的智慧，但那些不明白此理的禅修者们，也将本体和妙力认为是安住和显现。对于那些修持妙力显现解脱的人，伟大的种姓之主，全知语自在，用经论的利爪进行了驳斥，这是因为修行落入两边，关键没有领会，真实没有契合的表现。所谓的妙力和嬉戏，妙力是显现的方式不间断，如同明镜般清净的表面；嬉戏是显现为多种多样的法，如同幻术八喻。阿赖耶识和法身的区别，阿赖耶识是轮回和涅槃一切的基础，妙力显现的一切念头潜伏于未授记的状态中，智慧觉性的清澈本质隐藏其中，如同浑浊的水一般。《要义三判别》中说：阿赖耶识是轮回涅槃一切的基础，与浑浊的水没有差别。
English
Although both situations are similar in that they dissipate into their respective objects, one involves wisdom arising thoroughly and liberating into non-grasping, while the other involves thoughts clinging to the grasper and the grasped, following after external objects—there is a difference between these two. As it is said. Furthermore, abiding in a state free from the arising and gathering of thoughts, without conceptualizing place, time, or location, is itself quiescence, so it should not be considered meditation. At this time, the clear and lucid awareness, in the realm of fresh, unadulterated consciousness, the clear essence of wisdom-awareness is thoroughly present; recognizing this is the crucial point. Also, when awareness arises in an object, looking at whatever arises, etc., should not be considered meditation. This is the unceasing play from the self-power of the unchanging king, the Dharmakaya, arising without obstruction and liberating without benefit or harm, like a thief in an empty house; this is the path of the master of power of accomplished yogis, as held by the followers of the great scholar Vimalamitra. If one does not understand such a meaning, holding the mind focused inward or looking at scattering towards external objects, etc., and grasping this as the essence of meditation, it would be a great mistake. Merely abiding is like a god of meditative absorption; merely arising is like an ordinary thought, so even if one meditates, there seems to be no hope of attaining Buddhahood. The terms "essence primordially liberated" and "display spontaneously liberated" refer to non-dual, self-arisen wisdom, but those meditators who do not understand this also think of essence and display as abiding and arising. To those who cultivate display arising as liberation, the great lord of the lineage, the omniscient Ngakgi Wangpo, refuted them with the claws of scripture and reasoning, saying that this is a manifestation of practice falling into two extremes, not understanding the key point, and not truly fitting. The terms "display" and "play" mean that display is the uninterrupted way of arising, like the surface of a clear mirror; play is the diverse manifestation of phenomena, like the eight similes of illusion. The distinction between the alaya and the Dharmakaya is that the alaya is the basis of all of samsara and nirvana; all the thoughts of the display-appearance lie dormant in the state of the unlabelled, in which the clear essence of wisdom-awareness is hidden, like turbid water. In the "Discrimination of the Three Essentials," it says: The alaya is the basis of all of samsara and nirvana, and it is no different from turbid water.