Tibetan
བླ་མའི་གསུང་ངོ་།། །། ༈ ཕྱི་ནང་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ད་ནི་ཕྱི་ནང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིར་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་ཁྱད་པར་དང་། 1-87 སྒོས་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྨིན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། གྲོལ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་རིག་པའི་དབང་ཙམ་ལས་མི་འདོད་ན་ཕྱི་པ་སྟེ། དཔལ་ཡེ་ ཤེས་གསང་བ་ལས། བུམ་པ་ཆུ་ཡི་དབང་བསྐུར་བས། །བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཅོད་པན་གྱི་ནི་དབང་བསྐུར་བས། །སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་དྲིལ་བུ་བྱིན་པ་ཡིས། །རྣལ་ འབྱོར་རྒྱུད་དུ་རྟོགས་པ་འོ། །ཞེས་སོ། །དབང་བཞི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྐུར་ན་ནང་པ་སྟེ། ཧེ་བཛྲ་ལས། སློབ་དཔོན་གསང་བ་ཤེས་རབ་དང་། །བཞི་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་ པའོ། །གྲོལ་ལམ་ལ་བཞི་སྟེ། སྒོམ་པ་གནས་ཀྱི་དང་། བྱ་རིམ་སྤྱོད་པའི་དང་། ཡོ་བྱད་སྣོད་ཀྱི་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །གནས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟང་དང་། རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ལ་ སོགས་པར་གཙང་མར་མོས་པ་བྱེད་ན་སྔགས་ཕྱི་པ་སྟེ། གཙང་སྦྲར་གནས་པར་བཤད་པའོ། །གནས་དུར་ཁྲོད་ཀྱི་དབུས་སམ། ཤྲི་དྷ་ནའམ། ཨོ་རྒྱན་ལ་སོགས་པར་མོས་པ་བྱེད་ན་ནང་པ་སྟེ། བརྟག་ གཉིས་ལས། ཤིང་གཅིག་དང་ནི་དུར་ཁྲོད་དང་། །མ་མོའི་ཁྱིམ་དང་མཚན་མོ་འམ། །ཡང་ན་དབེན་པའི་བས་མཐའ་རུ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་ཕྱི་པ་སྟེ། 1-88 བསམ་གཏན་ཕྱི་མ་ལས། འབགས་པ་དང་ནི་མ་དག་པ། །དོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་བ་ཡང་། །དབེན་པར་གཙང་སྦྲ་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་འཇོལ་ཉོག་ཏུ་བསྟེན་ན་ནང་ པ་སྟེ། གསང་འདུས་ནས། བཤང་ལྕི་ཁུ་བ་ཁྲག་ལ་སོགས། །སྤྱད་པས་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་ཕྱི་པ། ཀཱ་ པ་ལ་ལ་སོགས་པ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན་ནང་པ་སྟེ། བརྟག་གཉིས་ལས། སྐྱེས་པའི་ཐོད་ཆེན་ཆ་གཅིག་པར། །ཆང་ནི་བཟང་པོས་ཡོངས་བཀང་སྟེ། །བླ་མ་ལ་ཕུལ་སྐལ་ཆེན་མ། །ཕྱག་བཙལ་ནས་ནི་ རང་ཡང་འཐུང་། །ཞེས་སོ། །རྫས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། བདུད་རྩི། ཀ་ར། སྦྲང་། འོ་མ། ཞོ། མར་དང་ལྔ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་ཕྱི་པ། ཤ་ལྔ་བདུད་རྩི་ལྔ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་ནང་པ་ སྟེ། བརྟག་གཉིས་ལས། བདུད་རྩི་ལྔ་དང་བུ་རམ་ཆང་། །དུག་དང་ནིམ་པ་བུ་རྫས་ཀྱི། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་གསུམ་ཕྱི་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་ ལ། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ནི་ནང་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ལ་གསུ
Chinese
上师的教言。 区分内外 现在区分内外等，分为两种： общей 密咒内外之别，以及 विशेष 父续母续之别。第一种分为两种：成熟道的区别和解脱道的区别。第一种，如果仅仅满足于智慧的灌顶，那就是外道。如吉祥智慧秘密经中说：'宝瓶水之灌顶，入于事续之门。宝冠之灌顶，入于行续之门。金刚铃杵之加持，证悟瑜伽续。' 如果圆满地接受四种灌顶，那就是内道。如《黑汝嘎续》中说：'导师、秘密、智慧，以及第四种也是如此。'等等。 解脱道有四种区别：修持处所的区别、行为次第的区别、用具器皿的区别和受用物品的区别。处所方面，如果喜欢在国王的宫殿或须弥山顶等清净的地方修持，那就是外道密咒，因为他们讲究住在清净的地方。如果喜欢在坟墓中央、श्रीधन (Śrīdhana，吉祥处)或邬金等地修持，那就是内道。如《二观察续》中说：'独树之下或坟墓中， मां (mā，梵文，女性神灵)之家或夜晚，或者寂静的边地。'等等。 行为的区别在于，如果主要注重沐浴和清洁等，那就是外道。如《外道禅定》中说：'沾染和不洁净，产生怀疑的念头，应在僻静处保持清洁。' 如果混合食用五肉五甘露，那就是内道。如《密集金刚》中说：'通过食用粪便、小便、精液、血等，可以获得成就。' 器皿的区别在于，如果努力使用珍宝器皿等，那就是外道；如果努力使用 कपाल (kapāla，梵文，颅骨器)等，那就是内道。如《二观察续》中说：'在一个人的大颅骨中，盛满美酒，献给上师，这是伟大的供养，顶礼之后自己也饮用。' 物品的区别在于，如果主要注重甘露、糖、蜂蜜、牛奶、酸奶、黄油这五种，那就是外道；如果主要注重五肉五甘露，那就是内道。如《二观察续》中说：'五甘露和红糖酒，毒药和 नीम (nīm，梵文，印度楝)是子物。' 因此，事续、行续和瑜伽续具备外道的特征，而无上瑜伽具备内道的特征，因此应当如此理解。 现在，无上瑜伽分为三种。
English
The Lama's words. Showing the distinctions of outer and inner. Now, distinguishing between outer and inner, etc., there are two types: generally, the distinction between outer and inner mantra, and specifically, the distinction between father tantra and mother tantra. The first has two aspects: the distinction of the path of maturation and the distinction of the path of liberation. Firstly, if one is content with only the empowerment of wisdom, that is an outer path. As it is said in the Glorious Secret of Wisdom: 'By the empowerment of the vase of water, one enters the Kriya Tantra. By the empowerment of the crown, one enters the Charya Tantra. By the giving of the vajra and bell, one realizes the Yoga Tantra.' If one receives the complete four empowerments, that is an inner path. As it is said in the Hevajra Tantra: 'The teacher, the secret, wisdom, and the fourth are also the same.' etc. The path of liberation has four distinctions: the distinction of the place of meditation, the distinction of the order of conduct, the distinction of the implements, and the distinction of the objects of enjoyment. Regarding the place, if one prefers to practice purely in a king's palace or on top of Mount Meru, etc., that is an outer mantra practice, as it is taught to reside in cleanliness. If one prefers to practice in the center of a charnel ground, Śrīdhana (Śrīdhana, Auspicious Place), or Oḍḍiyāna, etc., that is an inner path. As it is said in the Two Inquiries: 'Under a single tree or in a charnel ground, in the house of a mā (mā, Sanskrit, female spirit) or at night, or in a secluded borderland.' etc. The distinction of conduct is that if one mainly focuses on bathing and cleanliness, etc., that is an outer path. As it is said in the Outer Contemplation: 'Defilement and impurity, and the arising of suspicious thoughts, one should reside in cleanliness in a secluded place.' If one relies on the five meats and five amṛtas in a mixed manner, that is an inner path. As it is said in the Guhyasamāja: 'By using excrement, urine, semen, blood, etc., one will attain siddhi.' The distinction of implements is that if one strives for precious vessels, etc., that is an outer path; if one strives for kapāla (kapāla, Sanskrit, skull cup), etc., that is an inner path. As it is said in the Two Inquiries: 'In one part of a large skull of a man, fill it completely with fine wine, offer it to the lama, a great portion, and after prostrating, drink it yourself.' The distinction of substances is that if one mainly focuses on the five amṛtas, sugar, honey, milk, yogurt, and butter, that is an outer path; if one mainly focuses on the five meats and five amṛtas, that is an inner path. As it is said in the Two Inquiries: 'The five amṛtas and molasses wine, poison and nīm (nīm, Sanskrit, neem) are the substances of the son.' Thus, the Kriya, Charya, and Yoga Tantras possess the characteristics of the outer paths, while the Anuttarayoga possesses the characteristics of the inner path, and therefore it should be understood in this way. Now, Anuttarayoga is divided into three. --------------------------------------------------------------------------------
Tibetan
མ་ཡོད་ཀྱང་། རེ་ཞིག་ཕ་རྒྱུད་མ་རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར། 1-89 དེ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། སྔོན་བྱུང་རྒྱལ་བའི་རྣམ་རོལ་དང་། །རྗེས་འཇུག་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། སྐྱེས་པ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དུ་འཁོར་ཡང་ཕོ་གཙོ་ཆེ་བར་གསུངས་པས་ཕ་རྒྱུད། མོ་འདུལ་ བའི་ཕྱིར་མོ་ལ་གཙོ་ཆེ་བར་གསུངས་པས་ན་མ་རྒྱུད་དེ། སྐྱེས་པ་འདུལ་བར་མཛད་དོན་དུ། །རྣལ་འབྱོར་ཕ་ཡི་རྒྱུད་རབ་བཤད། །བཙུན་མོ་རྣམས་ནི་འདུལ་བའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད་རབ་ བཤད། །ཅེས་སོ། །རྗེས་འཇུག་ལ་བསྐྱེད་རིམ་སྒོམ་པ་ན་འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བའི་གནས་སུ་ལྷ་ཕོ་གཙོ་ཆེ་ན་ཕ་རྒྱུད། མོ་གཙོ་ཆེ་ན་མ་རྒྱུད་དེ། དེ་ནི་མྱོང་བས་དང་འགྲུབ་བོ། །རྫོགས་རིམ་ སྒོམ་པ་ན་མཚན་བཅས་ཏེ། རླུང་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་ན་ཕ་རྒྱུད། འོག་སྒོ་བྱང་སེམས་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་ན་མ་རྒྱུད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། དཔལ་ལྡན་གསང་བ་འདུས་པ་རུ། ། སྟེང་སྒོ་རླུང་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག །ཤེས་རབ་རྣལ་འབྱོར་མ་རྒྱུད་དུ། །སི་ལ་ག་བུར་ཟུང་དུ་འཇུག །ཅེས་སོ། །མཚན་མེད་འོད་གསལ་ལ་གཙོ་བོར་སྟོན་ན་ཕ་རྒྱུད། རིམ་ལྔ་ལས། ནམ་མཁའི་ངོས་ ལྟར་མཆོག་གྱུར་པ། །འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་དམིགས་ཤིང་། །འོད་གསལ་བ་ནི་གནས་ཐོབ་ནས། །རང་དགའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བདེ་སྟོང་ལྷན་སྐྱེས་ལ་གཙོ་བོར་སྟོན་ན་མ་རྒྱུད་དེ། བརྟག་གཉིས་ལས། 1-90 གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟེན་པ་དང་། །བདག་གིས་བསོད་ནམས་ལ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་སོ། ། ༄། །རྒྱུད་བརྟག་པ་བཤད་པ། རྒྱུད་བརྟག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དང་། དབྱེ་ བའོ། །དང་པོ་ནི། རྒྱུད་མཚན་ཉིད་པ་དེས་ཤེས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཐབས་གང་ཞིག་སྟེ། དེའང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྣམས་འཆད་པའོ། །ངག་གིས་རྗོད་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞུང་གླེགས་བམ་དུ་ བཀོད་པ་ལ་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། རང་གི་བློ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུད་གནས་པ་དང་། སྔར་མ་གོ་བའི་སྦྱོང་བྱེད་གང་ཟག་གིས་གླེགས་བམ་ལས་རྟོགས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ ན། རྒྱུད་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ར་མོ་ཤ་རའི་གཏམ་རྒྱུད་དམ། སྨན་སྤྱད་སྟོན་པའི་པོ་ཏི་བཞིན་ནོ། །དབྱེ་བ་ལ་གསུམ། རྩ་བའི་རྒྱུད་དང་། རྒྱུད་ཕྱི་མ་དང་། བཤད་པའི་རྒྱུད་དོ། ། གནས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོར་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་འདུལ་དོན་དུ་དེ་ཉིད་འདུས་པ་གསུངས་སོ། །གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་དུ་ལྷའི་བུ་དགའ་རབ་དབང་ཕྱུག་འདུལ་བའི་དོན་དུ་དཔལ་མཆོག་དང་པོ་ གསུངས་པས་དུར་ཁྲོད་བསིལ་བའི་ཚལ་དུ་བྱ་བ་དང་སྤྱོད་པའི་རྒྱུད་གསུངས་སོ། །འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཆོས་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་རྒྱུད་
Chinese
即使没有（母亲），暂时区分父系和母系。 1-89 这又分为两种：先前诸佛的示现，以及后来的修持之差别。第一种是：为了调伏男性，宣说以男性为主，所以是父系；为了调伏女性，宣说以女性为主，所以是母系。如云：‘为了调伏男性，宣说瑜伽父续；为了调伏女众，宣说瑜伽母续。’对于后来的修持，在修持生起次第时，在转轮之处，如果本尊男性为主，则是父系；女性为主，则是母系。这可以通过经验来证实。在修持圆满次第时，有相瑜伽中，以气为主，则是父系；以下门菩提心为主，则是母系。如《宝鬘续》云：‘吉祥密集金刚中，上门与气相结合；智慧瑜伽母续中，斯啦嘎布与气相结合。’如果以无相光明为主，则是父系。如《五次第》云：‘如虚空般至高无上，光明是其所缘，获得光明之位后，将生为随心所欲之身。’如果以乐空俱生为主，则是母系。如《二观察》云： 1-90 ‘不可言说之俱生，任何地方都无法找到，依靠上师的方便，以及自身的福德才能了知。’ ༄། །续的观察 续的观察分为两种：本体和分类。第一种是：通过续的特征来了解和理解的方法，也就是解释佛所说的一切。凡是用语言表达的，以及记录在经书中的，都称为续。这是怎么回事呢？因为自己的心中存在自性续，并且先前未理解的修行者，通过经书而证悟，所以称为续的观察。例如拉摩夏拉的故事，或者展示药物的医书。分类有三种：根本续、后续和解释续。 地点是在须弥山顶，为了调伏帝释等众生，宣说了《密集》。在其他幻化自在的地方，为了调伏喜乐自在天子，在寒林尸陀林宣说了《胜乐根本续》，宣说了行续和事续。在赡部洲佛法兴起的地方，宣说了《胜乐轮续》。
English
Even without (a mother), for the time being, distinguish between the father lineage and the mother lineage. 1-89 This is further divided into two: the manifestations of past Buddhas and the differences in subsequent practices. The first is: to tame males, it is said that males are the main focus, so it is the father lineage; to tame females, it is said that females are the main focus, so it is the mother lineage. As it is said: 'To tame males, the Yoga Father Tantra is extensively taught; to tame nuns, the Yoga Mother Tantra is extensively taught.' For subsequent practices, when meditating on the generation stage, if the male deity is the main focus at the place of turning the wheel, it is the father lineage; if the female deity is the main focus, it is the mother lineage. This can be confirmed by experience. When meditating on the completion stage, in the yoga with signs, the father lineage focuses on the prana (Tibetan: རླུང, Sanskrit: vāyu, Romanization: vāyu, Meaning: wind); the mother lineage focuses on the bodhicitta (Tibetan: བྱང་སེམས, Sanskrit: bodhicitta, Romanization: bodhicitta, Meaning: mind of enlightenment) at the lower gate. As the 'Garland of Jewels Tantra' says: 'In glorious Guhyasamaja (Tibetan: གསང་བ་འདུས་པ, Sanskrit: Guhyasamāja, Romanization: Guhyasamāja, Meaning: Secret Assembly), the upper gate is joined with the prana; in the Wisdom Yoga Mother Tantra, sila-kapura is joined.' If the main focus is on the formless clear light, it is the father lineage. As the 'Five Stages' says: 'Like the face of the sky, supremely pure, the clear light is its object; having attained the state of clear light, one will be born into a form of one's own accord.' If the main focus is on the innate bliss-emptiness, it is the mother lineage. As the 'Two Examinations' says: 1-90 'The co-emergent that cannot be expressed by others, cannot be found anywhere; it is known through reliance on the master's skillful means and one's own merit.' ༄། །Explanation of Examining the Tantras Examining the tantras has two aspects: the essence and the divisions. The first is: the method by which one knows and understands the characteristics of the tantras, which is to explain all that the Buddha has said. Whatever is expressed by speech and recorded in texts is called a tantra. How is this so? Because the nature of the tantra resides in one's own mind, and previously uncomprehending practitioners realize it through texts, it is called examining the tantras. For example, the story of Ramo Shara, or a medical book showing medicines. There are three divisions: root tantras, subsequent tantras, and explanatory tantras. The location is on the summit of Mount Meru, where the Guhyasamaja (Tibetan: གསང་བ་འདུས་པ, Sanskrit: Guhyasamāja, Romanization: Guhyasamāja, Meaning: Secret Assembly) was taught to subdue Indra and others. In other places of magical power, the Chakrasamvara (Tibetan: འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ, Sanskrit: Chakrasamvara, Romanization: Chakrasamvara, Meaning: Wheel of Bliss) was taught in the Cool Grove Cemetery to subdue the son of the gods, Delightful Power. In the place where the Dharma arose in Jambudvipa, the Chakrasamvara Tantra was taught. --------------------------------------------------------------------------------