Tibetan
༔ སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ༔ ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ནི༔ སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་དུ་ཡོད་པའི་སར་སྐྱེས་པའོ༔ དབང་པོ་ཚང་བ་ནི༔ གླེན་པ་དང་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ༔ དགེ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པའོ༔ གནས་ལ་དད་པ་ནི༔ སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ 8-21-3a འདུལ་བ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་དད་པའོ༔ ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ནི༔ ཚེ་འདི་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་མ་བྱས་པའོ༔ གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་ལྔ་ནི༔ སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་དང་༔ དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་༔ ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་དང་༔ ཆོས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་༔ གཞན་གྱི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པའོ༔ དེ་ལྟར་རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྱོར་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ལྟར་དལ་འབྱོར་རྣམ་གཉིས་འཛོམ་པ་དེ་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ༔ ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ༔ རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ༔ ཕན་འདོགས་ཆེ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ༔ དེ་ལ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི༔ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས༔ མི་འགྱུར་བ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ༔ མི་སྲོག་ཐོབ་པའང་དཀའ་བ་ཡིན༔ དམ་པའི་ཆོས་ཐོབ་དཀའ་བ་སྟེ༔ སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའང་དཀའ་བ་ཡིན༔ ཞེས་གསུངས༔ དཔེ་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ན༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དེ་ཉིད་ཕྱིར་ན་བཅོམ་ལྡན་གྱིས༔ 8-21-3b རྒྱ་མཚོ་ཆེར་གཡེང་གཉའ་ཤིང་གི༔ བུ་གར་རུ་སྦལ་མགྲིན་ཆུད་ལྟར༔ མི་ཉིད་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་དཀར་གསུངས༔ ཞེས་པ་ལྟར་རོ༔ གང་ཟག་ནི༔ ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ༔ ཕན་འདོགས་ཆེ་བ་ནི༔ སློབ་དཔོན་ཙནྡྲ་གོ་མཱིའི་ཞལ་ནས༔ གང་ཞིག་ཐོབ་ན་སྐྱེ་བའི་རྒྱ་མཚོ་མཐར་འབྱིན་ཞིང་༔ བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དགེ་བའང་འདེབས་བྱེད་ལ༔ ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཆེས་ལྷག་པའི༔ མི་ཉིད་དེ་ནི་སུ་ཞིག་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད༔ བདེ་གཤེགས་ལམ་བརྟེན་འགྲོ་བ་འདྲེན་པར་ཆས་གྱུར་ཅིང་༔ སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ཆེན་མི་ཡིས་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའི༔ ལམ་དེ་ལྷ་དང་ཀླུ་ཡིས་མི་རྙེད་ལྷ་མིན་དང་༔ མཁའ་ལྡིང་ཤ་ཟ་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེས་མིན༔ ཞེས་གསུངས་པས༔ དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་འདིས༔ མི་དགེ་བ་སྤང་ནུས་པ༔ དགེ་བ་སྒྲུབ་ནུས་པ༔ འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་བརྒལ་ནུས་པ༔ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བགྲོད་ནུས་པ༔ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ༔ ཞི་བ་ལྷས༔ མི་ཡི་གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི༔ སྡུག་བསྔལ་ཆུ་བོ་ཆེ་ལས་སྒྲོལ༔ ཅེས་གསུངས་པས༔ དལ་འབྱོར་ཐོབ་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཏེ༔ དེ་ཉིད་ལས༔ གྲུ་འདི་ཕྱིས ་ནས་རྙེད་དཀའ་ 8-21-4a བས༔ རྨོངས་པ་དུས་སུ་གཉིད་མ་ལོག༔ ཅེས་པ་དང་༔ འདི་འདྲའི་དལ་བ་རྙེད་ནས་ནི༔ བདག་གིས་དགེ་གོམས་མ་བྱས་ན༔ འདི་ལས་བསླུས་པ་གཞན་མེད་དེ༔ འདི་ལས་བླུན་པའང་གཞན་མེད་དོ༔ ཞེས་པ་དང་༔ མདོ་ལས༔ ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའི་དལ་འབྱོར་ཐོབ་དུས་འདིར༔ གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་ལ་མི་སྒྲིམ་པར༔ སྙོམ་ལས་དོན་མེད་བྱ་བས་གཡེང་བྱེད་ན༔ དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་སྙིང་ཡོད་ཇི་ལྟར་ཡིན༔ དུས་འདིར་འབད་ན་གཏན་གྱི་བདེ་ཐོབ་ཅིང་༔ མ་འབད་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་འཁྱམས༔ གཏན་གྱི་བདེ་སྡུག་གདམ་དུ་ཡོད་དུས་འདིར༔ མི་ཉིད་ཡིན་ན་དུས་འདིར་འབད་པར་རིགས༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ཕན་འདོགས་ཆེ་ཡང་༔ འཇིག་པར་ཤིན་ཏུ་སླ་སྟེ༔ ཚེ་སྲོག་ལ་གསོས་འདེབས་མཁན་ནི་མེད༔ འཆི་བའི་རྐྱེན་ནི་མང་༔ དུས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མི་སྡོད་པའི་ཕྱིར་རོ༔ དེ་ལྟར་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དེ་རིང་ཁོ་ན་མི་འཆི་ཞེས༔ བདེ་བར་སྡོད་པ་རིགས་མ་ཡིན༔ བདག་ནི་མེད་པར་འགྱུར་བའི་དུས༔ དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་སྤྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ༔ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞལ་ནས་དགེ་སློང་དག་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའོ༔ ཇི་ལྟར་མི་རྟག་པ་ནི༔ ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས༔ 8-21-4b བསགས་པ་ཀུན་གྱི་མཐའ་འཛད་ཅིང་༔ བསླང་བའི་མཐའ་མ་འགྱེལ་བར་འགྱུར༔ འཕྲད་པའི་ཐ་མ་འབྲལ་བ་སྟེ༔ གསོན་པའི་ཐ་མ་འཆི་བར་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས་སོ༔ དེ་ཡང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡང་མི་རྟག་སྟེ༔ ཆགས་འཇིག་སྣ་ཚོགས་བྱེད༔ ནམ་ཟླ་དུས་བཞིར་འགྱུར་ཞིང་གནས་སྐབས་མི་གཅིག་པར་འགྲོ༔ ཉི་ཟླ་འཆར་ནུབ་སོགས་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་རྟག༔ ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ༔ འཕགས་པ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས༔ སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ༔ འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་ལྟ་དང་མཚུངས༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྡོད༔ ནམས་ཀྱང་འཆི་དགོས་ཤིང་༔ མི་འཆི་བའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་མེད༔ ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་འཆི་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་བརྣང་སྟེ་འཆི་བ་ཡོད༔ རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་རང་འཚོ་བར་བྱེད་པའི་མཐུན་རྐྱེན་ཡིན་ཡང་༔ དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཤ་ལ་འཆི་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད༔ ཚེ་མི་སྡོད་པ་ནི༔ ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ནམ་སྤོས་རྒྱའི་ཚིགས་པ་དང་འདྲ་སྟེ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ ཉིན་མཚན་སྡོད་པ་ཡོང་མེད་པར༔ ཚེ་འདི་རྟག་ཏུ་གོད་འགྱུར་ཞིང་༔ སྣོན་པ་གུད་ནས་ཡོང་མེད་ན༔ བདག་ལྟ་འཆི་བར་ཅིས་མི་འགྱུར༔ ཞེས་གསུངས༔ ཤི་བའི་དུས་སུ་ཉེ་འབྲེལ་དང་ནོར་རྫས་དང་ལུས་ལ་སོགས་རྩིས་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་ 8-21-5a འགྲོགས་དབང་མི་ཡོང་སྟེ་མྱུར་དུ་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལ ས༔ ཐམས་ཅད་བོར་ཏེ་འཆི་དགོས་པར༔ བདག་གིས་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་ནས༔ ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ༔ དེ་ཡང་འཆི་སྟེ་ངེས་པར་འཆི༔ ནམ་འཆི་ཆ་མེད༔ དུས་ལ་བབ་པའི་འཆི་བ་ལ༔ ཅིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་བར་འཆི་སྟེ༔ རྒན་པ་འཆི་བ་ཡོལ་རྒྱུ་མེད༔ གཞོན་པ་ལ་མ་རན་བྱ་བ་མེད༔ དར་བབ་པ་ལ་འཆི་བས་མི་ཚུགས་བྱ་བ་མེད༔ ཁམས་ཆེ་ཆུང་དྲག་ཞན་མེད་པར་འཆི་བའི་རྒྱ་ལས་མ་འདས་ཏེ༔ སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས༔ ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ༔ མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི༔ རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ཡང་མི་རྟག་ན༔ ཆུ་ཤིང་སྙིང་པོ་འདྲ་བ་ཡི༔ ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས༔ ཞེས་གསུངས༔ བསགས་པའི་ནོར་གྱིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་ཏེ༔ ཡང་དེ་ཉིད་ལས༔ རྙེད་པ་མང་པོ་ཐོབ་གྱུར་ནས༔ ཡུན་རིང་དུས་སུ་བདེ་སྤྱད་ཀྱང་༔ ཆོམ་པོས་འཕྲོག་པ་ཇི་བཞིན་དུ༔ སྒྲེན་མོ་ལག་པ་སྟོང་པར་འགྲོ༔ ཞེས་གསུངས༔ དེ་བས་རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་སྟོངས་ཏེ༔ སྤྱོད་འཇུག་ལས༔ དཀའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབས་པ་ཡི༔ ཟས་དང་སྐོམ་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་ལུས༔ རང་དང་མི་འགྲོགས་བྱ་ཁྱིས་ཟ༔ ཡང་ན་འབར་བའི་མེ་ཡིས་ཚིག༔ ཡང་ན་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་འབྲུལ༔ ཡང་ན་ས་ཡི་དོང་དུ་སྦ༔ ཞེས་གསུངས་ 8-21-5b སོ༔ དེ་ལྟར་འཆི་བ་ནམ་ཡོང་ཆ་མེད་དེ༔ མདོ་ལས༔ སང་དང་འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་གཉིས༔ སྔོན་དུ་གང་འོང་གཏོལ་མེད་པས༔ སང་གི་ཚེས་ལ་མ་འབད་པར༔ ཕྱི་མའི་དོན་ལ་འབད་པར་རིགས༔ ཞེས་གསུངས༔ ད་ལྟ་ལུས་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན༔ བྱད་བཞིན་མདངས་དང་ལྡན་པ༔ ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ༔ འཆི་བ་ཡིད་ཀྱི་དགུ་ལ་མི་བྱེད་པ་གཅིག༔ དེ་རིང་ལྟ་བུར་འཆི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ནས༔ ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཤོར་ནས་ཙོག་པུ་ཡང་མི་ནུས༔ བྱད་ཀྱི་བཀྲག་ཤོར་ཏེ༔ འོམ་པོ་བཀྲག་མེད་དུ་སོང་༔ ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་ན་ཚ་ལ་ཚུགས་ཐབས་མེད༔ ཟུག་གཟེར་ལ་ཆོག་པ་མེད༔ སྨན་དང་དཔྱད་ཀྱང་མ་ཟུག༔ ཆོ་ག་དང་རིམ་གྲོས་ཀྱང་མ་ཕན༔ འཆི་བར་ནི་ཤེས༔ བྱ་ཐབས་ནི་མེད༔ གཉེན་གྱི་མཐའ་མས་ནི་བསྐོར༔ ཟས་ཀྱི་ཐ་མ་ནི་ཟ༔ གཏམ་གྱི་ཐ་མ་ནི་ཟློ༔ དེ་ནས་དབུགས་དེ་ཆད་ནས་དེ་རིང་ཕན་ཆད་ཇི་ལྟར་གཅེས་པས་ཁྱིམ་དེར་མེད་དུ་མི་བཏུབ་པ་གཅིག་ཡིན་ཡང་༔ རོ་དེ་ཁྱིམ་དུ་ཞག་མང་དུ་བཞག་མ་འོས་པར༔ མལ་དུ་ཁུར་ཐག་ཤར་གྱིས་བྲེས་ནས་རོ་ཁུར་གྱིས་རོ་ཁུར་ཏེ་ཕྱིར་འདོན་ཏེ༔ ལ་ལས་ནི་རོ་དེ་ལ་འཇུས་ཤིང་མཆོང་བ་ལྟར་བྱེད༔ ཁ་ཅིག་ནི་ངུ་ཞིང་གམ་པ་ལྟར་བྱེད༔ ལ་ལ་ནི་འབོག་ཅིང་བརྒྱལ་བ་ལྟར་བྱེད༔ གཞན་ཁ་ཅིག་ན་རེ༔ འདི་ནི་ས་ཡིན༔ 8-21-6a འདི་ནི་རྡོ་ཡིན༔ ཁྱོད་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅོལ་ཆུང་བ་སྐད་ཟེར༔ དེ་ཐེམ་པ་ཐལ་གྱིས་བརྒལ་ནས༔ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནང་དུ་མི་ལྡོག་ཅིང་དུར་ཁྲོད་དུ་བསྐྱལ་ནས༔ འབུས་ཞིག་པའམ༔ ཁྱི་ཅེ་སྤྱང་ལ་སོགས་པས་ཟོས་པ་ཀེང་རུས་འཐོར་བ་དང་༔ སྐ
Chinese
然后，（佛陀）说道：‘必须舍弃一切而死去，但我却不明白这个道理。’死亡是必然的，但何时到来却无法确定。当死亡来临时，无论如何也无法逃脱。老年人无法避免死亡，年轻人也不能说时机未到，壮年人也无法阻止死亡。无论身体强壮与否，都无法逃脱死亡的规律。正如导师英雄（Śūrasimha）所说：‘即使是佛陀的身体，以三十二相和八十随形好庄严的，金刚之身也是无常的，更何况是像水中的树木一样脆弱的众生呢？’积累的财富也无法避免死亡。正如经中所说：‘即使获得了许多财富，长时间享受安乐，最终也会像被强盗抢劫一样，赤裸着双手离去。’因此，自己的身体也无法避免死亡。正如《入菩萨行论》中所说：‘辛辛苦苦积攒的，用食物和饮料滋养的身体，最终会与自己分离，被狗吃掉，或者被燃烧的火焰吞噬，或者在水中腐烂，或者被埋在土里。’ 因此，死亡何时到来是无法确定的。正如经中所说：‘明天和来世，哪个先到来是无法预料的。因此，不要只顾眼前的享乐，而要努力为来世做准备。’现在，我们的身体强壮，容貌焕发光彩，感受快乐。我们不会把死亡放在心上。但是，如果今天被死神击中，身体就会失去力量，甚至无法坐直。容貌失去光彩，变得黯淡无光。感受痛苦，无法忍受疾病的折磨，无法忍受疼痛。药物和治疗无效，仪式和祈祷也无济于事。我们知道自己即将死去，却无能为力。亲友们围绕在身边，吃下最后的食物，说出最后的遗言。然后，呼吸停止。即使这个人曾经多么被珍视，以至于一天也离不开家，但他的尸体也不能在家中停留太久。人们匆忙地用绳子捆住尸体的脚，抬着尸体出去。有些人抓住尸体，像跳舞一样；有些人哭泣，像呻吟一样；有些人晕倒，不省人事。还有些人说：‘这是土，这是石头，你不要这样，太愚蠢了！’然后，他们用灰烬越过门槛，永远不会再回到屋内，而是将尸体送到墓地，或者被虫子吃掉，或者被狗和狼等动物吃掉，只剩下散落的骨头。
English
Then, (the Buddha) said: 'One must abandon everything and die, but I did not understand this truth.' Death is inevitable, but when it will come is uncertain. When death comes, there is no way to escape it. The elderly cannot avoid death, the young cannot say that the time is not yet ripe, and the strong cannot prevent death. Whether the body is strong or weak, one cannot escape the law of death. As the teacher Hero (Śūrasimha) said: 'Even the body of the Buddha, adorned with the thirty-two major marks and eighty minor marks, the vajra body is impermanent, let alone sentient beings as fragile as trees in water?' Accumulated wealth cannot avoid death either. As it is said in the scripture: 'Even if one obtains much wealth and enjoys happiness for a long time, in the end, one will leave naked and empty-handed, just like being robbed by a thief.' Therefore, one's own body cannot avoid death either. As it is said in the *Bodhicaryāvatāra*: 'The body that has been accumulated with great effort, nourished with food and drink, will eventually separate from oneself, be eaten by dogs, or be consumed by burning flames, or rot in water, or be buried in the ground.' Therefore, when death will come is uncertain. As it is said in the scripture: 'Tomorrow and the next life, which will come first is unpredictable. Therefore, do not only care about immediate pleasures, but strive to prepare for the next life.' Now, our bodies are strong, our faces are radiant, and we feel happiness. We do not take death to heart. However, if we are struck by the god of death today, our bodies will lose strength and we will not even be able to sit up straight. Our faces will lose their radiance and become dull. We will feel pain and be unable to endure the torment of illness, unable to endure the pain. Medicines and treatments will be ineffective, and rituals and prayers will be of no avail. We know that we are about to die, but we are powerless. Relatives and friends surround us, we eat our last meal, and we say our last words. Then, our breath stops. Even if this person was once so cherished that they could not be separated from the home for a single day, their corpse cannot remain in the house for too long. People hurriedly tie the corpse's feet with ropes and carry the corpse out. Some people grab the corpse and act like they are dancing; some people cry and act like they are groaning; some people faint and become unconscious. Still others say: 'This is earth, this is stone, don't do that, it's too foolish!' Then, they cross the threshold with ashes and will never return inside, but will send the corpse to the cemetery, or be eaten by worms, or be eaten by animals such as dogs and wolves, leaving only scattered bones. --------------------------------------------------------------------------------